Кіріспе

Американдық фольклоршы және ғалым Бенджамин Альберт Боткин (7 ақпан 1901 – 30 шілде 1975) – американдық фольклоршы және ғалым.

Ерте өмір

Боткин 1901 жылдың 7 ақпанында Массачусетс штатының Шығыс Бостонында литвалық еврей иммигранттарының отбасында дүниеге келген. Ол Бостонның ағылшын тіліндегі жоғары мектебінде оқыды, содан кейін Гарвард университетінде білім алды, ол 1920 жылы ағылшын тілі мамандығы бойынша magna cum laude белгісімен бітірді. Ол 1921 жылы Колумбия университетінде ағылшын тілінен магистр дәрежесін алды, ал 1931 жылы Небраска-Линкольн университетінен филология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды, онда ол Луиза Паунд пен Уильям Дункан Стронгтың басшылығымен оқыды.

Мансап

Боткин 1920 жылдардың басында Оклахома университетінде сабақ берді және 1925 жылы Гертруда Фрицке үйленді. Ол 1929 жылдан 1932 жылға дейін жыл сайынғы «Фолк Сэй» журналын, ал 1934 жылдан 1935 жылға дейін «кішкентай журнал» Space-ті редакциялады. «Фолк Сэй» журналына Карл Сандбург, Лэнгстон Хьюз, Генри Рот, Дж. Фрэнк Доби, Луиза Паунд, Александр Хаггерти Краппе, Стэнли Вестал, Ален Локк, Стерлинг Браун, Пол Хорган және Мари Сандоз сияқты авторлар үлес қосты. 1938 жылы ол ұлттық фольклор редакторы және Федералды жазушылар жобасының төрағасы болды, бұл қызметті 1941 жылға дейін атқарды. Чарльз Сигермен бірлесіп, ол американдық музыкаға бағытталған ауқымды зерттеу және жазу науқанын ұйымдастырды. 1942 жылдан 1945 жылға дейін Боткин Конгресс кітапханасындағы Американдық халық әндерінің мұрағатын басқарды, онда ол қазіргі өмірдегі фольклордың жаңа қырларын зерттеуге баса назар аударды. Осы кезеңде ол Америкалық фольклор қоғамының президенті де болды. 1939 жылғы Жазушылар конгресінің панелінде, онда Молли Джексон әпкесі, Эрл Робинсон және Алан Ломакс та болды, Боткин жазушылардың фольклордан қандай пайда көретіні туралы былай деді: «Олар көзқарас алады. Халық өнерінің қанағаттандырарлық толықтығы мен тұтастығы, оның суретшінің өзін сәйкестендіретін және ол үшін сөйлейтін топқа және топтық тәжірибеге тікелей жауап ретінде туындайтын табиғатынан келеді». Боткин жазушыларды фольклорды «сөз таппағандарға дауыс беру және, ең бастысы, адамдарға өз даусымен сөйлеуге және өз тарихын айтуға мүмкіндік беру» үшін пайдалануға шақырды. Боткин көп жыл бойы ФБР тарапынан қудаланды және бақылауда ұсталды. Профессор Сьюзан Г. Дэвистің жақындағы зерттеуі Боткинге он жылдан астам уақыт бойы жүргізілген жан-жақты бақылауды құжаттады. Боткин 1975 жылдың 30 шілдесінде Нью-Йорк штатының Хадсон қаласындағы Кротон қаласында қайтыс болды.

Фольклорға көзқарас

Боткин фольклордың үнемі дамып келе жатқан жай-күйін қабылдады. Оның пікірінше, фольклор тұрақты емес, ол әрқашан өзгеріп отырады және адамдар күнделікті өмірде оны жасайды. Ол американдық фольклорға қатысты жаңа көзқарасын Оклахома штатында оқытып, кейіннен 1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басында Федералды жазушылар жобасының бір бөлігі ретінде федералды үкіметте жұмыс істеген кезде қалыптастырды. 1938 жылы ол «Жазушылар жобасы» журналының фольклор редакторы болды. Конгресс кітапханасымен жұмысы Федералды жазушылар жобасының бір бөлігі болған, құл болған адамдардың әңгімелерін сақтауға және жариялауға мүмкіндік берді. Оның «Lay My Burden Down: A Folk History of Slavery» атты кітабында бұрынғы құлдардың ауызша әңгімелері алғаш рет тарихи деректердің нақты көзі ретінде пайдаланылды. Көптеген зерттеушілер фольклорды өткеннің қалдығы деп есептесе, Боткин және басқа да «Жаңа мәміле» фольклоршылары американдық фольклордың ортақ тәжірибеге сүйене отырып және демократиялық мәдениетті дамыту арқылы қазіргі заманда маңызды рөл атқаратынын айтты. Боткин 1942-1945 жылдар аралығында Конгресс кітапханасының Америка халық әндері мұрағатының (бұрын Джон Ломакс пен Алан Ломакс басқарған) басшысы болды. 40-жылдардың ортасында ол «Sing Out!» журналының алға құрылтайшысы болған «People's Songs Inc.» компаниясының кеңесіне сайланды. Сол кезде Боткин мемлекеттік қызметін тастап, жазу ісіне толыққандай берілді. 1940-1950 жылдары ол фольклорға қатысты бірнеше кітапты жинақтап, редакциялады, олардың ішінде «Америка фольклорының қазынасы» (1944), «Жаңа Англия фольклорының қазынасы» (1947), «Оңтүстік фольклорының қазынасы» (1949), «Батыс фольклорының қазынасы» (1951), «Теміржол фольклорының қазынасы» (Алвин Ф. Харлоумен бірге, 1953), «Миссисипи өзенінің фольклорының қазынасы» (1955) және «Азамат соғысының әңгімелері, аңыздары мен фольклорының қазынасы» (1960) кіретін еді. «Америкалық фольклор қазынасы» кітабының алғы сөзінде Боткин өзінің құндылықтарын былай түсіндірді: «Бір жағынан, біз тапқан фольклор мен фольклордың қандай болуы керек деп ойлаймыз, оларды ажырату қажет. Фольклор адамның білімі мен жақсылығымен қатар, оның надандығы, жамандықтары мен бұзылуын да жалғастырады. Тарихи тұрғыдан алғанда, біз фольклордың осы жағын жоққа шығара алмаймыз немесе кешіре алмаймыз, бірақ оны түсініп, айыптауымыз керек, өйткені біз адам қателігінің басқа көріністерін де айыптаймыз». Осыған байланысты, 1950-1960 жылдары Ричард М. Дорсон Боткиннің еңбектерін сынады, оны ғылыми емес деп санай отырып, кітаптарындағы мазмұнның көп бөлігін «жасанды фольклор» деп атады. Боткин Дорсонды елемеді және оның талаптарын қабылдамады. Ол фольклорды ғалымдарға ғана арналған емес, онымен бөлісуге болатын өнер деп есептеді. Оның фольклор – бұл негізінен әлеуметтік құндылықтарды, дәстүрлерді және мақсаттарды жеткізу және қалыптастыру үшін қолданылатын шығармашылық көрініс деген пікірі бүгінгі таңда фольклоршылар арасында кеңінен қабылданады. Боткин демократияның сан алуан мәдени дауыстарды бағалау арқылы нығаятынын айтты. Ол «Халық фольклорының әкесі» деп есептеледі.

Еске алу кешінің атқарылып жатқан шаралары

Оның құрметіне Американдық фольклор қоғамы Бенджамин А. Боткин сыйлығын американдық фольклорды құжаттау саласындағы еңбектері арқылы адамдардың өзінің шындығын көрсететін және мәдениет пен түсінікті таратуға мүмкіндік беретін өнерді қалай жасайтыны туралы ой-пікірді дамытқан тұлғаларға табыс етеді. Конгресс кітапханасындағы Американдық фольклор орталығы оның құрметіне лекциялар циклын ұйымдастырады, онда "фольклор, халықтық өмір, этномузикология және осымен байланысты салалардағы зерттеулері мен ағымдағы мәселелер, сондай-ақ ең жақсы тәжірибелер туралы сөз сөйлейтін көрнекті сарапшылар" қатысады. Лекциялар кейін AFC тарапынан жарияланып, олардың веб-сайтында қолжетімді болады.