Кіріспе

Неміс логигі және философы (1886–1942)

Курт Греллинг (2 наурыз 1886 – қыркүйек 1942) – неміс логигі және философы, Берлин тобының мүшесі.

Өмір және жұмыс

Курт Греллинг 1886 жылдың 2 наурызында Берлинде дүниеге келді. Оның әкесі, заң ғылымдарының докторы Рихард Греллинг, және анасы Маргарет (туған есімі Симон) еврейлер болды. 1905 жылы Геттинген университетіне келгеннен кейін көп ұзамай Греллинг философ Леонард Нельсонмен бірлесіп жұмыс істей бастады. Олар 1903 жылы жарияланғаннан кейін математиканың негізін шайқалтқан Расселдің парадоксын шешуге тырысты. Олардың 1908 жылғы мақаласында жаңа парадокстар, соның ішінде Греллинг-Нельсон парадоксы деп аталатын семантикалық парадокс қамтылған. Ол 1910 жылы сол университеттен математика ғылымдарының докторы дәрежесін алды, Дэвид Гильберттің жетекшілігімен аксиоматикалық жиын теориясындағы арифметиканың дамуына арналған диссертация қорғады. Герберт Эндертонмен жазылған сұхбатында Альфред Тарски 1938 жылы Греллингпен кездескенін айтты және Греллинг жиын теориясы бойынша ең алғашқы оқулықтың авторы болғанын мәлімдеді, бірақ бұл диссертацияға қатысты екенін, өйткені Уильям Генри Янг пен Грейс Чишолм Янгтың «Жиын теориясы» 1906 жылы жарық көргенін атап өтті. Греллинг француз, итальян және ағылшын тілдерінен неміс тіліне философиялық еңбектерді аударды, соның ішінде Бертран Расселдің төрт еңбегін. Одан кейін ол Расселдің жазбаларының жақтаушысы болды. 1911 жылдан 1922 жылға дейін Греллинг Германияның Социал-демократиялық партиясымен байланысты басылымдарда тек журналистік мақалалар жариялады. 1915 жылы оның әкесі Рихард Греллинг «J'Accuse» атты соғысқа қарсы кітап жазып, Орталық державалардың әрекеттерін айыптады. Ол Германиядан тыс жерлерде үлкен сатылым көрсетті. Рихард бұл табысқа «Das Verbrechen» (Қылмыс) атты кітабымен жауап берді, онда ол Курт Греллингті қоса алған сыншыларын сынады. 1924 жылдан бастап Греллингтің жарияланымдары позитивистік философия саласында болды. Геттингенде де, Берлинде де университетте жұмыс таба алмағандықтан, Греллинг орта мектептерде математика, философия және физика пәндерін оқытуға мәжбүр болды. Дегенмен, ол Ханс Райхенбахпен бірге Вена шеңберімен тығыз байланысты болған Берлин шеңберінің кездесулерін ұйымдастыруға қатысты. 1933 жылы Райхенбах Түркияға эмиграциялады, ал нацистер Греллингті зейнеткерлікке шығуға мәжбүр етті. Бірақ ол Берлин шеңберінің жұмысын тоқтатпау үшін шағын семинарлар мен коллоквиумдар ұйымдастырды. Греллинг Курт Гёдельмен бірлесіп жұмыс істеді және 1937 жылы Гёдельдің бірінші толық емес теоремасын дұрыс емес түсіндіруге қарсы қорғаған мақала жариялады, онда Гёдель теоремасы Расселдің парадоксы сияқты парадокс деп есептелді. Көптеген туыстары мен достары Германиядан қашқан болса да, ол 1937 жылға дейін Германиядан кету туралы ойланбады, сол жылы ол Пол Оппенхайммен жұмыс істеу үшін Брюссельге барды, онда ғылыми түсіндірмені талдау және гештальт психологиясы туралы бірнеше мақала жазды. 1940 жылдың 10 мамырында, Германияның Бельгияға басып кірген күні Греллинг тұтқындалды. Ол Виши режимі кезінде екі жылдан астам уақыт бойы Оңтүстік Францияда интернировкада болды. Оппенхайм мен Хемпель Греллингке Нью-Йорктегі Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінде жұмыс табуға көмектесуге тырысты. Лагерьге осы лауазым туралы және АҚШ-қа виза туралы хабар жетті, онда оның әйелі Грета да қосылды, ол қауіпсіздік үшін ажырасудан бас тартқан. Бірақ АҚШ иммиграциялық қызметкерлері Греллингтің коммунизмге бейімділігіне күдікпен қарады, бұл Греллинг үшін өлімге әкеп соқтырды. Ол әйелімен бірге 1942 жылдың 18 қыркүйегінде Аушвицке жіберілді және келгеннен кейін көп ұзамай газ камерасында қаза тапты.

Таңдалған жарияланымдар

Арифметика аксиомалары, жиілік теориясымен байланысы ескеріле отырып. PhD диссертациясы, Геттинген университетінің баспасы, 1910. "Қарсы айыптамаға жауап". Цюрих: Art. Institut Orell Füssli, 1916. "Гёдельдің антиномиясы бар ма?", Theoria 3 (1937): 297–306.