Бунс аралы: Сьерра-Леонедегі құлдырау орталығы. 1670 ж. салынған сарайдан ондаған мың африкалықтар Америкаға күштеп жұмысқа жіберілген. Тарихы мен орны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Порт-Локо, Сьерра-Леоне
Port Loko, Sierra Leone
Банс аралы (әр түрлі кезеңдерде "Бенс", "Бенсе" немесе "Бэнс" деп те жазылған) – Сьерра-Леоне өзеніндегі арал. Ол Фритаун портында, Рокель өзені мен Порт-Локо бұғазының құйылысында, Сьерра-Леоне астанасы Фритаундан өзен бойымен 20 миль (32 км) жоғары орналасқан. Аралдың ұзындығы шамамен 1650 фут (503 м), ені 350 фут (107 м) және онда 1670 жыл шамасында Корольдік Африка компаниясы салған қамал бар. Он мыңдаған африкалықтар осы жерден Солтүстік Американың Оңтүстік Каролина және Джорджия колонияларына күштеп жұмыс істеуге (құлдыққа) жіберілді және олар Америка Құрама Штаттарының көптеген афроамерикандықтарының ата-бабалары болып табылады. Аралдың кішкентай болғанына қарамастан, Африканың ең ірі табиғи портындағы теңіз кемелері үшін навигацияның шегіндегі стратегиялық орны оны еуропалық құл саудагерлері үшін өте қолайлы базаға айналдырды. Ұлыбританияның құл саудасын жоюының 2007–2008 жылдардағы екі жүз жылдығын белгілеу үшін Джеймс Мэдисон университетінің командасы 1805 жылғы қамалдың үш өлшемді анимациясын және қазір Сьерра-Леоне Ұлттық мұражайында сақталатын, АҚШ-тың барлық мұражайларында көрсетілген сайттағы көрмені жасады.
Bunce Island (also spelled "Bence," "Bense," or "Bance" at different periods) is an island in the Sierra Leone River. It is situated in Freetown Harbour, the estuary of the Rokel River and Port Loko Creek, about 20 mile (32 km) upriver from Sierra Leone's capital city Freetown. The island measures about 1650 feet (503 m) by 350 feet (107 m) and houses a castle that was built by the Royal Africa Company in c.1670. Tens of thousands of Africans were shipped from here to the North American colonies of South Carolina and Georgia to be forced into slavery, and are the ancestors of many African Americans of the United States. Although the island is small, its strategic position at the limit of navigation for ocean going ships in Africa's largest natural harbour made it an ideal base for European slave traders. To mark the 2007–2008 bicentennial of Britain's abolition of the slave trade, a team at James Madison University created a three dimensional animation of the castle as it was in 1805, and an exhibit on the site that was displayed to museums all across the U. S. which is now held by the Sierra Leone National Museum.
Тарих
Бунс аралы алғаш рет 1670 жылдар шамасында ағылшын құл саудагерлерімен қоныстандырылып, бекітілді. Бастапқы тарихында қала Лондондағы екі компаниямен басқарылды: Корольдік Африка компаниясы және оның тармағы Гамбия оқиғасы. 1678 жылдың 31 қазанында Грешем колледжінде соңғысы біріншісіне аралдағы инвестициясының мазмұнын 4,644 фунт стерлинг, 4 шиллинг, 9 пенниге ұсынды. Қала коммерциялық жағынан сәтті болмады, бірақ ол 1500 жылдардан бері португал құл саудагерлері орналасқан аймақтағы ағылшынның ықпалының символы болды. Қала тарихының алғашқы кезеңі 1728 жылы Хосе Лопес да Моура деген жергілікті африкалық құл саудагерінің шабуылымен аяқталды. Ол қазіргі Сьерра-Леонедегі ең бай адам, Мане патшасының немересі және төменгі өзендер бойында дамыған аралас Лусо-африкалық қауымдастығының мүшесі болды. Бұл топ Африкалық патшалық компаниясының Африка билеушілерімен сауданы монополиялауға тырысуына қарсы тұрып, делдалдық қызмет көрсетті. Лопес Бунс аралындағы фабриканы жоюға жетекшілік етті. 1785 жылы Бунс және басқа да тәуелді аралдар Джон мен Александр Андерсон компаниясына берілді. Бунс аралы құлдарды сату үшін негізгі өңдеу орталықтарының бірі ретінде танымал болды, олар Оңтүстік Каролина және Джорджияның британдық колонияларындағы плантаторларға, соның ішінде Теңіз аралдарына сатылды, онда олар кең ауқымды күріш плантацияларын дамытты. Күрішті сәтті өсіру үшін үлкен техникалық білім қажет. Оңтүстік Каролина және Джорджия плантаторлары Батыс Африканың «Күріш жағалауы» деп аталатын жерден әкелінген құл еңбегі үшін жоғары баға төлеуге дайын болды, бұл дәстүрлі күріш өсіретін аймақ қазіргі Сенегал мен Гамбиядан солтүстікте басталып, қазіргі Сьерра-Леоне мен Либерияға дейін оңтүстікте созылды. Дегенмен, Чарльстон портының тізімдері құлдардың шамамен 40 пайызы Анголадан келгенін көрсетеді. Бунс аралы Күріш жағалауындағы ең ірі британдық құлдық бекінісі болды. Күріш өсіру дағдылары бар африкалық шаруалар ішкі аймақтардан ұрланып, Солтүстік Америкаға тасымалданар алдында қамалға немесе оның жағалау бойындағы көптеген «фабрикаларына» (сауда посттарына) сатылды. Он сегізінші ғасырдың екінші жартысында Бунс аралынан бірнеше мың құл Чарльстон (Оңтүстік Каролина) және Саванна (Джорджия) порттарына жеткізілді. Бұл қалалардағы құл аукционының хабарламаларында «Бэнс» немесе «Бенс» аралынан келген жүктер жиі жарияланды. Америкалық отаршыл Генри Лоуренс Чарльстондағы Бунс аралының бизнес-агенті болып қызмет етті және бай плантатор және құл саудагері болды. Кейіннен ол революциялық соғыс кезінде Континенттік Конгрестің президенті болып сайланды, содан кейін АҚШ-тың Нидерландыдағы елшісі болып тағайындалды. Соғыс кезінде Еуропаға жолында британдықтар ұстап алды және Лондон мұнарасына қамады. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Париж шарты бойынша АҚШ тәуелсіздігін келіссөздер жүргізген Бейбітшілік комиссарларының бірі болды. Британдық тараптан бас келіссөзші Ричард Освальд болды, ол Бунс аралының негізгі иесі болды; ол Лоуренспен отыз жылдан бері дос болды. Бунс аралы Америкадағы Солтүстік колониялармен де байланысты болды. Солтүстік порттарындағы құл кемелері жиі Бунс аралына тоқталып, Атланттық мұхитты кесіп өту үшін таза су және азық-түлік сияқты жабдықтарды алды және Батыс Үнді және Оңтүстік колониялардың британдық аралдарында сату үшін құлдарды сатып алды. Бунс аралына келген Солтүстік Америка құл кемелері Ньюпорттан (Род-Айленд), Нью-Лондоннан (Коннектикут), Салемнен (Массачусетс) және Нью-Йорк қаласынан жүзіп келді. Атланттық құл саудасы келесі 20 жыл бойы заңды болып қала берді. 1807 жылы британдық парламент құл саудасын жоюға дауыс берді. Келесі жылы Фритаун Корольдік колониясы болып жарияланды және Корольдік теңіз күштері Африка эскадрильясын сонда орналастырды. Олар тыйым салынған құл кемелерін іздеу үшін тұрақты патрульдер жіберді. Бунс аралы құл саудасы үшін жабылды; британдық фирмалар қаланы мақта плантациясы, сауда бекеті және арақзауыт ретінде пайдаланды. Бұл шаралар экономикалық тұрғыдан сәтті болмады және арал 1840 жыл шамасында тастап кетілді, содан кейін ғимараттар мен тас қабырғалар құлдырап кетті. Тарихшы Дэвид Хэнкок өзінің «Дүние азаматтары» (1997) атты зерттеуінде Грант, Освальд және компания кезеңінде Бунс аралын зерттеді. 2006 жылы телеактер Исайя Вашингтон ДНК тестілеуі арқылы Сьерра-Леонедегі жергілікті менде халқынан шыққан екенін білгеннен кейін аралға сапар шекті. Вашингтон кейіннен Африкалық құл саудасының жойылғанына 200 жыл толуын белгілеу үшін Бунс аралының 1805 жылғы түрінің компьютерлік реконструкциясын жасау жобасына 25 000 АҚШ доллары көмектесті. Олардың атасы Томас Уолкер (сондай-ақ «Бо Уолкер» деп те аталады) Ұлыбританияның негізгі құл сауда порты болған Бристолден келген. Уолкер 11 құл сауда экспедициясына қатысқан; ол өзінің байлығымен АҚШ-қа көшіп келді, онда 1792 жылы натурализацияланды. Оның ұрпақтарының бірі, Дороти (Уолкер) Буш, Джордж Г.У. Буштің анасы болды. 2010 жылдың қазанында Бунс аралы коалициясы (АҚШ) және оның жергілікті серіктес ұйымы қаланың қиратылған қалдықтарын тарихи ескерткіш ретінде сақтау және Сьерра-Леонедегі қала тарихына және Атланттық құл саудасының ықпалына арналған мұражай салу үшін бес жылдық, 5 миллион АҚШ доллары көлеміндегі Бунс аралы сақтау жобасын бастады.
Bunce Island was first settled and fortified by English slave traders circa 1670. During its early history, the castle was operated by two London based firms: the Royal Africa Company and its offshoot, the Gambia Adventurers, the latter a "Crown chartered company" or parastatal subsidised by the Crown. On October 31, 1678, at Gresham College the latter offered the former the contents of their investment on the island for 4,644l. 4s. 9d. The castle was not commercially successful but it served as a symbol of English influence in the region, where Portuguese slave traders had been established since the 1500s. The early phase of the castle's history ended in 1728 when Bunce Island was raided by José Lopez da Moura, a Luso African slave trader based in the area. He was the richest man in present day territory of Sierra Leone, the grandson of a Mane king and part of the hybrid Luso African community that had developed along the lower rivers. This class acted as middlemen, resisting efforts by the Royal African Company to monopolise trade with African rulers. Lopez led others in destroying the Bunce Island factory. In 1785 Bunce and a number of other dependent islands were conveyed to the company of John and Alexander Anderson. ]] Bunce Island is best known as one of the chief processing points for slaves to be sold to planters in Lowcountry of the British colonies of South Carolina and Georgia, including the Sea Islands, where they developed extensive rice plantations. Rice requires a great deal of technical knowledge for its successful cultivation. South Carolinan and Georgian planters were willing to pay premium prices for slave labour brought from what they called the "Rice Coast" of West Africa, the traditional rice growing region stretching from what is now Senegal and Gambia in the north down to present day Sierra Leone and Liberia in the south. Still, records of the port of Charleston show that nearly 40 percent of the slaves came from Angola. Bunce Island was the largest British slave castle on the Rice Coast. African farmers with rice growing skills were kidnapped from inland areas and sold at the castle or at one of its many "outfactories" (trading posts) along the coast before being transported to North America. Several thousand slaves from Bunce Island were taken to the ports of Charleston (South Carolina) and Savannah (Georgia) during the second half of the eighteenth century. Slave auction advertisements in those cities often announced slave cargoes arriving from "Bance" or "Bense" Island. American colonist Henry Laurens served as Bunce Island's business agent in Charleston, and was a wealthy planter and slave trader. He later was elected as President of the Continental Congress during the Revolutionary War, and was later appointed as the United States envoy to the Netherlands. Captured by the British en route to his post in Europe during the war, he was imprisoned in the Tower of London. After hostilities ended, he became one of the Peace Commissioners who negotiated United States independence under the Treaty of Paris. The chief negotiator on the British side was Richard Oswald, the principal owner of Bunce Island; he and Laurens had been friends for thirty years. Bunce Island was also linked to the Northern colonies in America. Slave ships based in northern ports frequently called at Bunce Island, taking on supplies such as fresh water and provisions for the Atlantic crossing, and buying slaves for sale in the British islands of the West Indies and the Southern Colonies. The North American slave ships that called at Bunce Island were sailing out of Newport (Rhode Island), New London (Connecticut), Salem (Massachusetts), and New York City. The Atlantic slave trade continued to be legal for the next two decades. In 1807 the British parliament voted to abolish the slave trade. The following year Freetown became a Crown Colony and the Royal Navy based its Africa Squadron there. They sent regular patrols to search for slave vessels violating the ban. Bunce Island was shut down for slave trading; British firms used the castle as a cotton plantation, a trading post and a sawmill. These activities were economically unsuccessful and the island was abandoned around 1840, after which the buildings and stone walls fell into decay. Historian David Hancock documented Bunce Island during the period of Grant, Oswald & Company in his study, Citizens of the World (1997). In 2006, television actor Isaiah Washington visited the island after learning through a DNA test he was descended from the indigenous Mende people of Sierra Leone. Washington later donated US$25,000 to a project to create a computer reconstruction of Bunce Island as it appeared in 1805, to mark the bicentennial of the abolition of the African slave trade by the UK and the United States. Their ancestor Thomas Walker (AKA "Beau Walker") came from Bristol, one of Britain's principal slaving ports. Walker was involved in 11 slaving expeditions; he immigrated with his fortune to the US, where he became naturalised in 1792. One of his descendants, Dorothy (Walker) Bush, was the mother of George H. W. Bush. In October 2010, the Bunce Island Coalition (US) and its local partner organisation announced the start of the Bunce Island Preservation Project, a five year, US$5 million effort to preserve the ruins of the castle as a historic landmark and to build a museum in Freetown devoted to the island's history and the influence of the Atlantic slave trade in Sierra Leone.
Белгілі қонақтар
1992 жылы АҚШ Біріккен штабтар төрағасы генерал Колин Пауэлл Сьерра-Леонеге ресми сапармен келген кезде Бунс аралына сапар жасады. Пауэлл елден кетпес бұрын жасаған қоштасу сөзінде өз сезімдерін былай жеткізді: "Мен американдықпын, бірақ бүгін мен одан да артығымын сезінемін – мен африкалықпын да. Менің тамырым осы континентте".
General Colin Powell, then Chairman of the US Joint Chiefs of Staff, visited Bunce Island in 1992 while on an official visit to Sierra Leone. Powell spoke of his feelings in a farewell speech he made before leaving the country; "I am an American but today, I am something more I am an African too I feel my roots here in this continent".
Климат
Сіерра-Леонедегі климат сияқты, Бунсе аралының климаты да тропикалық, және ауыл шаруашылығы циклын анықтайтын екі маусым бар: мамырдан қарашаға дейінгі жаңбырлы маусым және желтоқсаннан мамырға дейінгі құрғақ маусым, оның ішінде гарматтан да бар – Сахара шөлінен салқын, құрғақ жел соғып, түнгі температура төмендейтін кез. Орташа температура шамамен болып, жыл бойы шамасында өзгереді.
Like the climate for the rest of Sierra Leone, the climate for Bunce Island is tropical, with two seasons determining the agricultural cycle: the rainy season from May to November, and a dry season from December to May, which includes harmattan, when cool, dry winds blow in off the Sahara Desert and the night time temperature can be as low as The average temperature is and varies from around during the year.