Калифорния аралдарының кішкентай мамонттары

Кіріспе

Мамонт түрлері

Пигмей мамонты немесе Канал аралдары мамонты (Mammuthus exilis) – Калифорния жағалауындағы Канал аралдарының солтүстігінде қоныстанған, қазірде жойылған кіші пилдің түрі. Ол Солтүстік Америка материгіндегі Колумбия мамонтынан (M. columbi) тараған. Аралдық карликовизмнің бір мысалы ретінде, 2010 жылы жасалған соңғы талдау М. exilis-тің иығынан шамамен биіктікте және салмағы орташа екенін көрсетті, бұл оның биік ата-бабасынан күрт өзгешеді.

Ашылу

Мамонттың қалдықтары 1856 жылдан бері Калифорнияның солтүстік арна аралдарында белгілі болған. Олар алғаш рет 1873 жылы ғылыми әдебиеттерде сипатталды. 1994 жылы Ұлттық саябақтар қызметі Санта-Роза аралының солтүстік-шығыс жағалауында жатқан, танылмаған қаңқаны тексеру үшін ғалымдарды шақырды. Олар ірі құрлықтағы омыртқалы жануардың осьтік қаңқасының сүйектерін тапты және қаңқаны қазу жұмыстарын жүргізуге шешім қабылдады. Олар ересек еркек пигмей мамонттың қаңқасының 90 пайызын қалпына келтірді. Қаңқа табылғаннан кейін аралды жаяу аралап зерттеу жүргізілді. Осының нәтижесінде мамонттың қалдықтарының 160 жаңа орны табылды, олардың көп бөлігі Санта-Роза аралында шоғырланған.

Тіршілік ету ортасы

M. exilis қалдықтары 1856 жылдан бері Калифорнияның солтүстік Канал аралдарының үшеуінде табылды: Санта-Крус, Санта-Роза және Сан-Мигель. Бұл аралдар, қазір көбінесе суға батқан Санта-Роза супер аралының ең биік бөліктері болған, және олармен бірге Анакапа да болған. Кейінгі плейстоцен дәуіріндегі мамонт 13 000 жыл бұрын Арлингтон Спрингс адамымен байланысты адамдар келгенге дейін аралдарда тіршілік еткен сияқты. Соңғы белгілі мамонт кездесуі 13–12.9 мың жыл бұрын болған. Радиокөміртектік талдау M. exilis кем дегенде 47 000 жыл бұрын аралда болғандығын көрсетеді (бұл – талдау әдісінің шамамен шегі). Қазіргі заманғы пілдер өте жақсы жүзеді, ал M. exilis-тің ата-бабалары, әрине, Санта-Розаға дейін 6 шақырым (4 миль) жүзіп келген. Мамонттардың саны арта келе, қасқыр, Смилодон және американдық арыстан сияқты ірі жыртқыштардың жетіспеуі және мұз дәуірінің соңында теңіз деңгейінің көтерілуі салдарынан тіршілік ортасының жоғалуы кішірек жануарларға жағдай жасады. Осы себепті, пигмей мамонттар Санта-Роза аралында тірі қалу үшін ұрпақтан ұрпаққа эволюциялық өзгерістерге ұшырады; олардың дене мөлшері кішірейді, себебі энергияны сақтап, тірі қалу үшін аз тамақ пен ресурстар қажет болды. Эволюциялық кезеңнен кейін мамонт ерекше түрге – пигмей мамонтқа айналды. M. exilis-ті Врангель аралы мен Сент-Пол аралындағы мамонттармен шатастырмау керек, олар жүнді мамонттың (M. primigenius) кіші тұқымдары болды және б.з.д. 1700 және 4000 жылдары жойылып кетті. Пигмей мамонт Санта-Розадағы әртүрлі экожүйелерде – биік жазықтарда, құмды далаларда, шалғындықтарда, жағалау және далалық тундраларда жақсы тіршілік етті. Олардың қазба қалдықтары Канал аралдарында және Калифорния каналында табылған. Олардың осы әртүрлі ортаға бейімделуін шөгінділердегі және нәжістегі гүл тозаңы мен өсімдіктердің қалдықтары көрсетеді. Сонымен қатар, әр ортаның топырағының, өсімдіктерінің және суының ерекше изотоптық белгілері бар. Бұл мамонттар кейде өздерінің мекендерін өзгертті, әсіресе Канал аралдарында, олардың қозғалысы нәтижесінде кең далалық алқаптарды жасады.

Remains of M. exilis have been discovered on three of the northern Channel Islands of California since 1856: Santa Cruz, Santa Rosa, and San Miguel, which together with Anacapa were the highest portions of the now mostly submerged superisland of Santa Rosae. The late Pleistocene elephant appears to have survived on the islands until the arrival of the humans associated with Arlington Springs Man around 13,000 years ago and the last known mammoth occurrence was 13–12.9 thousand years ago Radiocarbon dating indicates M. exilis existed on the island for at least 47,000 years prior (which is the approximate limit of the dating method). Modern elephants are excellent swimmers, and the ancestors of M. exilis most likely swam the 4 mile (6 km) to Santa Rosae. As the population of mammoths increased, the lack of large predators such as the dire wolf, Smilodon and the American lion and the loss of habitat caused by the rise of sea levels at the end of the ice age as Santa Rosae split into four islands favored smaller animals. Because of this, the pygmy mammoths began evolving through generations as a survival mechanism to stay alive on the ever shrinking Santa Rosa Island; their body size became smaller because it required less food and resources to remain energized and alive. After this evolutionary period, the mammoth had become a distinct species, the pygmy mammoth. M. exilis should not be confused with the mammoths of Wrangel Island or Saint Paul Island, which were small races of the woolly mammoth (M. primigenius) and which died out around 1700 BC and 4000 BC, respectively. The pygmy mammoth was able to thrive in all of the many different ecosystems found on Santa Rosae, such as high elevation plateaus, to dune, grassland, riparian and steppe tundra ecosystems. Their fossils are found in the Channel Islands and in the California Channel. The evidence of their habituation in all of those diverse dwellings is revealed by the pollen and plant pieces found in sediments and in dung. In addition, each habitat has a specific isotope mark from the unique types of soil, plants and water. These mammoths sometimes modified their habitats, specifically in Channel Islands, where they created more spacious grassland in result of their roaming.

Эволюция

Құрлық көпірлері бір кезде Солтүстік Канал аралдарын материкке байланыстырған деген теория болған, себебі мамонттардың жүзе алмайтыны болжаған. "Квартер кезеңінде материк пен Санта-Роза арасында құрлық көпірі болған жоқ"; алайда, материкке дейіңгі қашықтық қысқарды. Пигмей мамонттар Санта-Роза аралында өмір сүрді, ол теңіз деңгейінің көтерілуіне байланысты кішірейе бастады. Пигмей мамонттар Санта-Роза аралының үнемі кішірейіп бара жатқан жағдайында тірі қалу үшін буыннан-буынға дамыды. Кішірек денелер кішірек аумақта сау болу үшін аз тамақ пен ресурстарды қажет етеді және түрлер арасындағы бәсекелестікті азайтуға мүмкіндік береді, бұл аралдық карликовизмнің мысалы. Сонымен қатар, қасқырлар, Смилодон және американдық арыстан сияқты материктегі олардың жыртқыштары болған жоқ. Эволюциялық кезеңнен кейін мамонт ерекше түрге, пигмей мамонтқа айналды. Санта-Розадағы пигмей мамонттың эволюциясы 30 000 жылдан астам уақытқа созылды. Пигмей мамонт – мамонттар арасындағы аралдық карликовизмнің жалғыз мысалы емес: тағы бір мысал – Жерорта теңізіндегі Сардиния аралындағы Mammuthus lamarmorai.

Құрып кету

Мамонттың жойылу себебі белгісіз, бірақ бұл адамдардың шамадан тыс аң аулауы, өрт, климаттың өзгеруі немесе осы факторлардың бірлескен әсерінен болуы мүмкін.

Адамдар

Адамның араласуы арал түрлеріне континенттік түрлерге қарағанда күштірек әсер етеді, және Санта-Роза аралындағы пигмей мамонтты американдықтардың аулағандығына дәлелдер бар. "Адамдар келген кезде мамонттар аралдарда әлі де тірі болған" және мамонттың қалдықтары радиокөміртектік датасымен сәйкес келетін көмірмен табылды. От орнының жанынан миы алынып тасталған екі мамонт бас сүйегі табылған, ал 100 от орнының кемінде үштен бірінде мамонт сүйектері кездескен. "Климаттың өзгеруі мен адамның аулауының комбинациясын қамтитын, экологиялық тұрғыдан күрделі түсіндірулер ең мүмкін болып табылады." Мұздықтан кейінгі жылу пигмей мамонт үшін қолжетімді тұщы су мен тамақ көздерін азайтып, қалған популяцияға қысым жасады және оны басқа да қолайсыз факторларға осал қылды.

Комета әсері

Мамонттың кішкентай түрінің жойылуына қатысты даулы түсінік, АҚШ-тың батыс бөлігінің кең аумағына әсер еткен ғарыштық соқтығысу болып табылады. Дегенмен, мұндай соқтығысуды растайтын геологиялық мәліметтер жеткіліксіз, және бұл гипотезаны жер ғалымдары мен планеталық соқтығыстар мамандары жоққа шығарды.