Кіріспе

Клаудикация – бұл медициналық термин, көбінесе жүру қабілетінің төмендеуіне немесе жүру не тұру кезінде аяқтарда болатын ауырсынуға, дискомфортқа, ұюға не шаршауға байланысты. Үзілісті клаудикациясы бар адамдарда жиі диагнозы қойылмаған қант диабеті болуы мүмкін. Тағы бір себебі немесе оны күшейтетін фактор – ұзақ отыру (бірнеше сағат), әсіресе үзіліссіз, сондай-ақ аяқтарды қоздыратын, жүру немесе басқа да жаттығулардың жеткіліксіздігі.

Омыртқалық немесе нейрогендік

Омыртқалық немесе нейрогендік клаудикация қан жетіспеуден туындамайды, оның орнына жүйке тамырының қысылуынан немесе омыртқа арнасының тарылуынан (стеноз) пайда болады. Бұл көбінесе дегенеративті омыртқаның салдарынан, әсіресе "L4 L5" немесе "L5 S1" деңгейінде кездеседі. Мұның себебі дискілердің ісінуі, дискілердің жарылуы немесе бұрын жарылған дискілердің сынықтары (операциядан кейін), бұрынғы операциялардан қалған тыртық тіндері, остеофиттер (омыртқа шекарасынан жүйке тамыры шығатын тесікке қарай өсетін сүйек өскіндері) сияқты көптеген факторлар болуы мүмкін. Көбінесе нейрогендік клаудикация екі жақты, яғни симметриялы болады.

Жақсылық

Жақ ауыруы – шайнау кезінде жақ немесе құлақта сезілетін ауырсыну. Бұл гигант жасушалы артеритпен байланысты, жақ бұлшықеттерін қамтамасыз ететін артериялардың жеткіліксіздігінен туындайды.

Дифференциалдық диагностика

Қан тамырлары (немесе артериялық) клаудикациясы көбінесе қозғалыс немесе белгілі бір қашықтықты жүргеннен кейін пайда болады, нәтижесінде тамырлардың жеткіліксіздігі (қан ағынының жетіспеушілігі) туындайды, онда бұлшық еттердің оттегіге қажеттілігі оның жеткізілімінен асып түседі. Симптомдары – төменгі аяқтардың құрысуы. Тік тұрған күйде болса да, қозғалыстан демалу симптомдарды жеңілдетуге көмектеседі. Артериялық клаудикациядан омыртқалық немесе нейрогендік клаудикацияны қозғалыс сипаты мен дене күйі бойынша ажыратуға болады. Нейрогендік клаудикацияда дене күйін өзгерту омыртқа арнасының тарылуына (қысқаруына) және жүйке тамырларының қысылуына, соның салдарынан төменгі аяқтарда симптомдардың пайда болуына әкеледі. Дене тік тұрғанда және созылғанда омыртқа арнасының диаметрі тарылады. Отырғанда және иілгенде омыртқа арнасының диаметрі кеңейеді. Нейрогендік клаудикациясы бар адам тік тұрғанда немесе тұрып жүргенде аяқтардың құрысуы нашарлайды. Симптомдар отыру арқылы (омыртқаны иіп) немесе тіпті дүкендегі себетке еңкейіп (омыртқаны иіп) жүру арқылы жеңілдеуі мүмкін.

Болжам

Атеросклерозға байланысты перифериялық қан тамырлары ауруымен ауыратын науқастардың болжамы нашар; атеросклерозға байланысты үдемелі клаудикациясы бар науқастардың жүрек-қантамырлық аурулардан (мысалы, жүрек шабуылы) көз жұму қаупі жоғары, себебі аяқтарға әсер ететін осы ауру көбінесе жүрек артерияларында да болады. Нейрогендік клаудикацияның болжамы, оның себебі хирургиялық түрде түзетілсе, жақсы.