Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француздық құмар ойын картасы
French gambling card game
Фаро (/'f//ɛər//oʊ/ FAIRoh), Фараон, Фарао немесе Фараобанк – карталар қолданылатын 17 ғасырдың соңындағы француздық құмар ойыны. Ол Бассеттен туындаған және банкир мен бірнеше ойыншы қатысатындықтан Лансквенет және Монте Банк ойындарының отбасына жатады. Жеңіс немесе жеңіліс, банкир ашқан карталар, бұрын ашылған карталармен сәйкес келгенде анықталады. Бұл покердің тікелей туысы емес, бірақ Фаро жылдамдығы, оңай ережелері және көптеген құмар ойындарына қарағанда артық мүмкіндіктері болғандықтан, оған да көп көңіл бөлінетін. Фаро ойыны бір ғана карта палубасымен ойналады және кез келген ойыншы қатыса алады. 1800 жылдары Солтүстік Америкада кең таралған Фаро, 1900 жылдардың басында покерге жол берді, ол құмар ойыншылардың сүйікті карта ойынына айналды. Оның нұсқаларына неміс, еврей және әйелдерге арналған Фаро кіреді.
Faro ('/f//ɛər//oʊ/ FAIRoh), Pharaoh, Pharao, or Farobank is a late 17th century French gambling game using cards. It is descended from Basset, and belongs to the Lansquenet and Monte Bank family of games due to the use of a banker and several players. Winning or losing occurs when cards turned up by the banker match those already exposed. It is not a direct relative of poker, but Faro was often just as popular due to its fast action, easy to learn rules, and better odds than most games of chance. The game of Faro is played with only one deck of cards and admits any number of players. Popular in North America during the 1800s, Faro was eventually overtaken by poker as the preferred card game of gamblers in the early 1900s. Variants include German Faro, Jewish Faro, and Ladies' Faro.
Тарих
Фараон ("Фараон" деген француз тілінде) деп аталатын карта ойыны туралы ең алғашқы мәліметтер XIV Людовик патша тұсында Францияның оңтүстік-батысында табылды. Бассет 1691 жылы тыйым салынды, ал Фараон бірнеше жылдан кейін Бассеттің туындысы ретінде пайда болды, бірақ ол да тыйым салынды. Ойынды үйрену оңай, жылдам, ал адал ойналғанда, кейбір адамдар пікірінше, ойыншыға барлық құмар ойындардың арасындағы ең жақсы мүмкіндіктер берілген, өйткені Гилли Уильямс 1752 жылы Джордж Селвинге жазған хатында айтқандай. Аты Faro деп қысқартылғаннан кейін, ол 19 ғасырда АҚШ-қа таралып, ең көп таралған және сүйікті құмар ойынына айналды. Ол 1825 жылдан 1915 жылға дейін Ескі Батыстағы дерлік барлық құмар ойындары ойналатын залдарда ойналды. Азамат соғысы кезінде тек Вашингтонда ғана Фароны 150-ден астам жерде ойнауға болады. 1882 жылғы зерттеуде Фаро құмар ойындарының ең танымал түрі деп есептелді, жыл сайын тікелей тікелей салынған ақша сомасы бойынша барлық басқаларын басып өтті. Ол 19 ғасырда Германияда да кеңінен таралды, онда ол Фарао немесе Фаро деп аталды. 32 неміс картасымен ойналатын жеңілдетілген нұсқасы Deutsches Pharao ("Неміс Фараоны") немесе Süßmilch ("Тәтті сүт") деп аталды. Ол 1810 жылдан 1975 жылға дейін карта ойындары жинақтарында тіркелген. Төменгі неміс тілінде ойынды Pitje Patje ("ақша" + "кішкентай үйірмелер") деп те атады. АҚШ-та Фароны "жолбарысты қуып жеу" немесе "жолбарыстың құйрығын бұру" деп те атады, бұл ертедегі карталардың арт жағында Бенгал жолбарысының суреті болғандықтан туындаған. 19 ғасырдың ортасына қарай жолбарыс ойынмен соншалықты байланысты болды, құмар ойындары жиі ойналатын аудандар "жолбарыс қаласы" немесе кішкентай орындарда "жолбарыс көшесі" деп аталды. Кейбір құмар ойындары үйлері ойын ойналатынын жарнамалау үшін терезелеріне жолбарыстың суретін іліп қоятын. Фароның қарсыластары оны қауіпті алаяқтық деп есептеді, ол отбасыларды қиратты және адамдарды кедейлікке түсірді, себебі дилерлік қорапты жиі бұрмалап ойнайтын. Алдауға арналған Фаро жабдықтары соншалықты танымал болды, көптеген ойын үйлері банкирлердің ойыншыларын алдауына мүмкіндік беретін арнайы жасалған қораптарды ұсына бастады; Фарода алдау әдістері төменде егжей-тегжейлі сипатталған. Алдау соншалықты кең таралған, "Хойлдың ойын ережелері" кітабының Фароға арналған бөлімінде оқырмандарға АҚШ-та бірде-бір адал банк табылмайтыны туралы ескерту жасалған. Фароға қатысты қылмыстық істер Жоғарғы Соттағы United States v. Simms, 5 U. S. (1 Cranch) 252 (1803) және Ex parte Milburn, 34 U. S. (9 Pet.) 704 (1835) істерінде қарастырылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ойын сирек болғанымен, ол 1985 жылға дейін Лас-Вегас және Ренодағы бірнеше казиноларда ойнала берді.
The earliest references to a card game named Pharaon (French for "Pharaoh") are found in Southwestern France during the reign of Louis XIV. Basset was outlawed in 1691, and Pharaoh emerged several years later as a derivative of Basset, before it too was outlawed. The game was easy to learn, quick, and when played honestly, the odds for a player were considered by some to be the best of all gambling games, as Gilly Williams records in a letter to George Selwyn in 1752. With its name shortened to Faro, it spread to the United States in the 19th century to become the most widespread and popularly favored gambling game. It was played in almost every gambling hall in the Old West from 1825 to 1915. Faro could be played in over 150 places in Washington, D. C. alone during the Civil War. An 1882 study considered faro to be the most popular form of gambling, surpassing all others forms combined in terms of money wagered each year. It was also widespread in the German states during the 19th century, where it was known as Pharao or Pharo. A simplified version played with 32 German suited cards was known as Deutsches Pharao ("German Pharo") or Süßmilch (Sweet Milk). It is recorded in card game compendia from at least 1810 to 1975. In Low German the game was also referred to as Pitje Patje (= "money" + "small heaps"). In the US, Faro was also called "bucking the tiger" or "twisting the tiger's tail", a reference to early card backs that featured a drawing of a Bengal tiger. By the mid 19th century, the tiger was so commonly associated with the game that gambling districts where faro was popular became known as "tiger town", or in the case of smaller venues, "tiger alley". Some gambling houses would simply hang a picture of a tiger in their windows to advertise that a game could be played there. Faro's detractors regarded it as a dangerous scam that destroyed families and reduced men to poverty because of rampant rigging of the dealing box. Crooked faro equipment was so popular that many sporting house companies began to supply gaffed dealing boxes specially designed so that the bankers could cheat their players; methods of cheating in faro are detailed below. Cheating was so prevalent that editions of Hoyle's Rules of Games began their faro section by warning readers that not a single honest faro bank could be found in the United States. Criminal prosecutions of faro were involved in the Supreme Court cases of United States v. Simms, 5 U. S. (1 Cranch) 252 (1803), and Ex parte Milburn, 34 U. S. (9 Pet.) 704 (1835). Although the game became scarce after World War II, it continued to be played at a few Las Vegas and Reno casinos through 1985.
Этимология
Тарихшылар «фараон» атауы XIV Людовик патшаның құмар ойын ойнаған адамдарынан шыққан деп санайды, олар француз жасаған сарай карталарының бірін әдетте безендіретін мотивтен осы атауды таңдады. Ол карта жасыл матамен жабылған және банкирге арналған ойыққа ие болған. Үстелдің үстіне бір түстің (әдетте, пиканың) карталары сандық ретпен жабыстырылған тақта қойылды, бұл – стандартталған ставканың «сұлбасы» болды. Әр ойыншы өзінің ставкасын осы сұлбадағы 13 картаның біріне қоятын. Ойыншылар бірнеше ставка жасай алады және карталардың арасына немесе белгілі бір карталардың жиегіне ставкаларын қойып, бірден бірнеше картаға ставка жасай алады. Ойыншы алтыбұрышты (6 қырлы) «мыс» деп аталатын белгіні қойып, ставкасының мағынасын кері қайтара алады. Кейбір деректерде мыс орнына кейде тиын да қолданылғаны айтылады. Мұндай жағдайда ставканы «мыстау» дейтін, және ол осы нақты ставка үшін жеңіс/жеңіліс үймелерінің мағынасын өзгертетін. Ойыншылар сондай-ақ сұлбаның жоғарғы жағында орналасқан «жоғары карта» тілігіне де ставка жасай алатын.
Historians have suggested that the name Pharaon comes from Louis XIV's royal gamblers, who chose the name from the motif that commonly adorned one of the French made court cards. covered with green baize, and had a cutout for the banker. A board was placed on top of the table with one suit of cards (traditionally spades) pasted to it in numerical order, representing a standardized betting "layout". Each player laid his stake on one of the 13 cards on the layout. Players could place multiple bets and could bet on multiple cards simultaneously by placing their bet between cards or on specific card edges. A player could reverse the intent of his bet by placing a hexagonal (6 sided) token called a "copper" on it. Some histories said a penny was sometimes used in place of a copper. This was known as "coppering" the bet, and reversed the meaning of the win/loss piles for that particular bet. Players also had the choice of betting on the "high card" bar located at the top of the layout.
Процедура
Карталардың жиынтығы шайқалып, "дилерлік қорапқа" салынады, бұл механикалық құрылғы "аяқ киім" деп те аталады, ол банкирдің тартуды манипуляциялауына жол бермеу және ойыншыларға әділ ойынды қамтамасыз ету үшін қолданылды. Дилерлік қораптағы алғашқы карта "сода" деп аталды және "жанып кетті", нәтижесінде 51 карта ойынға қалды. Содан кейін дилер екі карта тартады: біріншісі "банк картасы" деп аталып, дилерлік қораптың оң жағына қойылады. Банкир картасынан кейінгі карта carte anglaise (ағылшын картасы) немесе жай ғана "ойыншы картасы" деп аталды және ол аяқ киімнің сол жағына орналастырылды. Бұл және тікелей ставкадағы ықтималдардан алынған үстеме дилерге немесе казиноға аздаған қаржылық артықшылық берді. Ойыншыларға көмектесу және дилердің карта санау арқылы алдауын болдырмау үшін "есепке алушы" деп аталатын құрылғы қолданылды. Есепке алушы абакусқа ұқсас, әр карта номиналы үшін бір шпиндель және әр шпиндельде төрт санаушы бар. Карта ойналғанда, жеңіске немесе жеңіліске ұшыраған жағдайда, төрт санаушының бірі сол номиналдағы карта ойналғандығын көрсету үшін жылдырылады. Бұл ойыншыларға дилерлік қорапта қалған карталарды қадағалап, өз ставкаларына жоспарлауға мүмкіндік берді. Есепке алушыны басқаратын адам "есепке алушы" деп аталады немесе американдық батыста "күршінші" деп аталады.
A deck of cards was shuffled and placed inside a "dealing box", a mechanical device also known as a "shoe", which was used to prevent manipulations of the draw by the banker and intended to assure players of a fair game. The first card in the dealing box was called the "soda" and was "burned off", leaving 51 cards in play. The dealer then drew two cards: the first was called the "banker's card" and was placed on the right side of the dealing box. The next card after the banker's card was called the carte anglaise (English card) or simply the "player's card", and it was placed on the left of the shoe. These and the advantage from the odds on the turn bet provided a slight financial advantage to the dealer or house. A device, called a "casekeep" was employed to assist the players and prevent dealer cheating by counting cards. The casekeep resembled an abacus, with one spindle for each card denomination, with four counters on each spindle. As a card was played, either winning or losing, one of four counters would be moved to indicate that a card of that denomination had been played. This allowed players to plan their bets by keeping track of what cards remained available in the dealing box. The operator of the case keep is called the "casekeeper" or, colloquially in the American West, the "coffin driver".
Алдау
Өздеріне үлкен артықшылық алу үшін, сондай-ақ ойыншылардың алдауынан туған залалды өтеу үшін дилерлер де жиі алдауға бармайтын. Бұл тіркес, көбірек танымал "супадан жаңғаққа" деген сөзден пайда болған. Ал "сода" және "гок" сөздері, әдетте, "гок пен содадан" шыққан, ол 19 ғасырдағы танымал сусын – тәтті неміс шарабы (гок) пен содалы судың қосылған құрамы еді.
To give themselves more of an advantage, and to counter the losses from players cheating, dealers would also often cheat. The phrase evolved from the better known "from soup to nuts". In turn, "soda" and "hock" are probably themselves derived from "hock and soda", a popular nineteenth century drink consisting of hock (a sweet German wine) combined with soda water.
География
Канаданың Юкон аймағындағы Фаро қаласы осы ойынның құрметіне аталған.
The town of Faro, Yukon, Canada was named after the game.
Тарих
18 ғасырдағы авантюрист және жазушы Казанова фароның шебер ойыншысы ретінде танымал болды. Ол өзінің өмірбаянында осы ойын туралы жиі айтады. 18 ғасырдағы прус офицері, авантюрист және жазушы Фридрих Фрайхерр фон дер Тренк өзінің естеліктерінде (1726 жылдың ақпаны – 1794 жылдың 25 шілдесі) фаро ойнағанын жазады. 18 ғасырдағы голландтық ат әскерінің қолбасшысы Казимир Абрахам фон Шлиппенбах (1682–1755) өзінің естеліктерінде осы ойынды (Фараон деп те аталады) еске алады. Ол осы ойын арқылы көп ақша ұтып алған. 18 ғасырдағы Уиг радикалы Чарльз Джеймс Фокс басқа кез келген ойыннан гөрі фароны артық жақсы көрген. 19 ғасырдағы американдық алаяқ Сопи Смит фаро дилері болған. 1889 жылы Колорадо штатының Денвер қаласындағы Сопидің Тиволи клубындағы барлық фаро үстелдері алдау үшін жасалған деп айтылады. 19 ғасырдағы алаяқ Канадалық Билл Джонс осы ойынды соншалықты жақсы көргендіктен, оған неге бұрыннан қатыстырылғаны белгілі бір ойынға ойнағанын сұрағанда: "Бұл қаладағы жалғыз ойын" деп жауап берген. 19 ғасырдағы заңгер Уайатт Ерп Аризона штатының Томбстоун қаласына келгеннен кейін қысқа мерзімге фаромен айналысқан, ол Ориентал салоннан ойынның бақылау үлесін сатып алған. 19 ғасырдағы стоматолог және құмар ойыншы Джон "Док" Холлидей Аризона штатының Томбстоун қаласында тұрғанда қосымша табыс табу үшін Bird Cage театрында фаромен айналысқан.
The 18th century adventurer and author Casanova was known to be a great player of faro. He mentions the game frequently in his autobiography. The 18th century Prussian officer, adventurer, and author Friedrich Freiherr von der Trenck makes mention of playing faro in his memoirs (February 1726 – 25 July 1794). The 18th century Dutch cavalry commander Casimir Abraham von Schlippenbach (1682–1755) also mentions the game (as Pharaon) in his memoirs. Apparently, he was able to win considerable sums of money with the game. The 18th century Whig radical Charles James Fox preferred faro to any other game. The 19th century American con man Soapy Smith was a faro dealer. It was said that every faro table in Soapy's Tivoli Club in Denver, Colorado, in 1889 was gaffed (made to cheat). The 19th century scam artist Canada Bill Jones loved the game so much that, when he was asked why he played at one game that was known to be rigged, he replied, "It's the only game in town." The 19th century lawman Wyatt Earp dealt faro for a short time after arriving in Tombstone, Arizona, having acquired controlling interest in a game out of the Oriental Saloon. The 19th century dentist and gambler John "Doc" Holliday dealt faro in the Bird Cage Theater as an additional source of income while living in Tombstone, Arizona.