Жейн Питтманның өмірбаяны: Оңтүстік Америка тарихы
The Autobiography of Miss Jane Pittman
Эрнест Гейнздің «Жейн Питтманның өмірбаяны» романы – АҚШ тарихындағы афроамерикандықтар күресін көрсетеді. Құлдықтан азаттыққа дейінгі өмір, телефильмге бейімделген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
кітап
Эрнест Дж. Гейнстің 1971 жылғы романы
the book
1971 novel by Ernest J. Gaines
«Мисс Джейн Питтманның өмірбаяны» – Эрнест Дж. Гейнстің 1971 жылғы романы. Оқиға баяндаушы, Джейн Питтман есімді әйелдің көзімен қара нәсілділердің күресін көрсетеді. Ол Азамат соғысының соңында Американың оңтүстігінде жас құл қыз болған кезінен бастап өміріндегі маңызды оқиғаларды айтып береді. 1974 жылы роман Сисли Тайсонның қатысуымен телефильмге түсірілді.
The Autobiography of Miss Jane Pittman is a 1971 novel by Ernest J. Gaines. The story depicts the struggles of blacks as seen through the eyes of the narrator, a woman named Jane Pittman. She tells of the major events of her life from the time she was a young slave girl in the American South at the end of the Civil War. The novel was dramatized in a TV movie in 1974, starring Cicely Tyson.
Реалистік көркем роман
Роман және оның басты кейіпкері, әсіресе, қамтылған уақыттың, тарихтың және еске түсірілген оқиғалардың кеңдігімен ерекше. Джейннің повесіне кіретін көптеген көркем кейіпкерлерден өзге, Джейн және басқалары Мисс Джейннің шамамен жүз жылдық өмірінде есінде қалған тарихи оқиғалар мен тұлғаларға көптеген сілтемелер жасайды. Америка Азамат соғысымен басталатын повесінен өзге, Джейн испан-американ соғысына да сілтеме жасайды, ал оқиғасы екі дүниежүзілік соғысты және Вьетнам соғысының басталуын қамтиды. Джейн және басқа кейіпкерлер Фредерик Дуглас, Букер Т. Вашингтон, Джеки Робинсон, Фред Шаттлсворт, Роза Паркс және тағы да басқаларды еске алады. Капрал Браунның дауысы осы тарихи толғаныстарға романдағы әңгімеге «әділдікті орнату» көңіл-күйін сыйлайды. Мысалы, Хьюи П. Лонгқа толығымен арналған бір бөлімде Мисс Джейн былай дейді: «Ой, қазір оның туралы қаншама әңгіме бар. Олар осылай сөйлегенде, мен: «Ха. Сендер осыдан жиырма бес-отыз жыл бұрын осында болуың керек еді. Сендер кедейлердің ештеңесі болмаған кезде осында болуың керек еді» деп ойлаймын». Тарихи мазмұнының арқасында кейбір оқырмандар осы кітапты құжаттық деп ойлады. Гейнс былай деді:
Кейбір адамдар «Жейн Питтманның өмірбаяны» көркем шығарма ма, әлде шындыққа жақын ба деп сұрады. Бұл – көркем шығарма. «Диал Пресс» алғаш рет оны басып шығарғанда, кітапқа «роман» деп жазбаған, сондықтан көптеген адамдар оның шын болуы мүмкін деп ойлады. Мисс Джейннің айтуына нақты фактілер беру үшін көптеген кітаптарды зерттедім, бірақ бұл менің туындыларым. 1930 жылдары WPA-ның бұрынғы құлдармен жүргізген сұхбаттарын оқып, олардың сөйлеу ырғағын және әлдебір нәрсені қалай айтқандарын үйрендім. Бірақ мен ешкіммен жеке сұхбаттаспадым.
The novel, and its main character, are particularly notable for the breadth of time, history and stories they recall. In addition to the plethora of fictional characters who populate Jane's narrative, Jane and others make many references to historical events and figures over the close to a hundred years Miss Jane can recall. In addition to its obvious opening in the American Civil War, Jane alludes to the Spanish–American War and her narrative spans across both World Wars and the beginning of the Vietnam War. Jane and other characters also mention Frederick Douglass, Booker T. Washington, Jackie Robinson, Fred Shuttlesworth, Rosa Parks, and others. Corporal Brown's voice give these historical meditations a kind of "setting the record straight" mood to the storytelling presented in this novel. For instance, an entire section is dedicated to Huey P. Long in which Miss Jane explains "Oh, they got all kinds of stories about her now When I hear them talk like that I think, 'Ha. You ought to been here twenty five, thirty years ago. You ought to been here when poor people had nothing.'" Because of the historical content, some readers thought the book was non fiction. Gaines commented:
Some people have asked me whether or not The Autobiography of Miss Jane Pittman is fiction or nonfiction. It is fiction. When Dial Press first sent it out, they did not put "a novel" on the galleys or on the dustjacket, so a lot of people had the feeling that it could have been real. I did a lot of research in books to give some facts to what Miss Jane could talk about, but these are my creations. I read quite a few interviews performed with former slaves by the WPA during the thirties and I got their rhythm and how they said certain things. But I never interviewed anybody.
"Құлдық қайтадан"
Роман құлдықта болған басты кейіпкердің босатылуымен және плантацияны тастап, жалдамалы шаруа ретінде тағы бір плантацияға оралуымен басталады. Роман афроамерикандықтардың құлдықтағы және жалдамалы шаруа ретіндегі жағдайларының ұқсастығын баса көрсетеді. Роман құлдықтан босаған адамдардың азаттықтан кейінгі өмірін көрсетеді. Онда патрульдер мен басқа да өздігінен құрылған топтардың зорлық-зомбылық және қорқыту арқылы Оңтүстіктегі афроамерикандықтардың физикалық және білім алудағы мүмкіндіктерін қалай шектегені көрсетілген. Мектептерге қол жеткізу және саяси қатысу плантация иелері тарапынан тоқтатылды. Физикалық шектеулерге, қаржының болмауына және бейтарап немесе жауыз адамдармен күресуге тура келгеніне байланысты Джейн мен Недтің саяхаттары оларды физикалық тұрғыдан (олар Луизиананы тастамайды) немесе тұрмыс жағдайы тұрғысынан көпке алып ап кетпейді. "Сәулешік жарқырады, қайтадан қараңғылық" тарауының соңында Мисс Джейн полковник Дайдың плантациясы туралы: "Бұл тағы да құлдық еді, рас" деп айтады. Мисс Джейннің баяндауында, жалдамалы шаруалардың баласы Джим, құл плантациясында туған Недтің ертегісімен теңдесіп, тіпті қайталайды. Осы оқиғалар арқылы роман Луизианадағы жалдамалы шаруалардың жағдайларын құлдық жағдайларымен байланыстырып көрсетеді.
The novel, which begins with a protagonist in slavery being freed and leaving the plantation only to return to another plantation as a sharecropper, stresses the similarities between the conditions of African Americans in slavery and African Americans in the sharecropping plantation. The novel shows how formerly enslaved people lived after freedom. It shows how the patrollers and other vigilante groups through violence and terror curtailed the physical and educational mobility of African Americans in the south. Access to schools and political participation was shut down by plantation owners. Between physical limitations, not having money, and having to deal with ambivalent and hostile figures, Jane and Ned's travels don't take them very far physically (they do not leave Louisiana) nor in lifestyle. At the end of the chapter "A Flicker of Light; And Again Darkness", Miss Jane remarks of Colonel Dye's plantation, "It was slavery again, all right". In the depiction of Miss Jane's telling of the story, Jim, the child of sharecroppers parallels if not resoundingly echoes the earlier story of Ned, the child born on a slave plantation. Through these stories the novel further highlights the conditions of Louisiana sharecropping in relationship to the conditions of slavery.
Фильмге бейімделу
Кітаптан 1974 жылы CBS телеарнасында көрсетілген, марапатқа ие болған "Мисс Джейн Питтманның өмірбаяны" атты телефильм түсірілді. Бұл фильм теледидар үшін түсірілген алғашқы фильмдердің бірі болып, афроамерикалық кейіпкерлерді тереңдеп, сонымен қатар көңіл жағсылықпен бейнеледі. Ол тарихи маңызы бар "Roots" телесериалынан үш жыл бұрын жарық көрді. Фильм Мисс Питтманның 1962 жылы 110 жасында азаматтық құқықтар қозғалысына қосылуымен аяқталады. Фильмнің режиссері Джон Корти, сценарийін Трейси Киннан Уинн жазды, атқарушы продюсері Роджер Гимбел болды. Басты рөлде Сисли Тайсон, сондай-ақ Майкл Мерфи, Ричард Дайсарт, Кэтрин Хельмонд және Одетта ойнады. Фильм Луизиана штатының Батон-Руж қаласында түсірілді және басты кейіпкердің 23 жастан 110 жасқа дейінгі кезеңін көрсету үшін Стэн Уинстон мен Рик Бейкердің қолданған өте реалистикалық арнайы эффекттерімен ерекшеленді. Телефильм қазіргі уақытта Classic Media арқылы таратылады. Фильм 1974 жылы тоғыз "Эмми" сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде "Жылдың үздік актрисасы", "Драмадағы үздік әйел актрисасы", "Драмадағы үздік режиссер" және "Драмадағы үздік сценарий" сыйлықтары бар.
The book was made into an award winning television movie, The Autobiography of Miss Jane Pittman, broadcast on CBS in 1974. The film holds importance as one of the first made for TV movies to deal with African American characters with depth and sympathy. It preceded the ground breaking television miniseries Roots by three years. The film culminates with Miss Pittman joining the civil rights movement in 1962 at age 110. The movie was directed by John Korty; the screenplay was written by Tracy Keenan Wynn and executive produced by Roger Gimbel. It starred Cicely Tyson in the lead role, as well as Michael Murphy, Richard Dysart, Katherine Helmond and Odetta. The film was shot in Baton Rouge, Louisiana and was notable for its use of very realistic special effects makeup by Stan Winston and Rick Baker for the lead character, who is shown from ages 23 to 110. The television movie is currently distributed through Classic Media. The film won nine Emmy Awards in 1974 including Best Actress of the Year, Best Lead Actress in a Drama, Best Directing in a Drama, and Best Writing in Drama.
Роман мен фильм арасындағы айырмашылықтар
Алекс Хейлидің "Roots" мини-сериалынан бұрын, фильм оңтүстіктегі плантацияларда африкалық американдықтарды бейнелеуді қастер тұтқан алғашқы фильмдердің бірі болды. Фильм, кітап сияқты, азаматтық құқық қозғалысының қазіргі сәті мен тарихтың әртүрлі кезеңдерінде африкалық американдықтардың тағдыры арасындағы салмақты салыстыруды ұсынады. Дегенмен, фильмде романнан көзге түсетін айырмашылықтар бар. Фильмде Мисс Джейнмен сұхбат алатын адам ақ адам (Майкл Мерфи сомдады). Романда сұхбаттасушының нәсілі көрсетілмейді. Шындығында, алғашқы бірнеше беттен кейін сұхбаттасушы оқиға аясынан толығымен шығып кетеді, бірақ ол фильмдегі флэшбэктер арасында көрінеді. Фильм кітаптың соңғы эпизодымен басталады, онда Джимми шамамен 110 жастағы Мисс Джейнге келіп, азаматтық құқықтар демонстрациясына қатысуын сұрайды. Фильм Джиммидің азаматтық құқықтарды ұйымдастыру кезінде болатын флэшбэктер тізбегі сияқты көрінеді. Романда капрал Браун Джейнге есім қояды. Бастапқыда оның аты Тиси болған. Капрал "Тиси" – құл аты екенін айтады, бірақ содан кейін Огайодағы өз қызындай "Мен сені Джейн деп атаймын" дейді. Алайда, фильмде капрал Браун "Джейн" есімін потенциалды есімдер тізіміндегі бір вариант ретінде ғана ұсынады, сондықтан "Маған 'Джейн' ұнайды" дегенді Джейн өзі айтады. Фильмде Те Бобтың өзін-өзі өлтіруі көрсетілмейді.
Preceding Alex Haley's miniseries Roots, the film was one of the first films to take seriously depictions of African Americans in the plantation south. The film, like the book, also suggests a comparison between the contemporary moment of the Civil Rights Movement and the plight of African Americans at various points in history. The film, however, has some noticeable divergences from the novel. In the film the person who interviews Miss Jane is white (played by Michael Murphy). There is no indication of the interviewer's race in the novel. In fact after the first couple of pages the interviewer completely falls out of the frame of the story though he continues to appear between flashbacks in the film. The film also opens with the book's final story about Jimmy coming to an almost 110 years old Miss Jane to ask for her participation in a Civil Rights demonstration. The film appears to be a series of flashbacks that happen during this time of Jimmy's Civil Rights organizing. In the novel, Corporal Brown gives Jane her name. Originally she had been called Ticey. The Corporal exclaims that "Ticey" is a slave name but then declares "I'll call you Jane" after his own girl back in Ohio. In the film however, Corporal Brown only suggests the name "Jane" as one option in a list of potential names, so that it is Jane who says "I like 'Jane'". The movie never shows Tee Bob killing himself.