Кіріспе
1966 жылы Альфред Хичкок режиссерлік еткен шпиондық триллер фильмі. Сюжеттің бастапқы назары шпионның сүйіктісіне, әйел басты кейіпкерге арналғандықтан, 1965 жылдың басында сценарийді ирланд-канад жазушысы Брайан Мурға тапсырды. Ол әйел кейіпкерлерді табысты жазуымен белгілі болған. Оның әйгілі алғашқы романы «Джудит Хирн» алкогольге тәуелді Белфаст қаласының бойжеткен қызы туралы айтады. Бұдан өзге, Мур өткен жылы өзінің «Джинджер Коффидің бақыты» романын фильмге бейімдеген. Сондай-ақ, оның «адамның қылықтарын түсінудегі терең біліміздің жетіспеушілігі» айтылған. Диалогтарды жетілдіру және сценарийді жақсарту үшін Хичкок британдық авторлар Кит Уотерхаус пен Уиллис Холлды шақырды. Олар фильм түсіріліп жатқанда күн сайын кейбір диалогтарды қайта жазды. Дегенмен, олардың еңбегі режиссердің өзгертуге қарсылығы мен егжей-тегжейге немқұрайлылығымен шектелді. Ол оларға былай деп жазды: «88-ші сахна. Едендегі күзетшіні алып тастауымыз керек. Менің мәліметім бойынша, Шығыс Берлинде мұндай қызметкерлер жоқ;»
As the original focus of the plot was on the female lead, the spy's girlfriend, the script was commissioned early in 1965 to Irish Canadian writer Brian Moore, who was known for successfully tackling female characters. His well regarded first novel, Judith Hearne, centers on an alcoholic Belfast spinster. In addition to this, Moore had adapted his own novel The Luck of Ginger Coffey into a film the previous year. and that he had "a profound ignorance of human motivation". To polish the dialogue and improve the script, Hitchcock hired British authors Keith Waterhouse and Willis Hall, known for their screenplays for Whistle Down the Wind (1961), A Kind of Loving (1962), and Billy Liar (1963), the latter based on the novel by Waterhouse. They worked rewriting some dialogue, on a day by day basis, as the film was shot. However, their contribution was restricted by the director's resistance to change and concern for detail. His notes to them were like these: "Scene 88. We should eliminate the floor concierge. My information is that they do not have these in East Berlin;
Кастинг
Хичкок актерлік құрамды таңдауда компромиске түсуге мәжбүр болды. Бастапқыда ол әйел рөліне «Солтүстікке қарай белгісіз бағыт» фильмінің жұлдызы Ева Мари Сентті қалаған. Хичкок 1965 жылы Кэри Грантпен де фильмде түсу мүмкіндігі туралы сөйлескен, бірақ Грант тағы бір фильм түсіріп, содан кейін зейнеткерлікке шығу ниетінде екенін білді. Режиссер бұл жұлдыздардың рөлдеріне сай келмейтінін, ал олардың 750 000 долларлық жалақысы фильмнің 5 миллион долларлық бюджетінің үлкен бөлігін құрағанын сезінді. Фильмнің түсірілімі 1965 жылдың 18 қазанында Лос-Анджелестегі Universal студиясының 18-ші сахнасында басталды. Түсірілім кестесі үш айға созылды, оның ішінде Пол Ньюман жақ сүйегінің инфекциясынан емделген кезде екі апталық үзіліс болды. Фильмнің түсірілімі 1966 жылдың ақпан айының ортасында аяқталды. Хичкок пен Ньюман арасындағы қарым-қатынас қиын болды. Ең танымал көрініс – Армстронг пен Громек арасындағы өлімге дейінгі күрес, қорқынышты және ұзаққа созылған айқас. Франсуа Трюффомен сөйлескенде Хичкок бұл көріністі көрермендерге адамды өлтірудің қаншалықты қиын екенін көрсету үшін қосқанын айтты, себебі сол кездегі көптеген тыңшылар триллерінде өлтіру оңай болып көрсетілген. Альфред Хичкоктын эпизодтық ролі оның көптеген фильмдерінде кездесетін ерекшелік. «Жартылған перде» фильмінде ол (фильмнің сегізінші минутында) Англия қонақ үйінің вестибюлінде отырып, сәбиді ұстап тұрғанын көруге болады. Осы сәтте ойналатын музыка – «Марионетканың аза тұру маршы» әні, «Альфред Хичкок ұсынады» тақырыбының вариациясы. Стивен Спилберг Джеймс Липтонға «Inside the Actors Studio» бағдарламасында жас кезінде түсірілімді көру үшін сахнаға тығылып кіргенін, және ассистент-продюсер оны кетіруді сұрағанша 45 минут бойы бақылап тұрғанын айтты. Бұл түсірілім 1965 жылғы Уоттс нәсілдік бүлігі кезінде өтті, бұл Килингті американдық қоғамға наразы қылды. Соның салдарынан фильм шыққаннан кейін ол Шығыс Германияға қашып өтті, АҚШ-ты «қазіргі әлемдегі адамзаттың ең қауіпті жауы» деп атады және «негрлерге және Вьетнам халқына қарсы жасалған қылмыстарға» кінәлі деп мәлімдеді.
Музыка
Фильм екі музыкалық атқарылыммен түсірілді. Біріншісін Бернард Херман жазды, ол Хичкок туындыларына тұрақты үлес қосып тұратын. Хичкок пен Universal Херманнан поп және джаз үлгісінде саундтрек сұрады, тіпті Херманның басты актриса Джули Эндрюс орындайтын ән жазатынына үміттенді. Дегенмен, Херман ұсынған музыка Хичкок пен студия күткендей болмады, ал оның түзетулері оларды қанағаттандыра алмады. Хичкок пен Херманның ұзақ жылға созған ынтымақтастығы аяқталды және музыка жазу үшін Джон Аддисонға жүгінді. Аддисонның музыкасы 1966 жылы коммерциялық түрде жарық көрді (және қайта басылды), бірақ Херманның музыкасы бірнеше рет жазылып, қайта басылды, қолжетімді нұсқалар саны бойынша Аддисонның музыкасын басып озды. Херманның түпнұсқалық студиялық жазбалары сақталған және интернетте таралымда жүр. Элмер Бернштейн 1978 жылы Warner Bros. Records лейблымен Корольдік филармониялық оркестрімен бірге музыканың алғашқы коммерциялық жазбасын жасады. Эса-Пекка Салонен 1996 жылы Лос-Анджелес филармониялық оркестрімен бірге Херманн альбомының бөлігі ретінде фильмнен сюита жазды. Кейіннен Джоэл Макнили 2010 жылы Varese Sarabande Records үшін Ұлттық филармониялық оркестрімен бірге кеңейтілген нұсқасын жазды. Шығыс Берлин театрындағы балет сахнасының кульминациялық тұсында Чайковскийдің "Франческа да Римини" шығармасынан үзінділер қолданылды.
Бағалау
"Торн-Кертин" 1966 жылдың 14 шілдесінде ешқандай рейтингсіз шықты (жоғарыда 1966 жылғы фильмнің плакатын қараңыз). Бірақ, 1968 жылдың 1 қарашасынан бастап қолданысқа енген MPAA фильмдер рейтингісі жүйесі бойынша фильмге "R" ("Кіруге шектеулі") рейтингісі берілді. Кейіннен 1984 жылы бұл фильмге PG рейтингісі қойылды.
Қабылдау
1966 жылы премьерадан кейін фильм, әсіресе өндіріс технологиясы тұрғысынан, көне стильді деп сынға түсті. Дегенмен, фильм Хитчкок үшін шағын табыс әкелді, тек АҚШ-та 7 миллион доллар жинады. Фильм сыншылар тарапынан онша жақсы қабылданалмады. "Нью-Йорк Таймс" газетінің сыншысы Босли Кроутер фильмді "өте ерекшеленбеген, қайғылы шпиондық фильм" деп атады, себебі сценарий Хитчкок ең қашанда сақтануға тырысқан клишелердің жиынтығы екенін айтты. Sight & Sound журналына жазған мақаласында Пенелопа Хьюстон: "Мүмкін, бұл жердегі мәселе сюжет желісіндегі негізгі кемшілік болды" деп түсіндірді. Variety журналының рецензенты: "Жақсы сюжеттік идеялардың кейбірі банальді диалогтармен бұзылған, ал тым баяу темп жалықтыратын ұзақтыққа себеп болды", - деп қосты, сондай-ақ "Хитчкок өзінің тәсілдерін жақсы түрде жаңартады, бірақ олардың жаңаруы ұзаққа соқпайды, себебі қарқын мен динамика жетіспейді". Ричард Шикел Life журналында былай деп қорытындылады: "Хитчкок шаршаған, сондықтан бұрын жеке стиль деп саналған нәрсе енді бұрынғы жетістіктерін қайталауға айналды". Torn Curtain Rotten Tomatoes сайтында 32 рецензияға негізделген 63% рейтингке ие, ал орташа бағасы 6.40/10 құрайды.