Кіріспе

Англиядағы қолданыстан шыққан канал

Леоминстер каналы – Англиядағы канал, ол Мамблден Леоминстерге дейін 18 мильден астам қашықтықта, 16 шлюз және бірнеше туннельдер арқылы салынған. Кейбір туннельдер канал ашылғанға дейін инженерлік мәселелерге тап болды. Алғашқыда канал Стурпорттан Кингтонға дейін 46 мильге созылатын, әлдеқайда масштабты жоспардың бір бөлігі болған.

Құрылыс

1772 жылы Стаффордшир және Вурчестершир каналы ашылғаннан кейін, ол өнеркәсіптік Мидлендс аймағын Стурпорттағы Северн өзенімен байланыстырды. 1777 жылы инженер Роберт Уитворт Стурпортты Херефордқа қосатын каналды ұсынды, бұл канал Пенсакс және Леоминстер қалаларынан өтуі тиіс болды. 1789 жылы Леоминстер және Тенбери Уэллс қалаларында өткен жиналыстарда Леоминстерден Стурпортқа дейінгі мүмкін маршруттарды зерттеу туралы шешім қабылданды. Томас Дадфорд кіші зерттеу жұмыстарын жүргізіп, 1789 жылдың желтоқсанында өткен жиналыста 50 шақырымдық каналдың жоспарын ұсынды. Канал құны 83 000 фунт стерлинг, ал күтілетін жылдық кіріс 4 300 фунт стерлинг болатын. Путнал, Саутнет және Пенсакс жерлерінде үш туннель салу қажет болды. 1790 жылдың қаңтар айында өткен жиналыста Дадфордтың каналын салуды жалғастыру туралы шешім қабылданды. Сәуір айында Кингтон қаласында тағы бір жиналыс өтті, онда қалаға қосылатын канал салу туралы ұсыныстар айтылды. Екі жоба біріктіріліп, каналдың жалпы ұзындығы 74 шақырымға жетті. Кингтоннан бастап, шлюздер каналдың деңгейін 48 футқа (15 метрге) көтеріп, содан кейін 496 футқа (151 метрге) төмендетіп, Северн өзеніне жеткізетін болды. Ірі қалалар мен өнеркәсіп орындарының болмауы ұсыныс жасаушыларды алаңдатпады. 1791 жылдың 13 мамырында Парламент актісі (31 Geo. 3. c. 69) қабылданды, бұл меншік иелеріне 150 000 фунт стерлинг жинауға, қажет болған жағдайда тағы 40 000 фунт стерлинг жинауға рұқсат берді. Дадфорд инженер болып тағайындалды және 1795 жылға дейін осы лауазымды атқарды, бірақ ол уақытының тек төрттен бірін Леоминстер каналына жұмсады, өйткені ол Монмутшир каналында да сондай рөл атқарды және қалған үш тоқсанға келісімшарт жасады. Оның тағайындалғаннан кейін көп ұзамай жұмыс басталды, ал 1794 жылдың қазан айына қарай Тенберидің жанындағы Вуффертоннан Мамблдің жанындағы Марлбрукке дейінгі бөлік көлік қозғалысы үшін ашылды. Келесі жылы Леоминстерден Вуффертонға дейінгі бөлігінің көп бөлігі аяқталды, ал Марлбруктан тыс Саутнет туннелі аяқталды және Кингслендте Лэгг өзенінен су құбыры бойынша жұмыстар басталды. Осы кезеңге жету үшін шамамен 90 000 фунт стерлинг жұмсалды. 1795 жылы Саутнет туннелімен мәселелер туындады, оның бір бөлігі құлап кетті. Меншік иелері Джон Реннидің кеңесін алды, ол Дадфордтың жұмысын сынады. Ол Саутнеттен Леоминстерге дейінгі жұмыстарды түзету үшін 20 000 фунт стерлинг қажет болады деп есептеді және жобаны аяқтау үшін тағы 135 937 фунт стерлинг қажет болады деді. Меншік иелері қорқып, парламенттен екінші актіні сұрады, оны 1796 жылдың 26 сәуірінде алды, бұл оларға қосымша 180 000 фунт стерлинг жинауға немесе қарыз алуға рұқсат берді. Путналл даласындағы туннельді салу өте қиын болды, ол 1796 жылдың шілдесінде аяқталды, Леоминстерге дейінгі жолды аяқтады және 30 шақырымдық жұмыс істейтін каналды құрды. 1797 жылдың 1 маусымында Северн өзенінің жағалауында салтанатты кесу жасалды, онда канал оған қосылуы жоспарланған, бірақ екінші актінің шарттары бойынша тек 62 582 фунт стерлинг жиналды, ал шамамен 25 000 фунт стерлинг қарызы болғандықтан, барлық жұмыстар тоқтатылды. 1803 жылы меншік иелері Джон Ходжкинсоннан каналды қалай аяқтау керектігі туралы кеңес алды. Темір жол инженері ретінде Ходжкинсон Кингтон мен Стурпортқа жалғастыру үшін каналдың қазіргі бөлігінің екі шетінде де темір жол салуды ұсынды. Парламент тағы бір актіні қабылдаса да, құрылыс жұмыстары жүргізілген жоқ. Тоғыз жылдан кейін олар тағы да Ходжкинсонға жүгінді, бұл жолы ол оларға Стурпортқа баратын жолды тастап, каналды Вурчестердегі Северн өзеніне жаңа бағытта кеңейтуді ұсынды. Бұл жоспардан да ештеңе шықпады.

Операция

1794 жылдың қаңтар айында Марлбруктан Вуоффертонға дейінгі канал ашылды және бірінші күні Мамбл кеніштерінен көмірдің жеті қайығы тасымалданды. Инженерлік қиындықтар Путтнелл туннелін (Вуоффертоннан оңтүстікке қарай) ашуды 1796 жылға дейін кешіктірді. Сол жылдың соңына қарай Марлбрук пен Леоминстер арасындағы 30 шақырымдық (18.5 миль) канал ашылды және бірінші күні Леоминстерге 14 қайық көмір жеткізілді. Дегенмен, Мамбл кенішінен тасылатын көмір көлемі каналды пайдалы етуге жеткіліксіз болды, сондықтан иелері оны шығысқа қарай кеңейтіп, Северн өзенімен қосуға тырысты, бірақ бұл жоспар іске аспады.

Құлдырау

Канал ешқашан дивиденд төлемеді. Жиналған аз ақшаның көп бөлігі көмір тасымалы үшін төленетін жол ақысына жұмсалды. 1858 жылы, Канал компаниясының үздіксіз қысымынан кейін, Шрусбери және Херефорд темір жолы каналы үшін 12 000 фунт төледі, бұл әр 100 фунттық акцияны 16 фунтқа бағалады, және оны көп ұзамай жерді сату үшін құрғатып жіберді. Бұл маршруттың бір бөлігі кейіннен Тенбери және Бедли темір жолы үшін пайдаланылды, ол Вудфертонды Тенбери Уэллс станциясы арқылы Бедлиге жалғады, бірақ бұл станция шын мәнінде Тенбери Уэллс емес, Шропшир графтығындағы Берфорд қаласында орналасқан болды.

Қалдықтар

Канал 150 жылдан астам уақыттан бері жабық тұр, бірақ Реа өзені арқылы салынған суөткізгіш және Теме өзені арқылы салынған үш аркалы суөткізгіштің бөліктері сияқты іздері сақталған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жарылғыш заттармен жаттығу барысында соңғысының орталық аркасы қиратылған, бірақ қалдықтары 2000 жылы II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелді. Реа суөткізгіші 14 метрлік бір қатарлы кірпіштен тұрғызылған, үстінен канал суын өткізу үшін кірпішпен қапталған ойыс салынған. Ол тұрғызылған кездегі ең үлкен кірпіш аралығы саналған, Теме суөткізгіші сияқты, 2000 жылы II санаттағы ескерткіш деп танылды. Қазір ол Реа өзені арқылы өтуге арналған жолға айналған, бірақ 2014 жылы каналдың ішінара құлауынан кейін жаяу жолы жабылды. Леоминстер каналының достары осы су жолы туралы хабардарлықты арттыру мақсатында жұмыс істейді және каналға және оның құрылыстарына саяхаттар ұйымдастырады.