Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексикалық композитор және жазушы (1949–2011)
Mexican composer and writer (1949–2011)
Даниэль Катан Портеньи (3 сәуір 1949 – 9 сәуір 2011) – мексикалық композитор, жазушы және профессор, ең әйгілісі операларымен және испан тілін халықаралық репертуарға енгізгенімен танымал. Оның композициялық стилі көркем, романтикалық және лирикалық деп сипатталады. Ұзақ өтпей, Катан музыкаға қосқан үлесі үшін Пласидо Доминго сыйлығы мен Гуггенхайм стипендиясын алды. 2004 жылы Катанның «Салсипуедс: махаббат, соғыс және анчоустар туралы әңгіме» операсы Хьюстон Гранд Операсында тұңғыш рет қойылды. 2010 жылдың қыркүйегінде Лос-Анджелес опера театрында оның «Il Postino» операсының премьерасы өтті, онда Пабло Неруда рөлінде Пласидо Доминго өнер көрсетті, бұл рөл оған арнайы жазылған еді. Катан келесі операсы «Джон Доумен танысу» жұмысын аяқтамай қайтыс болды. Катанның шығармаларына вокалдық, камералық, оркестрлік және хор музыкасы, сондай-ақ балет, кино және теледидарға арналған музыкалар кіреді.
Daniel Catán Porteny (April 3, 1949 – April 9, 2011) was a Mexican composer, writer and professor known particularly for his operas and his contribution of the Spanish language to the international repertory. With a compositional style described as lush, romantic and lyrical, Shortly after, Catán received a Plácido Domingo Award and a Guggenheim Fellowship Award for his contributions to music. In 2004, Catán's opera Salsipuedes: a Tale of Love, War and Anchovies was premiered by the Houston Grand Opera. In September 2010, his opera Il Postino was premiered by the Los Angeles Opera with Plácido Domingo singing as Pablo Neruda, a role written specifically for him. Catán died while working on his next opera, Meet John Doe. Catán's works also include vocal, chamber, orchestral and choral music as well as music for ballet, film and TV.
Ерте өмір және білім
Катан Мексика қаласында дүниеге келді және сефардтық еврей тегінен шыққан. Ол Сассекс университетінде философияны, ал Саутгемптон университетінде музыканы оқыды. Принстон университетінде Милтон Бэббит, Джеймс К. Рэндалл және Бенджамин Борецпен оқып, философия докторы (Ph.D.) дәрежесін алды.
Catán was born in Mexico City and was of Sephardic Jewish descent. He studied philosophy at the University of Sussex and music at the University of Southampton. He received a Ph. D. from Princeton University, where he studied with Milton Babbitt, James K. Randall, and Benjamin Boretz.
Мансап
Катан 1994 жылы наурыз айында Сан-Диего операсы өзінің «Рапачинидің қызы» операсын қойған кезде, Америка Құрама Штаттарында операсы сахналанған алғашқы мексикалық композитор атанды. Ол сонымен қатар оркестрлік және камералық шығармалар, сондай-ақ киноға музыка жазған. Оның стилі неоимпрессионизм деп сипатталады. Музыкасы өте лирикалық, оркестрлік палитра арқылы әсерлі түстерді сомдайды, үстіне көтеріңкі мелодиялар үйлеседі. Композиторлық қызметтен бөлек, Катан музыка және өнер туралы жазушы ретінде де табысты мансапқа ие болды, бұл оның әлемдік әдебиетті білу деңгейін көрсетеді. 1998 жылы Катан опера өнеріне қосқан үлесі үшін Пласидо Доминго сыйлығын, ал 2000 жылы Гуггенхайм стипендиясын алды. Оның соңғы аяқталған операсы – «Il Postino», премьерасында Пласидо Доминго Пабло Неруда рөлінде ойнады. Опера 1983 жылғы Антонио Скарметаның «Ardiente paciencia» романы мен Майкл Радфордтың 1994 жылғы «Il Postino» фильміне негізделген. Алғаш рет 2010 жылдың қыркүйегінде Лос-Анджелес опера театрында көрсетілді. Катан 2011 жылдың 8 сәуірінде 62 жасында Остинде, Техас штатында қайтыс болды. Ол Хьюстон университетінің Мурс опера орталығында «Il Postino» операсының репетициясына қатысқаннан кейін бірнеше күн өткен соң дүние салды. Қайтыс болған кезде Катан College of the Canyons оқу орнының профессоры болды және Остиндегі Техас университетінің Сара және Эрнест Батлер атындағы музыка мектебінен «Meet John Doe» атты жаңа опера жазуға тапсырыс алған еді. Өзінің музыкасы туралы Катан: «Мен өте бай опералық дәстүрді мұра еттім. Менің шығармаларымда Монтевердиден Альбан Бергке дейінгі композиторларға деген үлкен қарызымды байқауға болады. Бірақ менің ең үлкен қарызым – операның түпнұсқалығы біздің дәстүрімізден бас тартуды білдірмейді, керісінше, мәтін мен музыка арасындағы тығыз байланысты қамтамасыз ету үшін оны терең бойға сіңіруді білдіреді» деді. Ол қайтыс болған кезде Калифорния штатының Оңтүстік Пасадена қаласында тұрған.
Catán was the first Mexican composer to have an opera produced in the United States, when San Diego Opera produced his opera Rappaccini's Daughter in March 1994. He has also composed orchestral and chamber works and film music. His style can be described as neo impressionist. His music is richly lyrical, often painting evocative colours with the orchestral palette with soaring melodies atop. In addition to composition, Catán had a fruitful career as a writer on music and the arts, reflective of his knowledge of world literature. In 1998, Catán received the Plácido Domingo Award for his contribution to opera, and he received a Guggenheim Fellowship in 2000. His last completed opera, Il Postino, whose premiere featured Plácido Domingo in the role of Pablo Neruda, is based on the 1983 novel Ardiente paciencia by Antonio Skármeta and the 1994 film Il Postino by Michael Radford; it premiered at the Los Angeles Opera in September 2010. Catán died aged 62 on April 8, 2011, in Austin, Texas, a few days after he attended rehearsals for Il Postino at the Moores Opera Center at the University of Houston. At the time of his death, Catán was a member of the faculty at College of the Canyons and had been commissioned by the Sarah and Ernest Butler School of Music at the University of Texas at Austin to write a new opera, Meet John Doe. Of his own music Catán said, "I have inherited a very rich operatic tradition. In my work, I am proud to say, one can detect the enormous debt I owe to composers from Monteverdi to Alban Berg. But perhaps the greatest of my debts is having learnt that the originality of an opera need not involve the rejection of our tradition—which would be like blindly embracing the condition of an orphan—but rather the profound assimilation of it, so as to achieve the closest union between a text and its music." He lived in South Pasadena, California at the time of his death.