Қолданбалы мінез-құлықты талдау: Дискретті сынақ оқытуы
Discrete trial training
Дискретті талқылау оқыту (DTT) – аутизммен күресуге арналған қолданбалы мінез-құлқы талдауының тиімді әдісі. Оқуды жеңілдету үшін ынталандырулар, үлгілер қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қолданбалы мінез-талдау техникасы
Applied behavior analysis technique
Дискретті сынақ оқытуы (DTT) – Ивар Ловаас Калифорния университетінде, Лос-Анджелесте (UCLA) әзірлеген қолданбалы мінез-талдау (ABA) мамандары қолданатын техника. DTT жаңа дағдыларды қалыптастыру үшін нақты жағдайлар жасайтын жаппай нұсқаулар мен күшейткіштерді пайдаланады. Көбінесе аутизммен ауыратын балаларға аптасына 25–40 сағатқа дейін жүргізілетін ерте қарқынды мінез-талдау (EIBI) ретінде қолданылады. Бұл техника баланың оқуын жеңілдету үшін ишараттарды, үлгілеуді және оң күшейту стратегияларын қолдануға негізделген. Бұрын қажетсіз мінез-құлықты жазалау үшін теріс ықпалдар қолданылған. DTT сонымен қатар «Ловаас/UCLA моделі», «тыңдаушының жауабы», «қатесіз оқыту» және «жаппай сынақтар» деп те аталады. DTT бір терапевт пен бір оқушыдан тұратын қатынаста үстел басында жүргізіледі. Емдеу бала екі жасқа толған кезде басталып, екі жылдан алты жылға дейін созуы мүмкін. Бағдарламаның мақсаттарына жетудегі прогресс жекелеген жағдайларға қарай анықталады және клиент бағдарламада неше жыл болғанына байланысты емес. Бірінші жыл өзін-өзі стимуляциялау («стимминг») мінез-құлқын азайтуға, тыңдаушының жауабын, көзбен байланысуды, жылдам ұсақ және жалпы моторикалық еліктеуді үйретуге, сондай-ақ ойыншықтармен ойнауды олардың арналған мақсатына сәйкес орнатуға және отбасын емдеуге қатыстыруға бағытталған. Екінші жыл ерте экспрессивті тіл мен абстрактілі тілдік дағдыларды үйретеді. Үшінші жыл жеке тұлғаның қауымдастығын емдеуге қосуға тырысады, бұл «жалпыға ортақ ағымға» енуді оңтайландыру үшін әріптестермен өзара әрекеттесуге, негізгі әлеуметтендіру дағдыларына, эмоциялық өрнекке және әртүрлілікке, сондай-ақ байқау арқылы оқуға және оқу, жазу және арифметика сияқты академиялық дағдыларға назар аударуды қамтиды. Бұл техника көбінесе ересектерге алғаш рет қолданылмайды. DTT әдетте аптасына 5–7 күн, әр сеанс 5–8 сағатқа созылады, орташа есеппен аптасына 30–40 сағат. Сеанстар үзілістермен сынақтарға бөлінеді, ал терапевт емделіп жатқан оқушының тікелей қарсысында отырады. Әр сынақ терапевттің нұсқау беруінен тұрады (мысалы, «Маған қара», «Осыны жаса», «Бұны көрсет» және т.б.), объектіге, түске, қарапайым еліктеу қимылына және т.б. сілтеме жасағанда, оған ишарат (сөздік, қимылдық, физикалық және т.б.) қосады. Бұл тұжырымдама баланың сынақтар кезінде берілген нұсқауларға дұрыс жауап беруін қалыптастыруға бағытталған. Егер бала нұсқауларға жауап бермесе, терапевт «жартылай ишаратты» (қолға немесе қолға жеңіл соққы) немесе «толық ишаратты» қолданады, бұл баланың тапсырманы сәтті аяқтауына көмектеседі. Дұрыс жауаптар сыйлықпен нығайтылады және бала әр дағдыны меңгерген сайын ишараттар тоқтатылады. Бұл әдіс көбінесе Суреттер арқылы байланыс жүйесімен (PECS) бірге қолданылады, өйткені ол баланы емдеу түрлері арасында оңай өтуге дайындайды. PECS бағдарламасы аутизммен ауыратын адамдарды бейімдеу үшін қолданылатын тағы бір кең таралған емдеу әдісі болып табылады. Аутистік адамдардың 25%-ы функционалды сөйлеу қабілетіне ие емес. Бағдарлама ABA техникаларын қолдана отырып, символдар немесе суреттер арқылы спонтанды әлеуметтік байланысты үйретеді. PECS DTT-ге ұқсас принциппен жұмыс істейді, өйткені ол жүйелі тізбектестіруді қолданады, бұл адамға экспрессивті сөйлеу түсінігін объектімен байланыстыруды үйретеді. Бұл бағдарлама DTT-ге ұқсас құрылымдалған, әр сеанс балаға ең ынталандыратын нәрсені анықтау үшін басымдылық беретін күшейткіштерді зерттеуден басталады және оқуды тиімді жеңілдетуге көмектеседі. Көптеген зерттеулердің сапасы төмен және үлкен үлгілер қажет.
Discrete trial training (DTT) is a technique used by practitioners of applied behavior analysis (ABA) that was developed by Ivar Lovaas at the University of California, Los Angeles (UCLA). DTT uses mass instruction and reinforcers that create clear contingencies to shape new skills. Often employed as an early intensive behavioral intervention (EIBI) for up to 25–40 hours per week for children with autism, the technique relies on the use of prompts, modeling, and positive reinforcement strategies to facilitate the child's learning. It previously used aversives to punish unwanted behaviors. DTT has also been referred to as the "Lovaas/UCLA model", "listener responding", errorless learning", and "mass trials". DTT is carried out in a one on one therapist to student ratio at the table. Intervention can start when a child is as young as two years old and can last from two to six years. Progression through goals of the program are determined individually and are not determined by which year the client has been in the program. The first year seeks to reduce self stimulating ("stimming") behavior, teach listener responding, eye contact, and rapid fine and gross motor imitation, as well as to establish playing with toys in their intended manner, and integrate the family into the treatment protocol. The second year teaches early expressive language and abstract linguistic skills. The third year strives to include the individual's community in the treatment to optimize "mainstreaming" by focusing on peer interaction, basic socializing skills, emotional expression and variation, in addition to observational learning and pre academic skills, such as reading, writing, and arithmetic. Rarely is the technique implemented for the first time with adults. DTT is typically performed five to seven days a week with each session lasting from five to eight hours, totaling an average of 30–40 hours per week. Sessions are divided into trials with intermittent breaks, and the therapist is positioned directly across the table from the student receiving treatment. Each trial is composed of the therapist giving an instruction (i. e., "Look at me", "Do this", "Point to", etc. ), in reference to an object, color, simple imitative gesture, etc., which is followed by a prompt (verbal, gestural, physical, etc.). The concept is centered on shaping the child to respond correctly to the instructions throughout the trials. Should the child fail to respond to an instruction, the therapist uses either a "partial prompt" (a simple nudge or touch on the hand or arm) or a "full prompt" to facilitate the child to successfully complete the task. Correct responses are reinforced with a reward, and the prompts are discontinued as the child begins to master each skill. The intervention is often used in conjunction with the Picture Exchange Communication System (PECS) as it primes the child for an easy transition between treatment types. The PECS program serves as another common intervention technique used to conform individuals with autism. As many as 25% of autistic individuals have no functional speech. The program teaches spontaneous social communication through symbols or pictures by relying on ABA techniques. PECS operates on a similar premise to DTT in that it uses systematic chaining to teach the individual to pair the concept of expressive speech with an object. It is structured in a similar fashion to DTT, in that each session begins with a preferred reinforcer survey to ascertain what would most motivate the child and effectively facilitate learning. academic and adaptive skills, as many studies are of low quality research design and there needs to be more larger sample sizes.
Медиада
1965 жылы Life журналында "Шығрымдар, соққылар және махаббат" деген тақырыпта жарияланған мақала Ловаас терапиясына қатысты халықтың көзқарасына ұзақ мерзімді әсер етті. Өз жұмыстары қалай бейнеленерін көп ойламаған Ловаас пен ата-аналардың жақтасы Берни Римланд, М.Д., журналдағы мақала жарық көргенде таң қалды, себебі ол мәтінге және таңдалған суреттерге баса назар аударды, олардың ішінде балаға соққы беруді көрсететін жақыннан түсірілген суреттер де болды. Қарсы әсерлердің қолданылуы көбінесе тоқтатылғаннан кейін де мақала әсерін сақтап, мінез-құлқы өзгерту әдістеріне қатысты халықтың алаңдауын күшейтті. Аптасына 20-40 сағатқа созылатын, көбінесе үйде жүзеге асырылатын бағдарлама, бұрыннан қиын жағдайдағы отбасыларға қосымша стресс тудыруы мүмкін.
A 1965 article in Life magazine entitled Screams, Slaps and Love has a lasting impact on public attitudes towards Lovaas's therapy. Giving little thought to how their work might be portrayed, Lovaas and parent advocate Bernie Rimland, M. D., were surprised when the magazine article appeared, since it focussed on text and selected images showing the use of aversives, including a close up of a child being slapped. Even after the use of aversives had been largely discontinued, the article continued to have an effect, galvanizing public concerns about behavior modification techniques. The 20–40 hours per week intensity of the program, often conducted at home, may place additional stress on already challenged families.
Тарих
Дискретті сынақпен оқыту Чарльз Ферстердің аутизмнің адамның мақтау немесе сын сияқты "әлеуметтік нығайтушыларға" тиісінше реакция жасай алмауынан ішінара туындайтыны туралы гипотезасына негізделген. Ловаас алғашқы жұмысын аутистік спектрдегі адамдардың осы әлеуметтік нығайтушыларға реакцияларын күшейтуге қол жеткізуге бағыттады, бірақ ол бұл жақсартулардың мінез-құлықтың жалпы жақсаруымен байланысты еместігін анықтады. 1987 жылғы мақалада психологтар Фрэнк Грешем мен Дональд Макмиллан Ловаас зерттеулеріндегі бірқатар әлсіз жақтарын сипаттап, оның араласуларының дәлелдерін "қамқорлықты" деп атаудың дұрыс екенін айтты. Ловаас әдеттегі техникасында қанажаттандырмайтын мінез-құлықты жазалау үшін ұру, айқайлау және электр тогымен соққы беру сияқты жағымсыз әдістерді қолданды. 1979 жылға қарай Ловаас жағымсыз әдістерді қолданудан бас тартты, ал 2012 жылы электр тогын қолдану қазіргі заманғы тәжірибемен үйлеспейтін деп сипатталды.
Discrete trial training is rooted in the hypothesis of Charles Ferster that autism was caused in part by a person's inability to react appropriately to "social reinforcers", such as praise or criticism. Lovaas's early work concentrated on showing that it was possible to strengthen autistic people's responses to these social reinforcers, but he found these improvements were not associated with any general improvement in overall behavior. In a 1987 paper, psychologists Frank Gresham and Donald MacMillan described a number of weaknesses in Lovass's research and judged that it would be better to call the evidence for his interventions "promising" rather than "compelling". Lovaas's original technique used aversives such as striking, shouting, and electrical shocks to punish undesired behaviors. By 1979, Lovaas had abandoned the use of aversives, and in 2012 the use of electric shocks was described as being inconsistent with contemporary practice.