Жылан соғысы: АҚШ пен үндістер арасындағы қақтығыс (1864-1868)
Snake War
Жылан соғысы (1864-1868): АҚШ-тың солтүстік Пайют, Баннок және Батыс Шошон тайпаларымен шайқасы. Орегон, Невада, Калифорния және Айдахода болды. 1762 қаза болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жылан соғысы (1864–1868) – Америка Құрама Штаттарының Солтүк Пайют, Баннок және Батыс Шошон тайпаларына қарсы жүргізген соғысы. Осы тайпалар "Жылан индейлері" деп аталып, Жылан өзені бойында қоныстанған. Шайқастар Орегон, Невада және Калифорния штаттарында, сондай-ақ Айдахо аймағында болды. Соғыстың екі тарапынан барлығы 1762 адам қаза тапты, жараланды немесе тұтқынға алынды.
The Snake War (1864–1868) was an irregular war fought by the United States of America against the "Snake Indians," the settlers' term for Northern Paiute, Bannock and Western Shoshone bands who lived along the Snake River. Fighting took place in the states of Oregon, Nevada, and California, and in Idaho Territory. Total casualties from both sides of the conflict numbered 1,762 dead, wounded, or captured.
Өмірбаян
Бұл қақтығыс бірнеше жыл бойы жергілікті тайпалар мен олардың жерлеріне еніп келген қоныс аударушылар арасындағы шиеленістің күшеюінің нәтижесінде туындады. Зерттеушілердің әсері шешімді болған жоқ. 1851 жылдың қазан айында Идахо штатындағы Форт-Холлда шошон тайпасынан сегіз адам өлтірілді. 1851 жылғы Кларк қырғынынан бастап, ақ қоныс аударушылар "Жыландар" деп атаған аймақтық үндістер, Жылан өзені аңғарынан өтетін көшпенділерді мазалап, кейде шабуылдады. Еуропалық америкалық қоныс аударушылар үндістердің ауылдарына шабуыл жасап, жауап ретінде олардан кек алды. 1852 жылдың қыркүйегінде Бен Райт бастаған кеншілер тобы үндістердің шабуылына жауап ретінде Орегон штатындағы Блэк-Блафф маңындағы модок тайпасының ауылына шабуыл жасап, шамамен 41 модокты өлтірді. Осыған ұқсас шабуылдар мен кек алулар Жылан соғысына дейінгі жылдары жалғасты. 1854 жылдың тамызында Жылан өзені бойындағы пионерлік керуендерге жасалған шабуылдар 1854 жылдың 20 тамызында Уорд қырғынымен аяқталды, онда 21 адам қаза тапты. Келесі жылы АҚШ армиясы жазалау экспедициясы ретінде Виннас экспедициясын ұйымдастырды. 1858 жылдан бастап, Спокан, Кёр д’Ален және Палус тайпаларымен болған соғыс аяқталғаннан кейін, АҚШ армиясы әр көктемде Орегонға көшіп келушілерді сүйемелдеп, қорғауды қамтамасыз етті. Үндістер көшпенділер керуендеріне, әсіресе Майерс тобы сияқты артта қалғандарға шабуыл жасауды жалғастырды, олар 1860 жылдың 13 қыркүйегінде Салмон-Фолс қазасында қаза тапты. Бұл қаза 29 көшпендінің тұтқындалуына әкелді. Тарихшы Генри Чарльз Кэри бұл шабуылды "барлық бұрынғы шабуылдардан да қорқынышты" деп сипаттады. 1861 жылы АҚШ әскерлері Азамат соғысының шығыс майданына қайтып оралғанда, Калифорниялық еріктілер көшпенділерді қорғады. Кейін 1-ші Вашингтон территориялық жаяу әскер полкі және 1-ші Орегон кавалериясы көшпенділер жолында армияның сүйемелдеушілерін алмастырды. 1850-ші жылдардың соңында Калифорнияда алтын өндіру азайғаннан кейін, алтын іздеген кеншілер солтүстікке және шығысқа қарай Ұлы Бекеннің жоғарғы бөлігіне және Жылан өзені аңғарына қарай жылжуды бастады, бұл жергілікті тайпалармен ресурстар үшін бәсекелестікті күшейтті. Олар жерде ұзақ уақыт тұрып, көп аң мен суды пайдаланды. Көптеген оқшауланған жағдайлар зорлық-зомбылыққа әкелді, нәтижесінде екі тарап та қаруға қол жеткізді. Клервотер алтын асығы кезінде Нез Персе резервациясына кеншілердің көптеп келуі барлық тайпалар арасындағы шиеленісті күшейтті. Нез Персе тайпасы екіге бөлінді, өйткені кейбір басшылар жаңа келісімге келісті, ол олардың жеріне енуге рұқсат берді. 1862 жылы Бойзе және 1863 жылы Овихи каньондарында кеншілер жаңа кен орындарын тапқаннан кейін, ақ нәсілді қоныс аударушылар көптеп келді. 1863 жылдың қаңтарында американдық тарихындағы ең қорқынышты үндістер қырғыны – Bear River Massacre болды, онда 250-ден астам еркек, әйел және бала қаза тапты. Бүгінде Идахо штатының Престон қаласының жанында осы қырғынның құрбандарына ескерткіш орнатылған, ал 1990 жылы бұл орын Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Батыс Шошон, Пайют және басқа да жергілікті үндістер 1864 жылдан 1868 жылға дейін Жылан соғысы деп аталған соғысқа қарсы күресті.
The conflict was a result of increasing tension over several years between the Native tribes and the settlers who were encroaching on their lands, and competing for game and water. Explorers passing through had minimal effect. In October 1851, Shoshone Indians killed eight men in Fort Hall Idaho. From the time of the Clark Massacre, in 1851 the regional Native Americans, commonly called the "Snakes" by the white settlers, harassed and sometimes attacked emigrant parties crossing the Snake River Valley. European American settlers retaliated by attacking Native American villages. In September 1852, Ben Wright and a group of miners responded to an Indian attack by attacking the Modoc village near Black Bluff in Oregon, killing about 41 Modoc. Similar attacks and retaliations took place in the years leading up to the Snake War. In August 1854, Native attacks on several pioneer trains along the Snake River culminated in the Ward Massacre on August 20, 1854, in which Native Americans killed 21 people. The following year, the US Army mounted the punitive Winnas Expedition. From 1858 at the end of the Spokane Coeur d'Alene Paloos War, the US Army protected the migration to Oregon by sending out escorts each spring. Natives continued to attack migrant trains, especially stragglers such as the Myers party, killed in the Salmon Falls Massacre of September 13, 1860. This Massacre lead to the capture of death of 29 emigrants. One historian Henry Charles Carey described the attack as "more atrocious than any that had preceded it". As Federal troops withdrew in 1861 to return east for engagements of the American Civil War, California Volunteers provided protection to the emigrants. Later the 1st Washington Territory Infantry Regiment and the 1st Oregon Cavalry replaced Army escorts on the emigrant trails. As gold mining declined in California in the later 1850s, miners searching for gold started to move north and eastward into the upper Great Basin, and Snake River valley, they competed more for resources with the Native Americans. They lived on the land longer and consumed more game and water. Many isolated occurrences resulted in violence, with the result that both sides were taking to arms. The influx of miners into the Nez Perce reservation during the Clearwater Gold Rush raised tensions among all the tribes. The Nez Perce were divided when some chiefs agreed to a new treaty that permitted the intrusion. As miners developed new locations near Boise in 1862 and in the Owyhee Canyonlands in 1863, an influx of white settlers descended on the area. In January 1863 there was the most deadly massacre of Indians in American history, the Bear River Massacre, over 250 men women and children were killed. Today near Preston, Idaho there is a monument to the lives lost during this massacre, and in 1990 the site was declared a National Historic Landmark. Western Shoshone, Paiute and other local Indians resisted the encroachment, fighting what was called the Snake War from 1864 to 1868.
Бэр-Ривер қазасы
1863 жылғы 29 қаңтарда таңертең полковник Патрик Эдвард Коннор 200-ге жуық одақтық ерікті сарбаздарды ерлер, әйелдер және балалардан тұратын шамамен 500 шошондық адам тұратын ауылға шабуылға бастап барды. АҚШ пошта қызметіне жасалған бұрынғы шабуылдарға жауап ретінде сарбаздар ауылды тонады, нәтижесінде көптеген шошондықтар қаза тауып, бірнеше әйел зорланды, олардың арасында өлгендер де, тірілер де болды. Одақ сарбаздары шамамен 25 адамнан жарақат алды, ал шошондықтардың жоғалғандары 250-ден асты, соның ішінде бас аю мергеншісі де бар еді. Бұл қатыгез оқиға Аю өзені қырғыны немесе Боа-Огои қырғыны ретінде есте қалады және Америка батысы тарихындағы түпкілікті американдықтарға жасалған ең қорқынышты қырғынның бірі саналады.
At daybreak on January 29, 1863, Colonel Patrick Edward Connor led approximately 200 Union volunteer soldiers in an assault on a village inhabited by around 500 Shoshone individuals, encompassing men, women, and children. In response to previous assaults on the United States Postal Service, the soldiers proceeded to pillage the village, resulting in the killing of numerous Shoshone individuals and the assault of several women, both deceased and living. The Union soldiers suffered approximately 25 casualties, while the Shoshone losses amounted to over 250 individuals, including Chief Bear Hunter. This violent event is remembered as the Bear River Massacre or the Massacre at Boa Ogoi and is regarded as one of the most devastating episodes of Native American massacre in the history of the American West.
Медведь өзеніндегі қырғынның ескерткіші
Соғыс алаңы Престон қаласының солтүстік-батысына қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан, оны Bear River және Battle Creek (кейін Beaver Creek) өзендері көрсетеді, екеуі де Америка Құрама Штаттары Армиясының Калифорниялық еріктілері мен Солтүстік-Батыс Шошон тайпасы арасындағы қақтығыс кезінде шешуші роль атқарды. Аймақтың жер бедері Bear River және оның жағалауларын жағалайтын шалғынды далалар, сондай-ақ солтүстікке қарай ағып жатқан Battle Creek қамтиды, ол 91 тас жолының бір бөлігімен жартылай арналанған. Бұл арнадан жоғары, өзен оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай тік жардан шығады. Battle Creek-тің екі жағында орналасқан, шамамен 70 киіз үйден тұратын Шошон ауылы осы жардың төменгі жағында орналасқан, қақтығыс кезінде өзеннің құлдырауынан пайдаланып, табиғи қорғаныс ретінде қолданды. Құлдырау маңызды шайқас алаңына айналды, Шошон жауынгерлеріне қорғаныс пен қарусыз азаматтарға паналау ұсынды. Қашып кетуге тырысқан көптеген адамдар атылып құлатты, тіпті кейбіреулері Bear River өзенін кесіп өтуге тырысқанда қаза тапты. Соңынан Калифорниялық еріктілер қаза тапқан әріптестерінің денелерін алып кетті, бірақ қайтыс болған Шошондарды сол жерде қалдырды. Келесі жылдары Солтүстік-Батыс Шошон тайпасы жердің бір бөлігін сатып алып, жерлеу орнында ескерткіш орнату жоспарларын жариялады. 2018 жылы тағы да шамамен 600 акр жер сатып алынды, мұнда Шошон халқының мұрасын және тарихын құрметтейтін мәдени-ағарту орталығы мен мемориал құру жоспарлануда, бұл Медведь өзеніндегі қырғынның трагедиялық орнында.
The battleground lies a few miles northwest of Preston, marked by Bear River and Battle Creek (then Beaver Creek), both pivotal features during the clash between the United States Army's California Volunteers and the Northwestern Band of the Shoshone Nation. The topography encompasses Bear River and the meadows lining its banks, with Battle Creek flowing north south, partially channeled by US Route 91. Above this channeled area, the creek emerges from a southwest northeast escarpment. The Shoshone village, about 70 lodges on either side of Battle Creek, sat below this escarpment, using the ravine created by the creek as a natural defense during the conflict. The ravine became a significant battleground, offering protection for defending Shoshone warriors and shelter for unarmed Natives seeking refuge. Many Native individuals attempting to escape were shot, some even while trying to cross Bear River. The aftermath saw the California Volunteers retrieving their fallen comrades but leaving the deceased Shoshone where they fell. In subsequent years, the Northwestern Band of the Shoshone Nation acquired parts of the site and announced plans to erect a memorial at the burial site. Additional efforts included the purchase of approximately 600 more acres in 2018, with intentions to develop a cultural interpretive center and memorial, honoring the heritage and history of the Shoshone people at the tragic site of the Bear River Massacre.
Соғыс туралы
Жылан соғысы бір ғана ірі шайқаспен шешілмеді, ол Калифорния, Юта, Невада, Орегон және Айдахо штаттарындағы көптеген шағын бекіністерден шыққан американдық әскерлері мен үндістер арасындағы партизандық ұрыстардың тізбегі болды. Басқа үндістер соғыстарынан өзгеше, Жылан соғысында екі тараптың да аса танымал басшылары болған жоқ. Бәлкім, ең белгілі үнді басшысы – Пахнини, яғни Паулина бас қолбасшысы, ал АҚШ армиясының Жылан соғысындағы ең танымал қолбасшысы – Джордж Крук болды. Ол Азамат соғысында Одақ үшін маңызды рөл атқарды, ал Жылан соғысын аяқтағаннан кейін Апачи соғыстарындағы операцияларға жетекшілік етті. Соғыстың басында күрескен АҚШ әскерлерінің көп бөлігі Орегон және Калифорния штаттарынан, сондай-ақ Вашингтон территориясынан шақырылған ерікті полктерден құралды. АҚШ армиясы Жылан соғысына қатысқан кезеңін «Орегон, Айдахо және Калифорниядағы үндістерге қарсы науқан» (1865–1868) деп атады.
The Snake War was not defined by one large battle but was a series of guerrilla skirmishes between the Indians and American patrols from many small camps, taking place across California, Utah, Nevada, Oregon, and Idaho. Unlike other Indian Wars, the Snake War had few notable leaders on either side. Probably the best known Indian leader was Pahninee aka Chief Paulina and the most well known U. S. Army commander of the Snake War was George Crook. He had played a significant role for the Union in the Civil War and following his success in ending the Snake War, would lead operations in the Apache Wars. Many of the U. S. troops fighting in the beginning of the war were volunteer regiments from the states of Oregon and California and from Washington Territory. The regular US Army called the period of their involvement in the Snake War, the Campaign against Indians, Oregon, Idaho, and California (1865–1868).
Овихи өзенінің шайқасы
1866 жылы Жылан соғысы кезінде, сол жылдың басында Оухи өзені бойындағы пайют шабуылдарынан кейін Оухи өзені шайқасы болды. 26 желтоқсан күні таңертең Круктың әскері пайюттардың лагерінде ұйықтап жатқанда шабуылдады. Бірінші оқтар атқанда Хаулак басшысы өз орнында тұрып, шайқасқа түсуге шешім қабылдады. Жергілікті жауынгерлер әскерді қысымға алды, бірақ оларға нақты және қатыгез жауап қайтарылды. Шабуылдың нәтижесінде атты жауынгерлердің көбі бірден оқтан мүгедек болды. Қалғандары тастардың арасында жасырынып, түске дейін сонда қалды, содан кейін кері шегінді. Крук Хаулак жауынгерлеріне көп зиян келтірді. 30 адам қаза тауып, тағы 7-сі тұтқынға алынды. Круктың әскерінен 1 адам жараланды, ал тағы біреуі қаза тапты. Крук бұл шайқас "осы топтың енді ешқандай шабуылдарына жол бермейді" деді.
In 1866, amidst the Snake War, the Battle of Owyhee River occurred following Paiute assaults along the Owyhee River earlier in the same year. At daybreak on December 26, Crook's forces surprised the sleeping Paiutes at their camp. Once the initial shots rang out, Chief Howluck decided to stand his ground and engage in battle. The indigenous warriors mocked the soldiers, but faced a precise and lethal retaliation. In the swift exchange, nearly all of the mounted warriors were swiftly incapacitated by gunfire. The remaining few sought shelter behind rocks and remained there until noon when they eventually withdrew. Crook had caused considerable damage to Howluck's warriors. 30 were killed and another 7 captured. Crook lost 1 man wounded and another mortally wounded. Crook commented the battle " ended any more depredations from that band".
Қорытынды
Жылан соғысы Джордж Крук пен Жылан басшысы Вейхвева арасындағы бейбіт келіссөздерден кейін аяқталды. Жылан соғысы АҚШ тарихында ұмытылып кеткен. Мұның бір себебі, пайюттар мен батыс шошондардың апачтар сияқты жауынгерлік беделі болмады. Соғыс туралы аз ғана репортерлер жазды, ал Джо Уассон олардың бірі болды. Көбірек маңызға иесі, елдің көп бөлігі Америка Азамат соғысы мен оның салдарына назар аударып отырды. Назардан тыс қалғанына қарамастан, Жылан соғысы Батыстағы үнді соғыстарының арасындағы ең көп құрбанды берген соғыс болып есептеледі. Соңында екі тараптан да 1762 адам қаза тапқан, жараланған және тұтқынға түскен. Салыстыру үшін, Кіші Бигхорн шайқасында шамамен 847 адам қаза тапты.
The Snake War wound down after peace talks between George Crook and Snake chief Weahwewa had taken place. The Snake War has been widely forgotten in United States history. One reason was that the Paiute and Western Shoshone did not have notable reputations as warriors, unlike the Apache. Few reporters covered the war, and Joe Wasson was one of the first. More significantly, much of the nation was concentrating on the American Civil War and its aftermath. Despite its being overlooked, the Snake War was statistically the deadliest of the Indian Wars in the West in terms of casualties. By the end, a total of 1,762 men were known to have been killed, wounded, and captured on both sides. By comparison, the Battle of the Little Bighorn produced about 847 casualties.