Кіріспе

Италиялық суретші (1481–1559)

Бенвенуто Тиси (немесе Иль Гарофало) (1481 жылдың 6 қыркүйегі – 1559) – Феррара мектебінің кешкі Ренессанс манерлі итальян суретшісі. Гарофалоның мансабы герцог д’Эсте сарайымен байланысты басталды. Оның ерте туындылары «идиллиялық» деп сипатталған, бірақ олар көбінесе көркем талғамды Феррара сарайы ұнататын күрделі ойларға сәйкес келеді. Оның лақап аты Гарофало, гвоздиканың (итальянша garofano) суретімен кейбір туындыларына қол қою әдетінен туындаған болуы мүмкін.

Ерте оқыту

Феррара маңындағы Канаро қаласында туған Тиси, Панетти мен Костадан тәлім алған, ал Доссо Доссимен замандас және кейде серік болған. 1495 жылы ол анасының інісі Николо Сорианоның басшылығымен Кремонада, сондай-ақ оны венециялық бояу өнерімен таныстырған Боккаччино мектебінде жұмыс істеді. Ол Римде үш жыл (1509–1512) өткен болуы мүмкін. Бұл оны Джулио Романоның ықпалымен стильді классикалық стильге жетеледі. Ферраралық ақсүйек Джеронимо Саграто шақыруымен Римге келген ол, Рафаэльдің басшылығымен Станца-делла-Сегнатураның безендірілуіне қысқа ғана уақыт жұмыс істеді. Римнен отбасылық мәселелер оны Феррараға қайтарды; онда герцог Альфонсо I оған Доссимен бірге Делиция ди Белригуардо және басқа сарайларда сурет салуды тапсырды. Осылайша Тиси стилі Ломбард, Рим және Венеция мектептерінің ерекшеліктерін біріктіреді. Ол Феррарада майлы бояумен де, фрескамен де көптеген суреттер салған, оның ең маңызды екі туындысы – Сан-Франческо шіркеуіндегі «Пәктілердің қырғыны» (1519) және шедевр «Христосқа опасыздық» (1524) болды. Біріншісі үшін ол зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін саз моделдер жасады және бір саз фигурасын құрады. Ол 1550 жылға дейін үздіксіз жұмыс істеді, содан кейін соқырлыққа ұшырады, бірақ Құдайға деген сүйіспеншілігі үшін монастырьлардағы барлық мереке күндері сурет салуын жалғастырды. Ол қырық сегіз жасында үйленді және 1559 жылдың 6 (немесе 16) қыркүйегінде Феррарада қайтыс болды, екі баласы қалды. Ол Джулио Романо, Джорджоне, Тициан және Ариостоның досы болды; «Жәннат» картинасында ол Ариостоны Әйіз Екатерина мен Әйіз Себастьян арасында бейнеледі. Жастық шағында ол лютняда ойнауды және фехтованиемен айналысуды ұнатты. Ол Феррара суретшілерінің ең көрнектілерінің қатарында саналады; оның ең талантты шәкірті – Джироламо да Карпи.

Жетілген жұмыстар мен бағалау

Тіпті оның ең сәтті емес туындылары да, олардың мұздай суық және фарфор тәрізді сапасының арасында, венециялық бояуға тән үйлесімділікті сақтайды. Оның жастық шағындағы жұмыстарының ішінде Палаццо Сьяррадағы "Доңыз ауы", ал кейін Римдегі Колонна сарайындағы "Шаршы процессиясы" – итальяндық Куйпке ұқсас, бірақ голланд суретшісінен гөрі азырақ дәстүрлі, романтикалық және нәзік болуге мүмкіндік берді. Оның жастық шағындағы туындыларына Палаццо Сьяррадағы "Доңыз ауы" және Венециядағы Галерея делл'Академиядағы "Төрт қасиеттімен бірге бұлттардағы Мадонна" (1518) кіреді, ол оның шедеврлерінің бірі саналады. Миландағы Брера галереясындағы "Пиета" (1527) оның стильделуінің арта түскенін көрсетеді. Модена галереясындағы "Мадонна" (1532) – әдемі картина; алайда, Феррарадағы Афинеумдағы "Діннің жеңісі" атты үлкен туынды "кітаптық" туынды ретінде сипатталды, оның эпизодтарын түсіндіру қиын. Гарофало – Вазари сипаттаған және білген суретшілердің бірі. 1550 жылдан бастап өмірінің соңына дейін Гарофало соқыр болды. 1520 жылы Джароламо да Карпи Гарофалоның шеберханасында шәкірт болды және 1530-1540 жылдары Феррара жобаларында онымен бірге жұмыс істеді. Басқа шәкірттерінің ішінде Стефано Фальзагалони бар. Il Garofalo сондай-ақ Антонио Пирри және Никола Пизаноға (суретші) (1499–1538 жылдары белсенді) әсер етті.