Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс логигі және философы (1886–1942)
German logician and philosopher (1886–1942)
Курт Греллинг (2 наурыз 1886 – қыркүйек 1942) – неміс логигі және философы, Берлин тобының мүшесі.
Kurt Grelling (2 March 1886 – September 1942) was a German logician and philosopher, member of the Berlin Circle.
Өмір және жұмыс
Курт Греллинг 1886 жылдың 2 наурызында Берлинде дүниеге келді. Оның әкесі, заң ғылымдарының докторы Рихард Греллинг, және анасы Маргарет (туған есімі Симон) еврейлер болды. 1905 жылы Геттинген университетіне келгеннен кейін көп ұзамай Греллинг философ Леонард Нельсонмен бірлесіп жұмыс істей бастады. Олар 1903 жылы жарияланғаннан кейін математиканың негізін шайқалтқан Расселдің парадоксын шешуге тырысты. Олардың 1908 жылғы мақаласында жаңа парадокстар, соның ішінде Греллинг-Нельсон парадоксы деп аталатын семантикалық парадокс қамтылған. Ол 1910 жылы сол университеттен математика ғылымдарының докторы дәрежесін алды, Дэвид Гильберттің жетекшілігімен аксиоматикалық жиын теориясындағы арифметиканың дамуына арналған диссертация қорғады. Герберт Эндертонмен жазылған сұхбатында Альфред Тарски 1938 жылы Греллингпен кездескенін айтты және Греллинг жиын теориясы бойынша ең алғашқы оқулықтың авторы болғанын мәлімдеді, бірақ бұл диссертацияға қатысты екенін, өйткені Уильям Генри Янг пен Грейс Чишолм Янгтың «Жиын теориясы» 1906 жылы жарық көргенін атап өтті. Греллинг француз, итальян және ағылшын тілдерінен неміс тіліне философиялық еңбектерді аударды, соның ішінде Бертран Расселдің төрт еңбегін. Одан кейін ол Расселдің жазбаларының жақтаушысы болды. 1911 жылдан 1922 жылға дейін Греллинг Германияның Социал-демократиялық партиясымен байланысты басылымдарда тек журналистік мақалалар жариялады. 1915 жылы оның әкесі Рихард Греллинг «J'Accuse» атты соғысқа қарсы кітап жазып, Орталық державалардың әрекеттерін айыптады. Ол Германиядан тыс жерлерде үлкен сатылым көрсетті. Рихард бұл табысқа «Das Verbrechen» (Қылмыс) атты кітабымен жауап берді, онда ол Курт Греллингті қоса алған сыншыларын сынады. 1924 жылдан бастап Греллингтің жарияланымдары позитивистік философия саласында болды. Геттингенде де, Берлинде де университетте жұмыс таба алмағандықтан, Греллинг орта мектептерде математика, философия және физика пәндерін оқытуға мәжбүр болды. Дегенмен, ол Ханс Райхенбахпен бірге Вена шеңберімен тығыз байланысты болған Берлин шеңберінің кездесулерін ұйымдастыруға қатысты. 1933 жылы Райхенбах Түркияға эмиграциялады, ал нацистер Греллингті зейнеткерлікке шығуға мәжбүр етті. Бірақ ол Берлин шеңберінің жұмысын тоқтатпау үшін шағын семинарлар мен коллоквиумдар ұйымдастырды. Греллинг Курт Гёдельмен бірлесіп жұмыс істеді және 1937 жылы Гёдельдің бірінші толық емес теоремасын дұрыс емес түсіндіруге қарсы қорғаған мақала жариялады, онда Гёдель теоремасы Расселдің парадоксы сияқты парадокс деп есептелді. Көптеген туыстары мен достары Германиядан қашқан болса да, ол 1937 жылға дейін Германиядан кету туралы ойланбады, сол жылы ол Пол Оппенхайммен жұмыс істеу үшін Брюссельге барды, онда ғылыми түсіндірмені талдау және гештальт психологиясы туралы бірнеше мақала жазды. 1940 жылдың 10 мамырында, Германияның Бельгияға басып кірген күні Греллинг тұтқындалды. Ол Виши режимі кезінде екі жылдан астам уақыт бойы Оңтүстік Францияда интернировкада болды. Оппенхайм мен Хемпель Греллингке Нью-Йорктегі Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінде жұмыс табуға көмектесуге тырысты. Лагерьге осы лауазым туралы және АҚШ-қа виза туралы хабар жетті, онда оның әйелі Грета да қосылды, ол қауіпсіздік үшін ажырасудан бас тартқан. Бірақ АҚШ иммиграциялық қызметкерлері Греллингтің коммунизмге бейімділігіне күдікпен қарады, бұл Греллинг үшін өлімге әкеп соқтырды. Ол әйелімен бірге 1942 жылдың 18 қыркүйегінде Аушвицке жіберілді және келгеннен кейін көп ұзамай газ камерасында қаза тапты.
Kurt Grelling was born on 2 March 1886 in Berlin. His father, the Doctor of Jurisprudence Richard Grelling, and his mother, Margarethe (née Simon), were Jewish. Shortly after his arrival in 1905 at University of Göttingen, Grelling began a collaboration with philosopher Leonard Nelson, with whom he tried to solve Russell's paradox, which had shaken the foundations of mathematics when it was announced in 1903. Their 1908 paper included new paradoxes, including a semantic paradox that was named the Grelling–Nelson paradox. He received his doctorate in mathematics from the same university in 1910 with a PhD dissertation on the development of arithmetic in axiomatic set theory, advised by David Hilbert. In a recorded interview with Herbert Enderton, Alfred Tarski mentions a meeting he had with Grelling in 1938, and says that Grelling was the author of the earliest textbook in set theory, probably but wrongly referring to this dissertation, since William Henry Young and Grace Chisholm Young's Set Theory was published in 1906. As a skilled linguist, Grelling translated philosophical works from French, Italian and English to German, including four of Bertrand Russell's works. He became a strong proponent of Russell's writings thereafter. From 1911 to 1922 Grelling published exclusively journalistic articles in publications connected with the Social Democratic Party of Germany. In 1915 his father, Richard Grelling, wrote the anti war book J'Accuse, condemning the actions of the Central Powers. It enjoyed huge sales outside Germany. Richard followed this success up with Das Verbrechen (The Crime), in which he attacked his critics, who included Kurt Grelling. From 1924 onwards Grelling's publications were exclusively in the field of positivist philosophy. Unable to find a university position in either Göttingen or Berlin, Grelling had to teach mathematics, philosophy and physics in secondary schools. Nevertheless, he worked with Hans Reichenbach in planning the meetings of the Berlin Circle, which was closely associated with the Vienna Circle. In 1933, Reichenbach emigrated to Turkey and the Nazis forced Grelling to retire. But he struggled to keep the Berlin Circle active by organizing small seminars and colloquia. Grelling collaborated with Kurt Gödel and in 1937 he published an article in which he defended Gödel's first incompleteness theorem against an erroneous interpretation, according to which Gödel's theorem is a paradox as Russell's paradox. Although many of his relatives and friends had fled Germany, he did not think seriously about leaving until 1937, in which year he went to Brussels to work with Paul Oppenheim, this time writing several papers on the analysis of scientific explanation and on Gestalt psychology. On 10 May 1940, the first day of the German invasion in Belgium, Grelling was arrested. He was deported to southern France, where he was interned for over two years under the Vichy regime. Oppenheim and Hempel tried to help Grelling by securing an appointment for him at the New School for Social Research in New York City. News of the position and a visa to the United States reached the camp where Grelling had been joined by his wife Greta, who had refused to divorce him for safety reasons. But U. S. immigration officials were perplexed by Grelling's alleged propensity towards communism, so there was a delay that was fatal to Grelling. He and his wife were shipped to Auschwitz, arriving there on September 18, 1942 and were murdered in the gas chambers soon after arrival.
Таңдалған жарияланымдар
Арифметика аксиомалары, жиілік теориясымен байланысы ескеріле отырып. PhD диссертациясы, Геттинген университетінің баспасы, 1910. "Қарсы айыптамаға жауап". Цюрих: Art. Institut Orell Füssli, 1916. "Гёдельдің антиномиясы бар ма?", Theoria 3 (1937): 297–306.
Die Axiome der Arithmetik mit besonderer Berücksichtigung der Beziehungen zur Mengenlehre. PhD dissertation, Göttingen University Press, 1910. Anti J'accuse. Eine deutsche Antwort. Zürich: Art. Institut Orell Füssli, 1916. "Gibt es eine Gödelsche Antinomie? ", in: Theoria 3 (1937):297–306.