Кіріспе

Жануарлардың сүт безінен сүт алу

Мал сүту – ірі қара, су бұқасы, адам, ешкі, қой және сирек кездесетін түйе, жылқы, есектердің сүт безінен сүт алу процесі. Сүту қолмен немесе машина арқылы жасалуы мүмкін, сонымен қатар жануардың қазіргі кезде немесе жақында жүкті болуы қажет. «Сүтуші» термині сүт беретін жануарды немесе осы жануарды сүтетін адамды білдіруі мүмкін.

Қолмен сауу

Қолмен сүт сауу – емізіп беруге арналған бездің сүт жолдарына массаж жасап, төмен қарай тартып, сүтті ыдысқа ағызу арқылы жасалады. Екі негізгі әдіс бар:
Саусақ пен бас бармақпен сүт жолының жоғарғы жағы қысылып, төменгі бөлігінде сүт қалып қояды, содан кейін қалған саусақтармен сығылып, сүт жолының ұшындағы тесіктен шығарылады. Сүт жолының жоғарғы жағы саусақ пен бас бармақпен қысылып, содан кейін саусақтармен төмен қарай жылжытылып, сүт төмен қарай итеріледі.

Машинамен сүт сауыту

Дамыған елдерде сүтті сауудың көп бөлігі сауу машиналарын қолдану арқылы жасалады. Сүт құюға арналған төс қаптар сиырдың төсшелеріне бекітіледі, содан кейін сүтті шығару үшін қаптар вакуум және қалыпты ауа қысымы арасында кезектесіп алмасады. Сүт үлкен жинақтағыш резервуарға құйылар алдында сүзіліп, салқындатылады. Сауудың орташа уақыты 5–7 минутты құрайды және сиыр күніне 2–3 рет машинамен сауылуы мүмкін. Қазіргі роботтандырылған сауу сиырларға сүту үшін қолайлы уақытты өздері таңдау мүмкіндігін береді, бірақ бәрібір адамдармен байланыс қажет. Машинамен сауудың белгілі бір қосалқы әсері – сиырларда мастит пайда болуы. Стерильді емес машиналар төсшеге бактерияларды енгізіп, инфекция тудыруы мүмкін. Тағы бір қосалқы әсер – машинаның төсшеге физикалық зақым келтіруі.

Уытты сүттендіру

"Сүт алу" термині сонымен қатар жыландар мен өрмекшілерден у ізбесін алуды, одан антидот дайындау үшін де сипаттау үшін қолданылады. Өрмекші уын алу қолмен немесе электрлік стимуляция арқылы жасалуы мүмкін. Бірінші әдіс өрмекшіге көбірек зиян келтіреді, ал екіншісі жоғары сапалы у береді.