Кіріспе

Мұнай табысынан алынатын салық (PRT) – Ұлыбританияда жиналатын тікелей салық. Ол 1975 жылғы «Мұнай салық салу туралы» заң бойынша, Гарольд Уилсонның Лейбористік үкіметі қайта билікке келгеннен кейін және 1973 жылғы энергетикалық дағдарыстан соң енгізілді. Бұл салықтың мақсаты Ұлыбританияның құрлық шельфін игеруден түсетін пайданың "ұлтқа әділ үлесін" қамтамасыз ету, сонымен қатар мұнай компанияларының капиталға салған инвестицияларына "жеткілікті қайтаруды" қамтамасыз ету болды.

Мұнайдан түсетін түсімдер салығы

PRT Ұлыбританиядағы мұнай мен газды пайдаланудан және Ұлыбританияның континенттік шельфінен түскен "супер пайдадан" алынады. Белгілі бір шегерімдерден кейін, мұнай өндіруден түскен пайдаға 50% мөлшерінде салық салынады (2016 жылғы 1 қаңтардан бастап 35%-ға дейін төмендеді және 2016 жылғы наурыз айындағы бюджетте іс жүзінде жойылды). PRT жеке мұнай және газ кен орындары бойынша есептеледі, сондықтан бір кен орнын дамыту және пайдалануға байланысты шығындар басқа кен орнынан түскен пайдаға есептелмейді. 1993 жылғы 16 наурызда осы күні немесе одан кейін дамытуға рұқсат берілген барлық кен орындары үшін PRT тоқтатылды, бірақ осы күнге дейін пайдалануға берілген кен орындары үшін күшінде қалады. Сонымен қатар, PRT мөлшерлемесі 75%-дан 50%-ға дейін төмендетілді, бірақ барлау және бағалау жұмыстарына байланысты PRT бойынша берілетін бірқатар жеңілдіктер алынып тасталды. PRT корпорациялық салыққа қосымша салынады, оны мұнайды іздеу және өндірумен айналысатын компаниялар да төлейді, бірақ PRT корпорациялық салық есебінде пайданы есептеу кезінде шегерімге жатады. Мұнай өндіруден түскен пайда корпорациялық салықтың "саласында" қарастырылады, яғни осы қызметтен түскен пайда басқа бизнес қызметтерінен түскен залалдармен немесе басқа салық жеңілдіктерімен азайтылмайды (корпорациялық салықтың "саласы" бүкіл мұнайды іздеу саласын қамтиды, PRT сияқты жеке кен орындарын емес). 2002 жылғы 17 сәуірден бастап корпорациялық салықтың "саласындағы" пайдаға 10% қосымша корпорациялық салық салынады. Бұл қосымша төлем 2005 жылғы желтоқсандағы Бюджетке дейінгі есепте 2006 жылғы 1 қаңтардан бастап 20%-ға дейін, ал 2011 жылғы бюджетте 2011 жылғы 23 наурыздан бастап 32%-ға дейін арттырылды. Бұл PRT төлейтін кен орындары үшін салықтың шекті мөлшерлемесі 81% құрайды (PRT төлемейтін кен орындары 62% мөлшерлеме төлейді). PRT HM Revenue and Customs (бұрынғы Inland Revenue Oil Taxation Office) компаниясының Ірі бизнес қызметінің Энергия тобы басқарады. Бұл топ сонымен қатар мұнай мен газ өндіруден түскен пайдаға компаниялар төлейтін "салалық" корпорациялық салықты және қосымша салықты басқарады, сондай-ақ бұрын мұнай мен газдың жалпы сомасынан алынатын роялтиді басқарды.