Ежегипеттік Сопдет – Сириус жұлдызының құдайы, ежелгі мифологиядағы маңызды тұлға. Нилдің тасқынымен байланысты, Исида және Анубиспен байланыстырылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі Мысыр құдайы
Ancient Egyptian deity
Сопдет – Сириус жұлдызының ежелгі Мысырлық атауы және оның Мысыр әйелі құдай болып бейнеленуі. Гректер оны Сотис деп білген, ол Изида құдаймен және Анубис құдаймен шатастырылған.
Sopdet is the ancient Egyptian name of the star Sirius and its personification as an Egyptian goddess. Known to the Greeks as Sothis, she was conflated with Isis as a goddess and Anubis as a god.
Аттар
Ежелгі египет тілінің нақты айтылуы белгісіз, себебі дауысты әріптер өте кейінгі кезеңге дейін жазылмаған. Қазіргі заманғы транскрипцияда оның аты көбінесе Sopdet (, ), грек және латын тілдеріндегі Sothis (Σῶθις) түрінен кейін келтіріледі.
The exact pronunciation of ancient Egyptian is uncertain, as vowels were not recorded until a very late period. In modern transcription, her name usually appears as Sopdet (, ), after the known Greek and Latin form Sothis (Σῶθις).
Тарих
Мысыр өркениетінің алғашқы кезеңінде, Нил өзенінің әдеттегі жылдық тасқынына дейін жарқын жұлдыздың гелиақтық шығуы болған. Сондықтан, бұл күндік азаматтық күнтізбе үшін қолданылған, ол б.з.б. 3 мың жылдықта бастапқы ай күнтізбесін көптеп ығыстырды. Мысыр күнтізбесінің өзгергіштігіне, жыл сайынғы тасқындардың тұрақсыз уақытына және Күн жыл ішіндегі Сириус жүрісінің баяулығына қарамастан, Сопдет жылдың мәдени бейнелерінде және Мысырдың Жаңа жылы – Уеп Ренпет мерекесінде маңызды рөл атқара берді. Ол сондай-ақ тасқын арқылы топыраққа келген құнарлылықтың құдайы ретінде құрметтелді. Бұрын Джердің (І династиясы) тұсындағы піл сүйегінен жасалған тақташадағы сиыр оны бейнелейтін деп есептелген, бірақ қазіргі египтологтардың көпшілігі бұл пікірді қолдамайды. Ескі Патшалық кезеңінде ол жылдық тасқынның маңызды құдайы және египеттік әлемде қайтыс болған фараондарға жол көрсетуші психопомп болды. Орта Патшалық кезеңінде ол негізінен ана және баланы күтуші рөлінде болды, ал Птолемей кезеңінде ол толығымен Изиданың құрамына енді.
During the early period of Egyptian civilization, the heliacal rising of the bright star preceded the usual annual flooding of the Nile. It was therefore apparently used for the solar civil calendar which largely superseded the original lunar calendar in the 3rdmillenniumBC. Despite the wandering nature of the Egyptian calendar, the erratic timing of the flood from year to year, and the slow procession of Sirius within the solar year, Sopdet continued to remain central to cultural depictions of the year and to celebrations of Wep Renpet , the Egyptian New Year. She was also venerated as a goddess of the fertility brought to the soil by the flooding. She was long thought to be represented by the cow on an ivory tablet from the reign of Djer (Dynasty I), but this is no longer supported by most Egyptologists. During the Old Kingdom, she was an important goddess of the annual flood and a psychopomp guiding deceased pharaohs through the Egyptian underworld. During the Middle Kingdom, she was primarily a mother and nurse and, by the Ptolemaic period, she was almost entirely subsumed into Isis.
Мифтер
Сопдет – Сириус жұлдызының жанындағы Орион шоқжұлдызының бейнеленген Сахтың әйелі. Олардың баласы Венера – "Шығыс Иесі" аталған бүркіт құдайы Сопду. Ол "Жаңа жылды және Нилдің тасқынын әкелуші" ретінде ерте заманнан-ақ Озириспен байланысты болды, ал Птолемей кезеңінде Сах және Сопдет көбінесе Озирис пен Изиспен біріктірілген түрінде бейнеленді.
Sopdet is the consort of Sah, the personified constellation of Orion near Sirius. Their child Venus was the hawk god Sopdu, "Lord of the East". As the "bringer of the New Year and the Nile flood", she was associated with Osiris from an early date and by the Ptolemaic period Sah and Sopdet almost solely appeared in forms conflated with Osiris and Isis.
Өкілдік
Ол басында бес қабырғалы жұлдызды, көбінесе Сатиске ұқсас мүйізді бас киімді әйел ретінде бейнеленген. Птолемей және Рим дәуірінде еуропалық "Ит жұлдызы" ұғымы оны кейде үлкен ит түрінде немесе бір жақтан мініп отырған әйел ретінде көрсетуге әкелді. Орта патшалық кезеңнен бастап, Сопдет кейде Нуттың (аспан немесе көкжиегі) бір бөлігін Хатормен бірге көтеріп тұрған құдай ретінде бейнеленді. Греко-рим Мысырында ер Сопдет итті басы бар Анубиспен біріктірілді.
She was depicted as a woman with a five pointed star upon her head, usually with a horned hedjet similar to Satis. In the Ptolemaic and Roman period, the European notion of the "Dog Star" caused her to sometimes be represented as a large dog or as a woman riding one sidesaddle. From the Middle Kingdom, Sopdet sometimes appeared as a god who held up part of Nut (the sky or firmament) with Hathor. In Greco Roman Egypt, the male Sopdet was conflated with the dog headed Anubis.