Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мұрынды шаю (мұрынды лаваж, мұрынды тазалау немесе мұрынды душ деп те аталады) – мұрын қуысын мұрын мен қуыстардан шырыш пен қоқысты шығару үшін, мұрынмен тыныс алуды жақсарту мақсатында жасалатын жеке гигиеналық практика. Мұрынды шаю – мұрынның шырыш қабығын ылғалдандыру үшін тұзды сумен шашу немесе ингалятор қолдануды да білдіреді.
Personal hygiene practice for rinsing out nasal passages
Nasal irrigation (also called nasal lavage, nasal toilet, or nasal douche) is a personal hygiene practice in which the nasal cavity is washed to flush out mucus and debris from the nose and sinuses, in order to enhance nasal breathing. Nasal irrigation can also refer to the use of saline nasal spray or nebulizers to moisten the mucous membranes.
Медициналық қолданыстар
Мұрынды шаю – жоғарғы тыныс жолдарының инфекциялары, мысалы, қарапайым суық тию салдарынан туындаған жіті синуситтің белгілерін жеңілдетуге тиімді ем болуы мүмкін. Созылмалы синуситті жеңілдетудегі тиімділігін дәлелдейтін деректер жеткіліксіз. Бұл сонымен қатар аллергиялық ринитке байланысты белгілерді уақытша басуға да көмектеседі.
Nasal irrigation can be an effective therapy to relieve symptoms of acute sinusitis caused by upper respiratory tract infections such as the common cold. The evidence for effectiveness in relieving chronic sinusitis is weak. It can also be useful for the temporary relief of the symptoms associated with allergic rhinitis.
Жағымсыз әсерлер
Жағымсыз әсерлерге мұрынның тітіркенуі, мұрыннан қан кету, бас ауруы және процедурадан кейін сұйықтық ағуы жатады. Әдетте, жақсы қабылданады. Шындығында, дұрыс қолдану үшін қайнатылған немесе тұзды суды пайдалану ұсынылады. 2018 жылы бір науқас мұрынды суару үшін Brita су тазартқышынан өткізілген кран суын бір ай қолданғаннан кейін Balamuthia mandrillaris жұқтырғаны туралы хабарланды. Өңделмеген кран суынан мұрынға енген Naegleria fowleri амебасынан ("ми жегіш амеба") сирек кездесетін, өлімге әкелетін наэглериаз жағдайлары тіркелді. 2011 жылы екі адам кран суымен толтырылған neti құмырасын пайдалану нәтижесінде Naegleria fowleri инфекциясынан қайтыс болды. 2013 жылы Луизиана штатында бір адам осы амебадан қайтыс болды.
Adverse effects include nasal irritation, nosebleeds, headache, and drainage after the irrigation is done. It is generally well tolerated. In fact, proper application suggests the use of boiled water or saline water. In 2018, a patient was reported to have contracted Balamuthia mandrillaris after one month of using tap water filtered through a Brita water purifier for nasal irrigation. Rare cases of fatal naegleriasis have occurred due to nasal insufflation of the amoeba Naegleria fowleri (the "brain eating amoeba") from untreated tap water. Two people died from Naegleria fowleri infections tied to using neti pots containing tap water in 2011. A Louisiana man died from the same amoeba in 2013.
Әрекет ету механизмі
Мұрын қуысын шаю қабынып қалған тінді тыныштандырып, аллергендер сияқты тітіркендіргіштерді жоюға көмектеседі; сондай-ақ, бұл шырышты тазартуға да мүмкіндік береді. Қайнату: 1 минут қайнатылып, салқындатылған суды пайдаланыңыз. 6500 футтан (шамамен 1981 метр) жоғары биіктікте 3 минут қайнатыңыз. Сүзу: Суды жақсы көретін микроорганизмдерді жоюға арналған сүзгіні пайдаланыңыз. Қаптамасында "NSF 53" немесе "NSF 58" деп көрсетілуі мүмкін. "1 микрон немесе одан кішкентай абсолюттік тесік өлшемі" деп жазылған сүзгілер де тиімді. Сатып алу: Судың құрамында дистилленген немесе стерильденген су екені көрсетілгенін анықтаңыз. Дезинфекциялау: Суды Naegleria (нейглерия) бактериясынан тазалау үшін оны қалай дезинфекциялау керектігін біліңіз. Дұрыс мөлшерде және уақытында қолданылған хлорлы ағартқыш осы бактерияға қарсы дезинфекциялық құрал ретінде тамаша жұмыс істейді. Созылмалы риносинуситті емдеу мақсатында суландыру сұйықтықтарына будезонид сияқты стероидтар да қосылуы мүмкін.
Flushing the nasal cavity can soothe inflamed tissue and remove irritants like allergens; it may help clear mucus. Boil: Use water that has been previously boiled for 1 minute and left to cool. At elevations above 6,500 feet, boil for 3 minutes. Filter: Use a filter designed to remove some water loving germs. The label may read "NSF 53" or "NSF 58". Filter labels that read "absolute pore size of 1 micron or smaller" are also effective. Buy: Use water with a label specifying that it contains distilled or sterile water. Disinfect: Learn how to disinfect your water to ensure it is safe from Naegleria. Chlorine bleach used at the right level and time will work as a disinfectant against this germ. A number of other compounds may be included in irrigation fluids such as the steroid budesonide in an effort to treat chronic rhinosinusitis.
Құралдар
Нети құмыралары жиі қолданылады және сыртқы синустық қуыстарды шаю үшін гравитация және бас позициясына сүйенеді. Әдетте олардың төменгі жағында тұмсығы болады, кейде қарсы жағында тұтқасы бар. Мұрынды суару үшін түрлі сығымды бөтелкелер де қолданылады. Сәбилер мен балаларға көбінесе балбалы шприцтер қолданылады. Сонымен қатар, электр мотормен жұмыс істейтін сорғылары бар суару машиналары да бар.
Neti pots are commonly used and rely on gravity and head position in order to rinse the outer sinus cavities. Typically they have a spout attached near the bottom, sometimes with a handle on the opposite side. Various squeeze bottles for nasal irrigation have also been used to apply the water. Bulb syringes are commonly used for infants and children. There are also irrigation machines available that utilize electric motor driven pumps.
Тарих
Мұрынды суландыру туралы ең алғашқы жазба ежелгі үнді дінінің Аюрведа тәжірибасында кездеседі, оның тамырлары Ведаларға дейін жетеді. Сӯча (діни кітаптарға сәйкес жеке гигиена) бөлігі ретінде жала-нетиді күнделікті орындау қалыпты жағдай болған. Жала-нети, яғни мұрынды сумен тазалау – Үндістаннан шыққан ежелгі йога әдісі. Тұзды суды қолдану үшін қолданылатын ыдыс "нети-топ" деп аталады. Бұл процесте шырыш пен кірлер кетіп, мұрын тазарады. Судың орнына жіп пайдаланатын сутра-нети деп аталатын тағы бір нети техникасы бар.
The earliest record of nasal irrigation is found in the ancient Hindu practice of Indian Ayurveda whose roots are traced to the Vedas. It was customary to perform jala neti daily, as part of soucha (personal hygiene according to scriptures). Jala neti, which means to cleanse the nose with water, is an old yogic technique from India. The container used to administer the saline is called a "neti pot". This process removes mucus and dirt and clears the nose. A second neti technique known as sutra neti uses a piece of string instead of water.