Кіріспе

20 және 21 ғасырдағы үнді йогасының мұғалімі және гуруы Сатьянанда Сарасвати (25 желтоқсан 1923 – 5 желтоқсан 2009), өзінің туған Үндістанында да, Батыста да саньяси, йога мұғалімі және гуру болды. Ол "Құдай өмірі" қоғамының негізін қалаушы Шивананда Сарасватидің шәкірті болды және 1964 жылы Бихар йога мектебін құрды. Ол 80-нен астам кітап жазды, оның ішінде 1969 жылғы танымал "Асана Пранаяма Мудра Бандха" нұсқаулығы да бар.

Ерте өмір

Сатьянанда Сарасвати 1923 жылы Уттаранчал штатының Алмора қаласында шаруалар мен кшатрийлер, яғни жауынгер кастасының отбасында дүниеге келген. Ол классикалық білім алып, санскрит, Ведалар мен Упанишадтарды оқыған. Ол алты жасында рухани тәжірибе басталғанын айтады, сол кезде оның санасы өздігінен денесінен шығып, еденде қозғалмай жатқан өзін көрген. Осы денесіз сананың тәжірибесі жалғасып, Анандамай Ма сияқты сол заманғы әулиелерге жол ашты. Ол тантрикалық бхаирави Сукхман Гиримен кездескенін, ол оған шактипат бергенін және рухани тәжірибесін тұрақтандыру үшін гуру табуға бағыттап, кеңес бергенін мәлімдеді. Он сегіз жасында ол рухани ұстаз іздеу үшін үйінен кетіп қалды. 1943 жылы, жиырма жасында ол өзінің гуруы Шивананда Сарасватимен кездесіп, Ришикештегі Шивананда ашрамына қоныстанды. Шивананда 1947 жылдың 12 қыркүйегінде Ганг жағалауында оны Дэшнам орденінің Саньясасына қабылдап, Свами Сатьянанда Сарасвати деген ат берді. Ол тағы тоғыз жыл Шиванандамен бірге болды, бірақ одан көп қосымша ресми нұсқау алмады.

Бихардың йога мектебі

1956 жылы Шивананда Сатьянанданы өзінің ілімдерін тарату үшін жіберді. Бихардағы Мунгерде тұратын Сатьянанда Үндістанды аралап, рухани тәжірибелер туралы білімін кеңейтіп, біраз уақыт жеке өмір сүрді. 1962 жылы Сатьянанда Раджнандгауда Халықаралық Йога қозғалысын құрды. Бұл, Свами Сатьянанданың рухани жетекшілігімен Үндістанда және әлем бойынша ашрамдар мен йога орталықтарының ашылуына себеп болды. 1964 жылы ол Мунгерде Бихар Йога мектебін құрды, оның мақсаты болашақ йога мұғалімдерін даярлау орталығы болу және йога бойынша курстар ұсыну еді. Бихар Йога мектебіндегі курстарға шетелден келген студенттер де, кейіннен Үндістаннан эмиграциялаған студенттер де қатысты. Олардың кейбіреулері Сатьянанданы өз елдерінде сабақ беруге шақырды. Ол келесі жиырма жыл бойы дәріс оқыды және сабақ берді, соның ішінде 1968 жылдың сәуір және қазан айлары аралығында Еуропа, Австралия, Жаңа Зеландия, Жапония, Сингапур, Солтүстік Америкаға сапар жасады. Шетелдік және эмигрант студенттер өз елдерінде жаңа оқу орталықтарын құрды. Ол онда парамахамса санньясин ретінде өмір сүрді және Панчагни («Бес от») сияқты ведалық садханаларды орындады, бұл Үндістан күні астында төрт отпен қоршалған ашық ауада жүзеге асырылатын қарқынды рухани тәжірибе. Панчагни садханасы кезінде ол «Мен сені қамқорлағандай, көршілеріңді қамқорла» деген құдайлық бұйрық алғанын мәлімдеді. Сол жерде ол 1995 жылы алғашқы Сат Чанди Маха-Ягнамен басталган 12 жылдық Раджасуя Ягнасын өткізді, ол тантрикалық рәсім арқылы Ғарыш Ананы шақыруды қамтыды. Осы оқиға барысында Сатьянанда өзінің рухани және санньяса міндеттерін Ниранжананандаға жүктеді. Рикхияда болған кезінде ол үйсіздерге үй салуға кірісіп, Рикхиапиет ашрамын құрды. Оның қызметі Шри Свами Сивананданың үш негізгі үйретіміне негізделген: қызмет ету, сүю және беру. Сивананда Матх, Рикхия және көрші ауылдардың халқына тегін медициналық көмек пен негізгі жағдайларды қамтамасыз етеді, сондай-ақ ауыл тұрғындарына өздерінің өмірлік жолдарын дамытуға көмектеседі, осылайша өзін-өзі қамтамасыз ететін қоғамның дамуына ықпал етеді. Бұл толық жүйе йоганың алты негізгі саласын біріктіреді. Хатха, Раджа және Крия Йогалары дене мен сананы жақсартуға, сезімдер мен мінез-құлықты өрнектеуге бағытталғандықтан сыртқы йогалар деп аталады. Олардың мақсаты – үміткердің тұлғалық ерекшеліктерін қайта жаңарту және жетілдіру. Карма, Бхакти және Джняна Йогалары өмірлік жағдайларға оң көзқарас пен шығармашылықты дамытуға қатысқандықтан ішкі йогалар деп аталады. Бұл жерде идеялар мен түсініктер, үміткердің тәжірибесі, түсінігі және садхана (тұрақты практика) негізінде адамның ішкі қасиеттерін үйлесімді түрде көрсетуге мүмкіндік туады. Осылайша, Сатьянанданың йога жүйесі бас, жүрек және қол қабілеттерін – интеллект, эмоция және әрекетті – қамтиды және йоганың физикалық, психологиялық және рухани өлшемдерін әрбір практикаға біріктіруге тырысады. Хатха йоганың классикалық мәтіндері мен жеке тәжірибесіне сүйене отырып, Свами Сатьянанда өзінің кеңінен қолданылатын және көп аударған еңбегі «Асана Пранаяма Мудра Бандха» еңбегінде Хатха Йоганы ұсынды. Свами Сатьянанданың есімі қазіргі заманғы йога нидрамен, терең демалу әдісімен тығыз байланысты.

Жарияланымдар

Сатьянанда 80-нен астам кітап жазды, оның ішінде 1969 жылғы танымал нұсқаулығы «Асана Пранаяма Мудра Бандха» кіретін. Сатьянанданың еңбектері Бихар йога мектебінен және 2000 жылдан бері оның шәкірті Свами Ниранджананнанда құрған «Йога баспалары» қорынан жарияланды.

Қылмысқа қатысты айыптар

Австралияның Корольдік комиссиясы 1970 және 1980 жылдары Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Мангроув тауындағы Сатьянанда Йога ашрамында балаларға қатысты жыныстық зәбір-зоққылар туралы айыптауларды тергеді. 1974-1989 жылдар аралығында бірнеше адамдардың қатысуымен және оларға қарсы зәбір-зоққылар жасалған, он бір куәгер Австралияда зәбір-зоққылар болғанын мәлімдеді, ал екі куәгер Австралияда да, Үндістанда да зәбір-зоққылар болғанын мәлімдеді. Екі куәгер Сатьянанданың, ол Корольдік комиссия отырған кезде қайтыс болған, оларды жыныстық тұрғыдан зәбірлегенін мәлімдеді; бұл куәліктер "қарастырылмаған" және "тексерілмеген" деп танылды, сондықтан Австралия Корольдік комиссиясының соңғы есебінде Сатьянандаға қатысты ешқандай шешім қабылдалмады. Психотерапевт Джосна Пахана және йога мұғалімі және зерттеуші Жаклин Харгривс 1970 жылдары Австралиядағы Сатьянанданың Мангроу Маунтин ашрамында "зор зәбір-зоққылардың терең тамыр жайғанын" жазады. Олар Корольдік комиссияның "Свами Сатьянанда Сарасвати (1923 ж. т., 2009 ж. ө.), негізін қалаушы гуру, Сатьянанда Йоганың бүкіл әлемдік басшысы ретінде Мангроу Маунтин ашрамында (және оның орталықтарында) жоғары билікке ие болғанын" айтты.