1904 жылғы Ресей-Жапон соғысы: Ульсан шайқасы туралы мақала. Ресей және Жапон флоттары арасындағы теңіз шайқасы, Владивосток пен Порт-Артур маңындағы оқиғалар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1904 жылғы орыс-жапон соғысының шайқасы
1904 battle of the Russo Japanese War
Ульсан теңіз шайқасы (жапонша: 蔚山沖海戦 Urusan'oki kaisen; орысша: Бой в Корейском проливе, Boi v Koreiskom prolive), сондай-ақ Жапон теңізінің шайқасы немесе Корея бұғазының шайқасы деп те белгілі, 1904 жылдың 14 тамызында Ресей империясының және Жапон империясының крейсерлік эскадрильялары арасында орыс-жапон соғысы барысында, Сары теңіз шайқасынан кейін төрт күн өткен соң өтті.
The naval Battle of Ulsan (Japanese: 蔚山沖海戦 Urusan'oki kaisen; Russian: Бой в Корейском проливе, Boi v Koreiskom prolive), also known as the Battle of the Japanese Sea or Battle of the Korean Strait, took place on 14 August 1904 between cruiser squadrons of the Imperial Russian Navy and the Imperial Japanese Navy during the Russo Japanese War, four days after the Battle of the Yellow Sea.
Өмірбаян
Ресей-жапон соғысының басында Ресейдің Тынық мұхиты флотының көп бөлігі Жапон императорлық флотымен Порт-Артур шегінде блокадаға алынды. Дегенмен, 1904 жылғы наурыз айында вице-адмирал Дева Шигето басқаратын жапон эскадрильясының оққа түсуіне қарамастан, Владивостоктағы ресейлік қосалқы теңіз базасы көбінесе зақымдалмады. Владивостокта жеңіл крейсер «Богатырь» және қосалқы крейсер «Лена», сондай-ақ бронекрейсерлер «Россия», «Рурик» және «Громобой» құрамындағы күшті Владивосток тәуелсіз крейсерлік эскадрильясы орналасқан. Бұл күштің 1904 жылдың 15 наурызынан 12 маусымына дейін контр-адмирал Карл Йессен, 12 маусымнан 16 қазанға дейін вице-адмирал Петр Безобразов, ал 1904 жылдың 15 қазанынан соғыс аяқталғанға дейін қайтадан Йессен басқарды.
At the start of the Russo Japanese War, the bulk of the Russian Pacific Fleet was blockaded within the confines of Port Arthur by the Imperial Japanese Navy. However, the Russian subsidiary naval base at Vladivostok, although shelled by a Japanese squadron under the command of Vice Admiral Dewa Shigetō in March 1904, remained largely undamaged. Located at Vladivostok was a garrison force consisting of the light cruiser Russian cruiser Bogatyr and auxiliary cruiser Russian cruiser Lena and a stronger Vladivostok Independent Cruiser Squadron consisting of the armored cruisers Russian cruiser Rossia, Russian cruiser Rurik, and Russian cruiser Gromoboi. This force was under the command of Rear Admiral Karl Jessen from 15 March – 12 June 1904, Vice Admiral Petr Bezobrazov from 12 June – 16 October 1904 and from Jessen again from 15 October 1904 until the end of the war.
Сауда-саттық рейдерлік операциялар
1904 жылы Владивосток тәуелсіз крейсерлік эскадрильясы Владивостоктан сауда кемелерін тонау мақсатымен барлығы алты рет теңізге шықты, нәтижесінде 15 көлікті батырып жіберді. Бұл операциялардың салдарынан жапондықтар вице-адмирал Камимура Хиконжо басқаратын IJN 2-ші флотына көптеген күш-қуатты бөліп, ресейлік эскадрильяны іздеуге және жоюға тырысты. Камимураның бірнеше рет сәтсіздікке ұшырауы Жапонияда үлкен наразылық тудырды.
The Vladivostok Independent Cruiser Squadron made a total of six sorties from Vladivostok for commerce raiding in 1904, sinking a total of 15 transports. As a result of these operations, the Japanese were forced to assign the IJN 2nd Fleet under the command of Vice Admiral Kamimura Hikonojō with considerable resources in an attempt to locate and destroy the Russian squadron. Kamimura's failure to do so on several occasions created considerable adverse public comment in Japan.
Сапарға шығу
Порт-Артурдағы Бірінші Тынық мұхит эскадрильясының телеграммасы 1904 жылғы 11 тамызда түстен кейін Владивостокқа жетті, онда адмирал Вильгельм Витгефт жапон блокадасын бұзып өтуге шешім қабылдағаны туралы хабарланды, сондықтан вице-адмирал Джессенге көмек көрсету үшін Владивосток крейсер эскадрильясын шығаруға бұйрық берілді. Алайда, 1904 жылғы 5 тамызда Витгефттан Порт-Артурмен бірге қарулы күреске түсу ниеттерін білдіретін телеграмма алынғандықтан, Владивосток крейсерлері жауынгерлік дайындыққа уақыт жұмсады. Кемелердің шығуына кешігу себепті, Бірінші Тынық мұхит эскадрильясына Цусима бұғазының қиын кезеңінде көмектесу үміті аз болды; алайда Витгефт сәттілікке жетеді деген болжаммен екі эскадрилья Жапон теңізінде кездесуді жоспарлады. Владивосток крейсер эскадрильясының соғыс кемелері белгілі аралықпен тізім бойынша орналасып, Порт-Артур эскадрильясын көруді сағат сайын күтіп, оңтүстікке қарай бағытталды. Бірақ, келесі күні таңға дейін Порт-Артур эскадрильясы көрінбеді. Владивосток крейсер эскадрильясы Пусанға жақындағанда, Джессен капитанға Цусима бұғазынан өтуге ниеті жоқ екенін хабарлады және эскадрильяға Владивостокқа қайтуға бұйрық берді. Адмирал Камимура басқаратын жапондық 2-ші флот төрт броненоссты крейсерден – «Идзумо», «Азума», «Токива», «Ивате» және екі қорғалған крейсерден – «Нанива» және «Такачихо» құралды. Жапон эскадрильясы өткен түні қараңғыда орыс эскадрильясына өте жақын өткен, бірақ екеуі де бір-бірінің бар екенінен хабарсыз болды. 1904 жылғы 14 тамызда сағат 01:30-дан бастап Камимура түнгі күзету аймағынан кері қайтып, оны тікелей орыс эскадрильясына алып баратын бағытпен жүрді. Джессен Владивостокқа қайтып келе жатқанда, төрт жапон броненоссты крейсерін көрді. Жағдай жапон тарапына өте қолайлы болды. Жазғы күні таң атқан еді, жау Владивостоктан Жапон теңізінде мүмкін болатын ең алыс нүктеде болды, ал жапон эскадрильясы орыстар мен олардың алыс базасының арасында тұрды.
A telegram from the First Pacific Squadron at Port Arthur reached Vladivostok on the afternoon of 11 August 1904, stating that Admiral Wilgelm Vitgeft had decided to attempt to break through the Japanese blockade, and therefore Vice Admiral Jessen was ordered to sortie the Vladivostok Cruiser Squadron to assist. However, as late as 5 August 1904, a telegram had been received from Vitgeft stating his intention to perish with Port Arthur, so the Vladivostok cruisers took time to get ready for action. Owing to the delay in sailing, there was little hope of being able to assist the First Pacific Squadron at the critical passage of the Tsushima Straits; however on the assumption that Vitgeft would be successful, the two squadrons planned to rendezvous in the Sea of Japan. The warships of the Vladivostok Cruiser Squadron formed in a line abreast at intervals of and headed southward at , in hourly expectation of sighting the Port Arthur Squadron. However, the Port Arthur Squadron had not been sighted by the following morning. As the Vladivostok Cruiser Squadron approached Busan, Jessen advised his captains that he had no intention of attempting to pass Tsushima Straits, and ordered the squadron back to Vladivostok. The Japanese 2nd Fleet under Admiral Kamimura was made up of four armored cruisers Japanese cruiser Izumo, Japanese cruiser Azuma, Japanese cruiser Tokiwa, Japanese cruiser Iwate, and two protected cruisers Japanese cruiser Naniwa and Japanese cruiser Takachiho. The Japanese squadron had passed very close to the Russian squadron in the dark of the previous night on opposite courses but neither was aware of the other. From 01:30 on 14 August 1904, Kamimura had been heading back from his night patrol area on a course that took him directly to the Russian squadron. When Jessen started his turn back to Vladivostok, he sighted the four Japanese armored cruisers. The situation was ideal for the Japanese side. It was dawn on a fine summer day, and the enemy was as far from Vladivostok as it was possible to be in the Sea of Japan, with the Japanese squadron between the Russians and their distant base.
Шайқас
1904 жылғы 14 тамызда сағат 05:20-де флоттар жақын арақатынасқа келді, ал жапондықтар бірінші болып атыс ашты. Белгісіз себептермен Камимура орыс колоннасының соңғы және ең әлсіз кемесі болған «Рюрикке» қарсы оқтыруға бұйрық берді. Күшті қарсыластарына қарағанда екі есе көп оққа ұшыраған «Рюрик» қысқа мерзім ішінде көптеген офицерлерін жоғалтты, бірақ ауыр зақымдалған болса да, су бетінде қалды. Аман қалғандардың саны азайып, соңғы қалған қаруларын соңына дейін атып, жапондықтардың құрметіне ие болған классикалық ерлік көрсетті. Шығыс бағытта жапондық кемелерге де оқ тиді, бірақ бұл олардың келтірген зақымымен салыстыруға келмейді. Орыстық кемелер қашып кеткенде, Камимура басымдығын одан да арттыра түсері күтілді. Алайда, мұндай болған жоқ. Камимура орыс кемелерінің бұрылысы кезінде өз бағытын сақтап, бірнеше минуттан кейін күштеріне бұрылуға бұйрық бергенде, бұл жаңа бағыт қашықтықты қысқартудың орнына ұзартты. Қалған орыс крейсерлері «Рюрикті» қорғауға тырысты, бірақ зақымданудың күшеюіне байланысты Йессен сағат 08:30-да «Рюрикті» батыруға және қалған кемелерін Владивостокқа қайтаруға шешім қабылдады. Жапондық крейсерлер біраз уақыт бойы оларды қуды, атыс жалғасты, орыс крейсерлеріне көп, ал «Ивате» мен «Азумаға» аздаған зақым келтірілді. Орыстар жапондықтардан әлдеқайда жаман жағдайда болды, бірақ Камимура тағы да бір даулы шешім қабылдады: үш сағаттық қуып жете алғаннан кейін, теңіздің ортасында және Владивостокқа дейін ұзақ сапар бар екенін ескере алмай, сағат 11:15-те қуғынды тоқтатып, Пусанға қайтып бұрылды. Камимура қалған екі орыс крейсерін жоя алмағанына қарамастан, Жапонияда батыр ретінде құрметтелді. Екі орыс крейсері қашқанмен, олардың зақымдары Владивостоктағы шектеулі жөндеу мүмкіндіктерінен асып түсті, және Владивосток крейсерлік эскадрильясы енді жапондық кемелерге қауіп тудырмады.
At 05:20 on 14 August 1904 the fleets had closed to , and the Japanese opened fire first. For unknown reasons, Kamimura ordered fire concentrated on Rurik, the last and weakest in the Russian column. Subjected to twice the bombardment administered to her stronger comrades, Rurik lost most of her officers in a short time, and although extremely damaged, remained afloat, the diminishing number of survivors continuing to fire the few remaining guns until the very last, in a gallant display of classic heroism that won the admiration of the Japanese. On the easterly run the Japanese ships took some hits, but nothing comparable to what they inflicted. It was assumed that when the Russians sheered away, Kamimura would have pressed his advantage closer. Inexplicably, this did not happen. Kamimura oddly held his course during the Russian turn, and when he ordered his forces to turn a few minutes later, it was to a new tack that actually lengthened rather than narrowed the range. The remaining Russian cruisers tried to cover Rurik, but with increasing damage, Jessen decided at 08:30 to scuttle Rurik, and save his other ships by heading back towards Vladivostok. The Japanese cruisers pursued for some time, and firing continued, with more damage to the Russian cruisers and slight damage to Iwate and Azuma. The Russians were in a far worse condition than the Japanese, but Kamimura then made another controversial decision: after pursuit of only three hours, while still on the high seas, and with long daylight steaming hours between the Japanese cruisers and Vladivostok, at 11:15 he broke off the chase, and turned back towards Busan. Despite Kamimura's failure to destroy the two remaining Russian cruisers, he was hailed as a hero in Japan. Although two of the three Russian cruisers escaped, their damage was greater than what the limited repair facilities at Vladivostok could handle, and the Vladivostok Cruiser Squadron never threatened Japanese shipping again.
Ресейлік көзқарас
Ресей әскери-теңіз флотының пікірінше, "Рурик" адмирал Джессеннің шешімімен емес, өз экипажының күшімен батырылды. "Рурик" қарусыз корпусының артқы бөлігіне снаряд тиіп, руль механизмі бұзылды, руль көтеріліп қалды. Осының салдарынан "Рурик" жоғары жылдамдығы күрт төмендеді және рульді басқару үшін әрбір винтінің айналуын азайту қажет болды. Джессен төрт жапондық броненосстық крейсерді сәтті алшақтатып, "Рурик" Нанива мен Такачихоға қарсы тұра алады деп үміттенеді. Алайда, "Рурик" жағдайы қиын еді. Бірінші рангтағы капитан Трусов, оның командирі және жоғары офицерлердің барлығы қаза тапты. Соңында, лейтенант Иванов (командирлер тізімінде он үшінші) "Рурик" батыруға бұйрық берді. "Россия" мен "Громобой" Камимура крейсерлерінің шабуылын ауыр зақымданудың бағасына сәтті тойтарды, бірақ IRN теңізшілері атыс кезінде басты қаруларын жөндеп, олармен күресуді жалғастыра алды. Ресейлік крейсерлердің атыс қарқыны артып, оқ-дәрі қоры таусылына жақын келгенде, адмирал Камимура қуып жебуді тоқтатуға шешім қабылдады. Шайқаста орыс әскерінің ауыр қаза табуының себебі екі факторға байланысты: жапон снарядтарында Шимоза ұнтағы (тринитрофенол) болды, ол жарылғанда снарядтарды көптеген сынықтарға айналдырды. Сонымен қатар, ресейлік кемелерде экипажға арналған қорғаныш қалқандары болмады.
From the Imperial Russian Navy's point of view, Rurik was scuttled by her own crew, not by Admiral Jessen's decision. Rurik was hit by a shell in her unarmored stern and the steering mechanism was destroyed, immobilizing her rudder in an elevated position. So the maximum speed of Rurik had been greatly reduced and her steering had to be performed by reducing the revolutions of each one of her propellers. Jessen successfully diverted all four Japanese armored cruisers and hoped that Rurik could stand against Naniwa and Takachiho. However, the condition of Rurik was rather bad. First Rank Captain Trusov, her commander, and all senior officers were killed. Finally, Lieutenant Ivanov (the thirteenth in command) ordered Rurik to be scuttled. Rossia and Gromoboi successfully repelled the attack of Kamimura's cruisers at the price of sustaining heavy damage, but IRN sailors, while still under fire, were able to repair the main guns and continue to engage with them. Faced with an increasing rate of fire from the Russian cruisers and with his ammunition supplies nearly depleted, Admiral Kamimura decided to stop pursuit. The very heavy Russian casualties suffered in the battle were the result of two factors: the bursting charges in Japanese shells was Shimose powder (trinitrophenol) which on detonation turned the shells into very large numbers of fragments. Additionally the Russian ships lacked protective gun shields for the crews.