Кіріспе
Цивилизацияға анархистік сын. Анархо-примитивизм, сондай-ақ антицивилизациялық анархизм деп те аталады, – цивилизацияны сынға түсетін анархистік бағыт, ол деиндустриализация, еңбек бөлінісінің немесе мамандықтың жойылуы, ірі ұйымдардан бас тарту, тарихқа дейінгі технологиядан басқа барлық технологияны және егіншілікті тарату арқылы цивилизацияланбаған өмір салтына қайта оралуды жақтады. Анархо-примитивистер өнеркәсіптік революцияның және индустриалды қоғамның пайда болуын және күрделі дамуын сынға алады. Анархо-примитивистердің пікірінше, неолиттік революция кезінде аңшы-жинаушыдан егіншілікке көшу мәжбүрлеуге, әлеуметтік бөлінуге және әлеуметтік жіктелуге алып келді. Анархо-примитивизм цивилизацияның қоғамдық және экологиялық проблемалардың түп тамыры екенін айтады. Примитивистер сонымен қатар үй жануарларын өсіру, технология және тілдің "шынайы өмірден" әлеуметтік бөлінуге себеп болатынын санайды. Осының салдарынан олар цивилизацияны жоюды және аңшы-жинаушы өмір салтына оралуды ұсынады.
Anarcho primitivism, also known as anti civilization anarchism, is an anarchist critique of civilization that advocates a return to non civilized ways of life through deindustrialization, abolition of the division of labor or specialization, abandonment of large scale organization and all technology other than prehistoric technology and the dissolution of agriculture. Anarcho primitivists critique the origins and alleged progress of the Industrial Revolution and industrial society. According to anarcho primitivists, the shift from hunter gatherer to agricultural subsistence during the Neolithic Revolution gave rise to coercion, social alienation, and social stratification. Anarcho primitivism argues that civilization is at the root of societal and environmental problems. Primitivists also consider domestication, technology and language to cause social alienation from "authentic reality". As a result, they propose the abolition of civilization and a return to a hunter gatherer lifestyle.
Тамырлар
Примитивизмнің тамыры Ағартушылық философиясында және Франкфурт мектебінің сын теориясында жатыр. Ерте заманғы философ Жан Жак Руссо әлеуметтік теңсіздіктің дамуына және ортаның қырылуына егіншілік пен ынтымақтастықты кінәлады. "Теңсіздік туралы эссесінде" Руссо табиғат күйін "примитивистік утопия" деп бейнеледі; бірақ ол оған қайта оралуды қолдаудан тартынды. Оның орнына, ол саяси институттарды табиғатпен үйлесімде және қазіргі өркениеттің жасалмалығынсыз жаңадан құруды ұсынды. Кейіннен сыншы-теоретик Макс Хоркхаймер қоршаған ортаның нашарлауы тікелей әлеуметтік қанаудан туындайтынын, оның нәтижесінде барлық құндылық еңбекке бағышталып, кең тараған жаттандыруға әкелгенін айтты.
Даму
Қазіргі заманғы анархо-примитивизм мектебін негізінен Джон Зерзан қалыптастырды, оның еңбектері әлеуметтік және терең экологияның жасыл анархистік теорияларына қызығушылық артып келе жатқан кезде жарық көрді. Зерзанның жұмысында баяндалған примитивизм алғаш рет терең экологияға деген ынта-күш сарқылып бастағанда танымал бола бастады. Зерзан цивилизацияға дейінгі қоғамдардың қазіргі өркениеттен жоғары тұратынын, ал егіншілікке бет бұру мен технологияны кеңінен қолдану адамзатты бөтендетіп, қанауға ұшыратқанын айтты. Зерзанның пікірінше, өркениет аясында адамдар мен басқа да түрлер қолға үйретілді, бұл олардың өз еркінен айырды және капитализмнің бақылауына қойды. Ол сондай-ақ тіл, математика және өнер "шынайы шындықты" шындықтың абстрактілі бейнесімен алмастырғандықтан, бөтендеуге себеп болғанын мәлімдеді. Мұндай мәселелерге қарсы тұру үшін Зерзан адамзаттың табиғатқа оралуын ұсынды, бұл жеке меншік, ұйымдасқан зорлық-зомбылық және еңбек бөлінісін жою арқылы әлеуметтік теңдік пен жеке тәуелсіздікті арттырады деп сенді. Примитивист ойшыл Пол Шепард та қолға үйретуді сынады, ол адам емес тіршілікке баға жеткізбейтінін және адам өмірін еңбек пен меншікке дейін кеміткенін айтты. Басқа примитивист авторлар бөтендеудің пайда болуына қатысты Зерзаннан өзгеше пікір білдірді, Джон Филлис технологияны кінәлады, ал Ричард Хайнберг оны тәуелділік психологиясының салдары деп санайды.
Қабылдау және тәжірибе
Примитивистік идеяларды экотеррорист Тед Качински қабылдады, бірақ оны көбінесе бейбітшіл анархо-примитивистер зорлыққа жүгінуі үшін қайта-қайта сынға алды, ал олар керісінше зорлықсыз тікелей әрекеттерді жақтады. Примитивистік ұғымдар терең экология философиясында да қалыптасып, Earth First! сияқты ұйымдардың тікелей әрекеттеріне түрткіс берді. Тағы бір радикалды экологиялық ұйым, Жерді азат ету фронты (ЖАФ), анархо-примитивизмнің тікелей ықпалына ілігіп, жабайы табиғатты қалпына келтіруді ұсынды.
с
Жалпы сын – екіжүзділік, яғни өркениетті қабылдамайтын адамдар көбінесе өздері өркениетті өмір салтын ұстанады, тіпті қарсылық білдіретін өнеркәсіптік технологияны өз хабарларын тарату үшін пайдаланады. Активист-жазушы Деррик Дженсен бұл сынның тек жеке адамға шабуыл жасауға (ad hominem) бағытталған аргумент екенін, адамдардың сенімдерінің дұрыстығына емес, екенін айтады. Ол сондай-ақ, мұндай екіжүзділіктен толығымен аулақ болудың тиімсіз, өзімшіл және белсенділердің күшін дұрыс бағыттамаудың ыңғайлы тәсілі екенін жеткізеді. Примитивист Джон Зерзан осы екіжүзділікпен өмір сүрудің, ірі интеллектуалдық әңгімеге үлес қосу үшін қажетті жамандық екенін мойындайды. Пост-солшылдар Вольф Ландстрихер мен Джейсон Маккуинн ежелгі қоғамдарды романтикалық бейнелеуді және анархо-примитивист идеологиясы мен терең экологияда байқаған табиғатқа псевдонаулық (немесе мистикалық) шақыруды сынға алды. Тед Качински де кейбір анархо-примитивистер алғашқы қоғамның жұмыс аптасын шамадан тыс үлкейтіп көрсеткенін, олардың тек азық-түлік алу процесін қарастырғанын, ал азық-түлікті өңдеу, от жағу және бала күтіміне жұмсалатын уақытты ескермегенін, оның нәтижесінде аптасына 40 сағаттан астам уақыт жұмсалатынын айтты.