Кіріспе

Испан генералы (1838–1930)

Валериано Вейлер и Николау, Рубидің 1-ші герцогы, Тенерифедің 1-ші маркизі (17 қыркүйек 1838 – 20 қазан 1930) – испан генералы және колониялық әкімші. Ол Филиппин мен Кубаның генерал-губернаторы қызметін атқарды, содан кейін испан соғыс министрі болды.

Ерте өмір және мансап

Вейлер 1838 жылы Испанияның Пальма-де-Майорка қаласында дүниеге келген. Оның алыс әке шежіресі пруссиялықтардан бастау алып, бірнеше буын бойы испан армиясында қызмет еткен. Ол туған жерінде және Гранадада білім алған. Әкесінің, әскери дәрігердің ықпалымен Уэйлер испан армиясына қадам басты. 16 жасында Толедо жаяу әскер мектебін бітірді. 1863 жылы Кубаға жіберілді, ал Санто-Доминго жорығына қатысқандығы үшін Сент-Фердинандтың лауреат кресімен марапатталды және Минданаодағы Мороларға қарсы әскери операция жүргізді.

Испания

1892 жылы Испанияға оралғаннан кейін Баск провинциялары мен Наваррадағы 6-шы армия корпусына қолбасшылық етуге тағайындалды, ол көп ұзамай наразылықтарды басты. Содан кейін ол Барселонада генерал-капитан болып тағайындалды және 1896 жылдың қаңтарына дейін сол қызметте болды. Каталонияда, қоршау күйін енгізіп, ол анархистер мен коммунистерге үрей келтірді. Олардың қасіреті туралы американдық баспасөзде көп жазылды, нәтижесінде Вейлер "Қырғыншы" деген атпен танылды. Бұл жағымсыз жарияланым толқыны 1898 жылы USS Maine кемесі батып кеткеннен кейін екі айдан соң АҚШ-тың Испанияға соғыс жариялауына себеп болды. Испанияның консервативті үкіметі Вейлердің тактикасын толық қолдады, бірақ либералдар оның кубалықтарға келтірген зияны үшін оны қатты сынады. Осыған ұқсас бейбіт тұрғындарды ұстау саясатын британдықтар Екінші Буер соғысының концентрациялық лагерьлерінде (1900–1902), Германия херэроларға қарсы (1904–1907) және кейін басқа үкіметтер де қолданды. Вейлердің стратегиясы тек кубалықтардың Испаниядан толықтай алшақтауына және Испанияға қарсы халықаралық қоғамдық пікірдің күшеюіне әкелді. 1897 жылдың маусымында Испания премьер-министрі Антонио Кановас дель Кастильо қаза тауып, жаңа либералдық үкімет билікке келген кезде Вейлер Кубадан қайтарылып, оның орнына келісімшіл генерал Рамон Бланко и Эренас тағайындалды.