Кіріспе

Карл Мей фильмдерінің бейімделуі – неміс жазушысы Карл Мейдің (1842–1912) әңгімелері мен кейіпкерлеріне негізделген фильмдер. Қария Шаттерхенд, Виннету және Кара Бен Немси кейіпкерлері Орталық Еуропада кеңінен танымал. Көптеген фильмдердегі романтар мазмұны өзгертіліп, қайта өңделген, ал кейбір фильмдерде Карл Мей ойлап тапқан кейіпкерлердің аттары ғана қолданылған. Мысалы, «Күміс көл қазынасы» (Der Schatz im Silbersee) кітабындағы басты кейіпкер «Ескі от қол» деп аталған, ал фильмде ол көбірек танымал кейіпкердің атымен – «Ескі Шаттерхенд» (америкалық актер Лекс Баркер ойнады) деп өзгертілген. «Олд Шаттерхенд» («Апаштардың соңғы шайқасы») және «Виннету және Олд Файрхенд» («Шекарадағы дауыл») фильмдері Мейдің еңбектеріне негізделмеген, оларды сценарийшілер толығымен ойлап тапқан. «Das Buschgespenst» және «Kara Ben Nemsi Effendi» сияқты бірнеше телефильмдер романға жақынрақ болды. Шетелде тарату кезінде фильмдердің атаулары тікелей аударылмай, жаңа атаулар ойлап табылған. АҚШ-та фильм плакаттарын жасаушылар «Күміс көл қазынасы» үшін «Жанды от тілі» (Flaming Arrow Color) және «Winnetou 1. Teil» («Апаш алтыны» деп аталған) үшін «Апаш түсі» (Apache Color) сияқты жаңа түс форматтарын да ойлап тапты. 1920 жылдардағы нұсқаусыз фильмдер қазіргі таңдағы күйінде сақталмаған болуы мүмкін. 1960 жылдардағы 10 фильмге неміс композиторы Мартин Бётчер керемет музыкалық қосымшалар жазды, олар фильмдердің халықаралық сәттілігіне көмектесті және итальяндық киноиндустриясын өз батыс фильмдерін жасауға және «спагетти-вестерн» деп аталатын жаңа жанр құруға ықпал етті (оның ең сәтті композиторы Эннио Морриконе Мартин Бётчерден кейін танымал болды). Майкл Хербигтің 2001 жылғы «Der Schuh des Manitu» фильмі 1960 жылдардағы Карл Мей фильмдерін пародиалық түрде бейнеледі және Германияда үлкен коммерциялық жетістікке жетті.

Театрлық фильмдер

Auf den Trümmern des Paradieses (Жәннаттың қираған қалдықтары) (1920), дир. : Йозеф Штайн (дыбыссыз фильм)
Die Todeskarawane (Өлім кербуені) (1920), дир. : Йозеф Штайн (бейнелі)
Die Teufelsanbeter (Шайтанға табынушылар, бейресми) (1920), дир. : Ертугрул Муссин Бей (тымыры жоқ)
Durch die Wüste (Шөл арқылы) (1936), дир. : Йоханнес Александр Хюблер Кала (алғашқы дыбысты фильм)
Die Sklavenkarawane (Құлдар кербуені) (1958), дир. : Георг Маришка / Рамон Торрадо (алғашқы түсті фильм)
Der Löwe von Babylon (Вавилон арыстаны) (1959), дир. : Йоханнес Кай (= Ханс Видманн) / Рамон Торрадо
Der Schatz im Silbersee (Күміс көлдегі қазына) (1962), дир. : Доктор Харальд Рейнл
Winnetou 1. Teil (Апач алтыны) (1963), дир. : Доктор Харальд Рейнл
Old Shatterhand (Апаштардың соңғы шайқасы) (1964), дир. : Hugo Fregonese
Der Schut (Сары шайтан, басқаша аталуы: Оқ) (1964), дир. : Роберт Сиодмак
Winnetou – 2. Teil (Соңғы көшпенділер) (1964), дир. : Доктор Харальд Рейнл
Unter Geiern (Құстар арасында, басқаша аталуы: Шекараның қатыгездігі) (1964), дир. : Альфред Ворер
Der Schatz der Azteken (Ацтектердің қазынасы) (1965), дир. : Роберт Сиодмак
Die Pyramide des Sonnengottes (Күн құдайының пирамидасы) (1965), дир. : Роберт Сиодмак
Der Ölprinz (Мұнай ханзадасы, басқаша аталуы: Апач құдықтарындағы шабуыл) (1965), дир. : Харальд Филипп
Durchs wilde Kurdistan (Жабайы Курдистан, басқаша аталуы: Курдистанның жабайы адамдары) (1965), дир. : Франц Жозеф Готлиб
Winnetou – 3. Teil (Заңнан тыс із) (1965), дир. : Доктор Харальд Рейнл
Old Surehand 1. Teil (Отты шекара) (1965), дир. : Альфред Ворер
Im Reiche des silbernen Löwen (Күміс арыстанның патшалығы, басқаша аталуы: Семсерлердің ашуы) (1965), дир. : Франц Жозеф Готлиб
Das Vermächtnis des Inka (Инканың мұрасы) (1965), дир. : Георг Маришка
Winnetou und das Halbblut Apanatschi (Виннету және араласқан Апанацчи) (1966), дир. : Harald Philipp
Winnetou und sein Freund Old Firehand (Виннету және Олд Файрхэнд, басқаша аталуы: Шекарадағы дауыл) (1966), дир: Альфред Ворер
Winnetou und Shatterhand im Tal der Toten (Өлім сарқылымында Виннету және Шаттерхэнд) (1968), дир. : Доктор Харальд Рейнл
Der Schuh des Manitu (Манитудің аяқ киімі) (2001), дир. : Майкл Хербиг
Bullyparade – Der Film (Буллипарад – Фильм) (2017), дир. : Майкл Хербиг
Der junge Häuptling Winnetou (Жас вождь Виннету) (2022), дир. : Майк Марзук