Кіріспе

Ұзақ уақыт бойы оқшауланған жағдайда ашушаңдық пен алаңдаушылық.

Кабиналық қызу – адам немесе адамдар тобы ұзақ уақыт бойы оқшауланған жерде немесе шектеулі кеңістікте қалып қойғанда туындайтын мазасыздық немесе клаустрофобиялық ашушаңдық. Мұндай жағдайда адамды "ақылдан адасқан" деп те айтуға болады, бұл "адасқан" сөзінің "түрме" мағынасын білдіруінен туындаған. Адам кабиналық қызуды, мысалы, елді мекендерден тыс орналасқан демалыс үйінде оқшауланғанда, суасты кемесінде ұзақ уақыт су астында болғанда немесе әскери жағдай немесе үйде отыру режимі сияқты жағдайларда өркениеттен оқшауланғанда сезіне алады. Кабиналық қызу кезінде адам ұйқылы немесе ұйқысыз болуы мүмкін, ол бірге болатын адамдарға сенімсіздікпен қарауы немесе жаман ауа-райы немесе нашар көріну сияқты жағдайларда да сыртқа шығуға ұмтылуы мүмкін. Бұл тұжырым сонымен қатар ұзақ уақыт бойы үйде жалғыз болғаннан туындайтын қарапайым жалықуды білдіру үшін әзіл-қалжыңмен де қолданылады. Кабиналық қызу – дерті емес және оның диагнозы жоқ. Дегенмен, осыған байланысты симптомдар адамды өзінің немесе оның жанындағы адамдардың өміріне қауіп төндіретін ақылға сыймайтын шешімдерге итермелеуі мүмкін. Мысалдарға суицид немесе паранойя, сондай-ақ адамның қорқынышты қарлы боранда қалып қойғанда кабинаның қауіпсіздігін тастап кетуі жатады.

Емдеу

Қонақ үй қызуының бір жолы – жай ғана сыртқа шығып, табиғатпен тікелей байланыс жасау. Зерттеулер көрсеткендей, тіпті табиғатпен қысқа ғана араласу да ой-қиялының жұмысын жақсартуға, жағымды көңіл-күйді қолдауға және жалпы денсаулықты нығайтуға көмектеседі. Үйдің шеңберінен шығып, айналағы ортаны өзгерту, қонақ үй қызуына шалдыққан адамға психикалық күйін жақсартуға оңай көмектеседі. Сыртқа шығып, әлемнің кеңдігін сезіну ми мен денеге осы қызумен байланысты қатты клаустрофобия, паранойя және мазасыздық сезімдерін жою үшін жеткілікті күш береді. Қонақ үй қызуынан зардап шегушілердің көпшілігі терапевтерге немесе кеңесшілерге емделмейді, көбінесе олар жалғыздық пен көңілсіздік сезімдерімен күресу үшін өздерінің белгілерін отбасы мүшелерімен немесе достарымен бөліседі. Дегенмен, кейбір жағдайларда "қонақ үй қызуы" қысқы депрессия немесе маусымдық әсерлі бұзылыс (САБ) ретінде диагностикаланады.

Танымал мәдениетте

Кэбиналық қызба туралы түсінік Фёдор Достоевскийдің 1866 жылғы "Қылмыс және жаза" романында, Чаплиннің 1925 жылғы "Алтын асығу" фильмінде, Стефан Цвайгтың 1948 жылғы "Корольдік ойын" повесінде, 2011 жылғы балалар комедиялық кітабы "Жаман баланың күнделігі: Кэбиналық қызба", 1980 жылғы қорқынышты фильм "Тілсіздік" және "Симпсон" сериалының "Ақылы жоғалған тау" эпизодында тақырып ретінде қолданылған. 1996 жылғы "Мупет қазына аралы" фильмінде "Испаниола" кемесінің экипажы кэбиналық қызбаға берілу туралы ән айтады. 2019 жылғы психологиялық қорқынышты фильм "Маяк" екі маяк сақшысының оқиғасын көрсетеді, олар бір дауыл кезінде алыс аралдағы бекеттегі қызметтерін атқару кезінде ақыл-есін жоғалта бастайды. Mythbusters телешоуында Адам мен Джейми кэбиналық қызба сценарийін модельдеді. Шоу жүргізушілері кэбиналық қызба туралы мифтің дұрыс екеніне келісті, өйткені олар кэбиналық қызбамен байланысты психологиялық симптомдарды дамытты. YouTube анимациялық сериясы "Murder Drones" эпизодының бірі "Cabin Fever" деп аталады.