Якоб Бассеви Треуенберг: Император сарайының еврей қаржыгері және қайырымдысы

Кіріспе

Якоб Батшеба Басеви фон Треуэнберг (туған Шмилес; 1570, Верона – 2 мамыр 1634, Млада-Болеслав, Богемия) – богемиялық сарай яхудиі және қаржыгер. Басеви, кейде Башеви деп те жазылады, Италиядан шыққан Авраам Баштің ұлы еді. Өмірінің басында ол күміс саудасымен айналысты, ол сол кездегі монеталар мен валютаның негізгі құрауышы болды. Ол мол байлыққа ие болды және Рудольф II, Маттиас және Фердинанд II императорларының жоғары құрметіне бөленді, оларға жиі қаржылай көмек көрсетті, әсіресе Фердинандқа, оған Отыз жылдық соғысты (1618–1648) жүргізу үшін үлкен қаражат қажет болды. Басевиге көрсеткен қызметтері үшін Фердинанд оны дворян титулына көтерді, фон Треуэнберг атағын берді және қара фонда екі сары богемиялық (екі құйрықты) арыстан мен үш сегіз қырлы қызыл жұлдыздан тұратын гербті тағайындады, олар ақ диагональ жолақта (argent) орналасқан (Грейц «көк арыстан мен сегіз жұлдыз» туралы жаңылысқан сияқты, сілтемелерге қараңыз). Фердинанд оған «империяның кез келген бөлігінде, қалаларда, қалашықтарда, базарларда, Прага мен Венада және яхудилерге тұруға рұқсат етілген немесе рұқсат етілмеген басқа да жерлерде кез келген кәсіппен айналысуға, мүлік сатып алуға және қалаған жерінде тұруға» құқық берді. Оның мүлкінің барлық түрі салықтардан, алымдардан және міндеттемелерден босатылды; оған императорлық резиденцияда тұруға рұқсат етілді; және ол тек сарай маршалының трибуналына ғана жауапты болды. Рудольф пен Маттиас та оған артықшылықтар берді, олардың барлығы мұрагерлік болды. Оның Фердинандтың қаржы министрі болғаны туралы пікір негізсіз. Басеви еврей қауымының өкілі ретінде алғаш рет 1616 жылы айтылады. Ол әрқашан империя мен Италия яхудилерінің мүддесін қорғады; және оның күш-жігері, басқа еврей капиталистерінің күш-жігерімен бірігіп, 1620 жылы Богемиядағы Ақ тау шайқасынан кейін Прагадағы еврей кварталын сарбаздардың шабуылдарынан қорғау үшін әскери күзет ұйымдастырылды. Басеви рабби Липманн Хеллердің жақын досы болды және оның 1629 жылдың 5 шілдесінде тұтқындалуы мен 1629 жылдың 14 тамызында қызметтен босатылуы кезінде оған көмектесті, Хеллерге салынған 12 000 айыппұлдың бестен бір бөлігін жеке қаражатынан төледі. Басеви өте қайырымды болды және Палестинадағы кедейлерді қолдауға үлкен сомалар берді. Белгілі бір мәселелерге байланысты, оның мәні белгісіз, Басеви 1631 жылы Прагадан Жичинге көшіп, онда бір жыл өмір сүрді.

Jacob Batsheba Bassevi von Treuenberg (born Schmieles; 1570, in Verona – 2 May 1634, in Mladá Boleslav, Bohemia) was a Bohemian Court Jew and financier. Bassevi, sometimes also written Baschevi, was a son of Avraham Basch who originated from Italy. Early in his life he specialized in trading with silver which was the main component of the coins and currencies at his time. He ultimately became very wealthy, and stood in high favor with the emperors Rudolph II, Matthias, and Ferdinand II, to whom he frequently rendered financial assistance, particularly to Ferdinand, who needed large sums of money for the prosecution of the Thirty Years' War (1618–1648). Bassevi, in recognition of his services, was raised to the nobility by Ferdinand, receiving the title von Treuenberg, and a coat of arms consisting of a two yellow Bohemian (two tailed) lions and 3 eight pointed red stars in a bend argent (white diagonal band) on a field of black (Graetz appears to be mistaken about the "blue lion and eight stars", see references). Ferdinand also bestowed upon him the right "to engage in any business whatever, in any part of the empire, whether cities, towns, or market places, in Prague and Vienna, and other places where Jews are allowed to reside or are not; to acquire property and to reside anywhere he pleases. His property in any form to be free from taxes, imposts, and duties; he is allowed to reside in the imperial quarters; and he is responsible to no tribunal, except that of the marshal of the court". Privileges were also granted to him by Rudolph and Matthias, all of them being hereditary. The supposition that he was minister of finance to Ferdinand is unfounded. As a representative of the Jewish community, reference to Bassevi is first found in 1616. He always exerted his influence on behalf of the Jews of the empire and of Italy; and it was due to his efforts, combined with those of other Jewish capitalists, that the Hebrew quarter in Prague was protected by a military guard against the attacks of the soldiery after the decisive Battle of White Mountain, Bohemia, in 1620. Bassevi was a warm friend of Rabbi Lipmann Heller, and befriended him during the latter's arrest (5 July 1629) and dismissal from office (14 August 1629); contributing from his own funds one fifth of the fine of 12,000 imposed upon Heller. Bassevi was very charitable, and gave large sums for the support of the poor of Palestine. On account of some trouble, the nature of which is not known, Bassevi in 1631 removed from Prague to Jičín, where he lived for a year.