Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Румыниядағы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралық орны
UNESCO World Heritage Site in Romania
Румынияның оңтүстік-шығыс Трансильвания аймағында XIII-XVI ғасырларда салынған нығайтылған шіркеулердің саны ең көп. Бұл аймақта әртүрлі сәулет стиліндегі 150-ден астам жақсы сақталған нығайтылған шіркеу бар (алғашқы 300-дің ішінде). ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралық орны ретінде тіркелген Трансильваниядағы нығайтылған шіркеулері бар ауылдар – Трансильвания сакстары мен секелилер құрған жеті ауыл (алты саксон және бір секели). Бұл ауылдар нығайтылған шіркеулермен ерекшеленеді және орта ғасырдың соңынан бері сақталған ерекше қоныстану үлгісімен сипатталады.
The south eastern Transylvania region in Romania currently has one of the highest numbers of existing fortified churches from the 13th to 16th centuries. It has more than 150 well preserved fortified churches of a great variety of architectural styles (out of an original 300 fortified churches). Listed as a UNESCO World Heritage Site, Villages with Fortified Churches in Transylvania are seven villages (six Saxon and one Székely) founded by the Transylvanian Saxons. They are dominated by fortified churches and characterized by a specific settlement pattern that has been preserved since the Late Middle Ages.
Тарих
Трансильванияның саксондық ауылдары XII ғасырда Венгрия патшалары осы аймаққа неміс отарлаушыларын қоныстандырған кезде пайда болды. Олар провинциядағы халықтардың арасында ерекше мәртебеге ие болды және олардың мәдениеті сақталып, дамыды, шаруалар, қолөнершілер және саудагерлерден құралған өте күшті қауымдастық құрды. Осман мен татар шапқыншылығының үнемі қауіп төндіретін аймақта орналасқандықтан, олар түрлі өлшемдегі бекіністер салды. Ең маңызды қалалар толығымен бекітілді, ал кішігірім қауымдар шіркеуді орталыққа алып, қорғаныс мұнаралары мен ең құнды заттарын сақтауға және ұзақ қоршауға қарсы тұруға көмектесетін қоймалармен күшейтті.
The Saxon villages of Transylvania appeared in the twelfth century when the Kings of Hungary settled German colonists in the area. They had a special status among nations in the province and their civilisation managed to survive and thrive, forming a very strong community of farmers, artisans and merchants. Being situated in a region constantly under the threat of the Ottoman and Tatar invasions, they built fortifications of different sizes. The most important towns were fully fortified, and the smaller communities created fortifications centered on the church, where they added defensive towers and storehouses to keep their most valuable goods and to help them withstand long sieges.
Сипаттама
Оңтүстік Трансильванияның топографиясы – кең аңғарлармен тілінген, Олт, Муреш, Тарнава Маре және Тарнава Мика сияқты ірі өзендерге құятын түрлі шағын өзендерге толы жазық дала. Ауылдар топографиялық ерекшеліктерге бейімделіп, оны тиімді пайдалануға тырысады. Сондықтан, аңғарда орналасқан ауылдар орталық және қосымша көшелерге қарай дамиды, ал жазық жердегі ауылдар радиалды құрылымды ұстанады. Қауіпсіздік талаптары мен саксон халқының дәстүрлеріне байланысты ауылдар тығыз орналасқан. Басты элемент – әрқашан қала ортасында орналасқан шіркеу. Шіркеудің төңірегінде кішкентай қоршау, қамал қатарлары немесе шіркеуді орталыққа қойған көп қабатты бекіністер сияқты әртүрлі нығайту түрлерін кездестіруге болады. Шіркеулер қорғаныс функцияларын атқару үшін бейімделген; олардың барлығы римдік стильдегі базиликалар немесе кеш готика дәуірінде салынған бір ғимаратты шіркеулер. Шіркеулерге олар салынған орта ғасырдың соңынан бастап XVI ғасырға дейінгі кезеңге дейін жасалған түрлі қосымшалар енгізілген. Көптеген шіркеулерде сол кезде аймақта кең таралған барокко стилінің элементтері де бар. Көбінесе шіркеулер қорғануға қолайлы жағдайда, әдетте төбеде орналасқан. Аймақтың ірі қалаларындағы бекіністердің элементтері осында да қолданылған, олар саксон қауымының жылдар бойы қолданған құрылыс техникаларының куәсі болып табылады. Кейбір бекіністерде бақылау мұнаралары болған, олардың кейбіреулері бекініс қажеттіліктеріне бейімделген шіркеу мұнараларынан жасалған. Материалдар дәстүрлі – тас және қызыл кірпіш, ал төбесі қызыл қышпен жабылған, бұл аймақтың ерекшелігі. Шіркеуге жақын жерде ауылдың басты алаңы немесе Танцплац (Би алаңы) орналасқан, ол әлеуметтік өмірдің ортасы болған. Бекіністердің жанында мектеп немесе ауылдық әкімшілік ғимараты сияқты қоғамдық мақсаттағы ғимараттар ғана орналасқан. Приход үйі және ең бай ауыл тұрғындарының үйлері осы алаң төңірегінде орналасқан. Сонымен қатар, көптеген жерлерде астық сақтау үшін арналған амбарлар ауылдың орталығына жақын орналасқан.
The topography in Southern Transylvania is that of a plateau, cut by wide valleys of various small rivers that flow into larger ones, namely the Olt River, Mureș River, Târnava Mare River and Târnava Mică River. The villages follow the topography closely and try to make the best of it; thus villages situated in a valley developed around a central street and possibly some secondary ones, while those situated on a flatter spot follow a looser, radial pattern. Due to security reasons and the traditions of the Saxon inhabitants, the villages are compact. The main element is the church, always situated in the middle of the town. Different types of fortifications can be found: a small enceinte around the church, a row of fortifications around the church or a real fortress with multiple fortification walls centered on the church. The churches have been adapted to include defensive functions; all of them are either Romanesque basilicas or single nave churches of the late Gothic period. The churches often include many additions, ranging in age from the original period in which the churches were built Late Middle Ages to the sixteenth century. Many churches also include baroque elements from that period, as the baroque style was very popular in the region. In almost all cases, the church is situated in an easily defendable position, generally on a hilltop. Elements of fortifications found in the main cities in the area have been adapted here, and they are a testimony of the building techniques used along the years by the Saxon community. Some fortifications had observation towers, some of them being church towers adapted to the needs of a fortress. The materials are the traditional ones, stone and red bricks, with a red clay tiled roof, a typical feature of the area. Close to the church there is the main square of the village or Tanzplaz (Dance Square) to which social life gravitated. The only buildings situated next to the fortifications are those of communal use: the school or the village hall. The parish house, along with the houses of the most wealthy villagers, were situated around this square. Also in most sites, barns for grain storage are situated close to the centre of the village.