Кіріспе

Науэн – Германияның Бранденбург жеріндегі Хавеланд ауданының шағын қаласы. Ол, ең алдымен, әлемдегі ең көне сақталған радио хабар тарату станциясы – Науэн хабар тарату станциясымен әйгілі.

География

Науэн Гавелланд-Луч мұздық жазық жерінде, Гавелланд аймағының орталығында, Науэн үстіртінiң солтүстігінде орналасқан. Берлин қаласының орталығынан (Берлин қала шекарасынан) батысқа қарай және Потсдамның солтүстік-батысында жатыр. Бұл Германияның аумағы бойынша ең ірі муниципалитеттердің бірі болып табылады, Науэн қаласының өзімен қатар, оның төңірегіндегі он төрт ауылды қамтиды, соның ішінде Риббек – оның жер иелері Теодор Фонтанның «Риббек мырзасы Риббекте Гавелландта» поэмасында мәңгі есте қалған.

Тарих

Новен елді мекені алғаш рет 1186 жылы Бранденбург епискобы шығарған құжатта еске алынған. Қала тұрғындары 1292 жылы Бранденбург маркграфтарынан қала құқығын алды; 1302 жылы алғашқы қалалық үй салынды. 1317 жылы Аскания маркграфы Вальдемар Науенге жәрмеңке құқығын берді. Орта ғасырларда еврей қауымы болған. Отыз жылдық соғыс кезінде, 1631 жылы, Науенді Тилли фельдмаршалы граф Иоганн Церклас басқарған императорлық әскерлер қиратты. 1675 жылғы 27 маусымда Скан соғысы барысында швед және Бранденбург әскерлері Науэн шайқасында кездесті. Пруссия билігі тұсында Науен гарнизондық қалаға айналды. 1846 жылы Берлин-Гамбург темір жолына қосылды. Науен тарату станциясының орналасқан жерімен танымал. 1906 жылдан 1945 жылға дейін VLF және қысқа толқынды тарату үшін пайдаланылды. 1945 жылдан кейін орнатылымдар бұзылды, бірақ 1955 жылдан кейін ГДР Науенде қысқа толқынды тарату орталығын салуды бастады. 1997 жылдан бері онда төрт айналмалы қысқа толқынды тарату антеннасы орнатылған.