Кіріспе

Джордж Бернард Шоудың пьесасы, 1960 жылғы неміс фильмдік бейімделуі.

"Мисс Уорреннің кәсібі" – Джордж Бернард Шоудың 1893 жылы жазған, ал 1902 жылы Лондонда тұңғыш рет қойылған пьесасы. Бұл пьеса Шоудың 1898 жылы "Жағымсыз пьесалар" деп басылымға шығарған "Филандер" және "Жесірлер үйлері" пьесаларымен бірге жарық көрген үш пьесаның бірі. Пьеса бұрынғы проститутка, қазір бұрдель иесі болған әйелдің, өзінің наразы қызымен қарым-қатынас орнату әрекеті туралы. Бұл – проблемалық пьеса, проституцияның себебі моральдық кемшілік емес, экономикалық қажеттілік екенін көрсету үшін әлеуметтік сынды ұсынады. Пьесаның кейбір элементтері Шоудың 1882 жылғы "Кэшл Байронның кәсібі" романынан алынған, онда шектеулі жұмыс орындарының салдарынан боксшы болған адам туралы айтылады.

Қорытынды

Бұл оқиға Китти Уоррен ханым мен оның қызы Вивидің арақатынасына орталықтанған. Бұрын проституциямен айналысқан, қазіргі кезде бұрынғы қызбалагерлік үйдің иесі Уоррен ханым "жалпы алғанда, жақсы мінезді және жарасымды, бірақ бұрынғы қиыншылық көрген әйел" деп сипатталады. Университетті жаңадан бітірген, зиялы және тәжірибелі Виви өмірінде алғаш рет анасымен танысу үшін үйге келді. Пьеса Виви анасының қызметінің мәнін білгеннен кейін олардың қарым-қатынасы қалай өзгеретінін көрсетеді. Онда Уоррен ханымның неліктен проституцияға баруға мәжбүр болғаны түсіндіріледі, проституцияға байланысты жеңілтек сөздер айыпталады және Викториялық Британиядағы әйелдер үшін шектеулі жұмыс орындары сынға алынады.

Сюжет

Виви Уоррен, өте заманауи жас әйел, Кембридж университетін математика мамандығы бойынша үздік бітірді (Үшінші Ренглермен тең дәрежеде), және ол күйеуге шығуға дайын. Оның анасы, миссис Уоррен (өзінің кім екенін жасыру және үйленгендей көріну үшін атын өзгерткен), Виви тұратын жерде оның досы, орта жастағы, әдемі сәулетші Прайдпен кездесуін ұйымдастырады. Миссис Уоррен өзінің серіктесі, сэр Джордж Крофтпен бірге келеді, ол 25 жылдық айырмашылыққа қарамастан Вивиге қызығушылық танытады. Виви жас Фрэнк Гарднермен романтикалық қарым-қатынаста, ол оны өзіне пайдалы адам ретінде қарастырады. Оның әкесі, (үйленген) пастор Самуэль Гарднердің Вивидің анасымен бұрынғы тарихы бар. Кейін білінгендей, ол Вивидің заңды емес әкесі болуы мүмкін, бұл Виви мен Фрэнкті жартылай бауырлар етеді. Миссис Уоррен қызына, өзінің таңдаған кәсібінің қызына қолдау көрсету және оған өзінің көрмеген мүмкіндіктерін беру үшін қалай болғанын түсіндіреді. Ол әпкесімен бірге бизнес ашу үшін жеткілікті ақша жинады, және қазір ол (сэр Джорджбен бірге) Еуропа бойынша борделдер желісін иеленеді. Виви бұл жаңалықтан қорқып, кейін анасын батыр ретінде мақтайды. Бірақ, татуласу Виви анасының бизнесті жалғастырып жатқанын білгенде тоқтайды, тіпті оған енді мұқтаждық болмаса да. Виви қалада кеңседе жұмыс істей бастап, Фрэнкпен жол айырысады және ешқашан үйленбеймін деп серт береді. Ол анасынан бас тартып, миссис Уоррен қызымен бірге қартайып, оның мейірімін күтіп жүргендіктен, қайғыға батады.

Жалғасы

Сэр Гарри Джонстон шамамен 1920 жылы "Мэри Уорреннің қызы" деген романның жалғасын жазды.

Бейімделулер

1960 жылы неміс фильмінде "Миссис Уорреннің кәсібі" Лили Палмер рөлін ойнады. BBC Television 1972 жылғы 3 қазанда BBC2 арнасында "Stage 2" драмалық жобасы аясында теледидарлық нұсқасын алғаш рет көрсетті. Седрик Мессина продюсерлік еткен және Герберт Уайз режиссерлік еткен фильмде Корал Браун басты рөлді, ал Виви рөлінде Пенелопа Уилтон ойнады. Актерлік құрамында Джеймс Гроут, Роберт Пауэлл, Ричард Пирсон және Дерек Годфри де болды. "Айдың спектаклі" жобасы аясында, қойылым 1974 жылғы 21 сәуірде BBC1 арнасында қайта көрсетілді. 2006 жылы DVD форматында жарық көрді. 2002 жылы BBC радиосында радиоқоюға бейімделді, ал 2009 жылғы қаңтарда BBC Radio 7 арнасында қайтадан ойнатылды, онда Мэгги Стид басты рөлді сомдады. Армен Пандоланың "Миссис Уорреннің кәсібі" туындысы оқиғаны заманауи уақытқа көшіріп, өзгертті. Миссис Уоррен онлайн порно және танысу сайттары арқылы байлыққа ие болады, ал оның қорғалған қызы өзінің сәнді өмірінің әйелдерді пайдалану есебінен құрылғанын білгеннен кейін жиренеді.

Вивидің кейіпкері және әйелдердің өзгеріп жатқан рөлі

Виктория дәуірінде үйленуге шамасы жететін ер адамдар "әйелінің тұлғасын және оның мүлігін толық бақылауға мүмкіндік беретін заңдарды" пайдалана алатын. Виктория дәуірінің әйелдерінен сыпайы және қадірлі мінез-құлық таныту және күйеулеріне бағыну күтілген. Виви Виктория дәуірінің бағынышты әйелге деген үміттеріне қарсы келеді: ол білімді және толыққанды өзін-өзі қамтамасыз етеді. Ол екі неке ұсынысын қабылдамайды, бұл оның еңбек этикасына және өмірге қатал көзқарасына сүйенгенін көрсетеді. Шоу Вивиді гендерлік реформаның бір түрі ретінде бейнелейді: жыныссыз және "тұрақты романтикадан алыс" кейіпкер ретінде. Пьеса барысында сексуалдық құштарлық пен ұсынылған неке арасындағы шекара бұлыңқы болады. Фрэнк миссис Уорреннің де, Вивидің де назарына тырысады; миссис Уорреннің серігі сэр Джордж Крофтс Вивидің анасымен қарым-қатынаста болса да, оған үйленуді ұсынады. Сынаушы Петра Диеркес Трун бұл мысалдар Шоудың "ол [Уоррен ханым] туған идеологиялық және экономикалық жүйені сынап, ерлердің артықшылықтарының және әйелдердің терең тамырланған обьектілеуінің проблемалық екі стандартына шабуыл жасағанын көрсетеді, Шоу мұны Виктория қоғамының барлық деңгейлеріне, тіпті ең негізгі ядролық элементіне – отбасыға дейін сіңген деп санайды" деп мәлімдейді.