Кіріспе

1967 жылы Ричард Флейшер режиссерлік еткен американдық музыкалық фильм. 1967 жылғы фильм.

«Доктор Долиттл» – Ричард Флейшер режиссерлік еткен, Рекс Харрисон, Саманта Эггар, Энтони Ньюли және Ричард Аттенборо актерлік ойнаған 1967 жылғы американдық музыкалық комедиялық фильм. Ол Хью Лофтингтің «Доктор Долиттл» романдарының сериясы негізінде, әсіресе «Доктор Долиттл туралы әңгіме» (1920), «Доктор Долиттлдің саяхаттары» (1922) және «Доктор Долиттлдің циркі» (1924) шығармалары бойынша Лесли Брикусс жазған сценарийге сүйенеді. «Доктор Долиттл» романы бойынша фильм түсіру әрекеттері 1920 жылдары-ақ басталған. 1960 жылдардың басында актриса болып, кейін продюсер атанған Хелен Уинстон фильм құқықтарын сатып алды, бірақ фильмді түсіруге қол жеткізе алмады. 1963 жылы продюсер Артур П. Джейкобс құқықтарды сатып алып, әндер жазу үшін Алан Джей Лернерді, ал басты рөлге Рекс Харрисонды шақырды. Көптеген кешігулерден кейін Лернер жұмыстан босатылып, оның орнына Брикусс келді. Фильмге қажетті көптеген жануарлармен жұмыс істеудің техникалық қиындықтарына қоса, түсірілім алаңдарының дұрыс таңдалмауы және Харрисонның шығармашылық талаптары түсірілімге кедергі келтірді. Нәтижесінде, фильмнің құны бастапқы 6 миллион долларлық бюджеттен үш есеге асып кетті. Фильмнің премьерасы 1967 жылдың 12 желтоқсанында Лондонда өтті. Театрларда көрсетілгеннен кейін 9 миллион доллар табыс әкелді, содан бері ол культты классикаға айналды.

Сюжет

1845 жылы Англияның батысындағы Пуддлбидің шағын порты қалашығында Мэтью Магг жарақаттанған қазды досы, эксцентрикалық доктор Джон Долиттлге, ол жануарлармен сөйлесе алатындықтан әлемдегі ең жақсы ветеринар деп мәлімдегенде, жас досы Томми Стаббинсті өзімен бірге алып келеді. Бұрын дәрігер болған Долиттл әртүрлі жануарлардың үлкен қорасында тұрады, соның ішінде Полинезия аталған көк және сары ара, Чи Чи аталған шимпанзе, Джип аталған ит және Губ Губ аталған шошқа бар. Ол үйінде ұстаған көптеген жануарлар өзінің адам пациенттеріне қиындық тудырғанын түсіндіреді, олар медициналық көмек үшін басқа жаққа бара бастады, сондықтан оның үй шаруасын атқаратын әпкесі Сара жануарлардан арылуды талап етті, әйтпесе ол кетеді. Ол жануарларды таңдады. Полинезия 2000-нан астам жануар тілінде сөйлейтінін айтып, Долиттлге жануарлар дәрігері болу үшін үйретуді ұсынды. Долиттл қазір 500-ге жуық жануар тілін білетінін айтады және ол қазірдің өзінде теңіз жануарларымен қалай сөйлесу керектігін үйреніп жатыр, себебі ол жақын арада легендарлы Ұлы қызғылт теңіз қабығын іздеуге арналған экспедицияға шығады. Келесі күні таңертең Долиттл жылқыны нашар көрушілікпен емдеп жатқанда, жылқының иесі, жергілікті судья генерал Белоуз, оған келіп, мал ұрлығына айыптайды. Белоузды скункстер қуып шығады, ал оның немересі Эмма Фэрфакс Долиттлді адамдарға деген өрескелдігі мен мейірімсіздігі үшін айыптайды. Долиттл түлкі аулайтын ағасына және ештеңе істемейтін әйеліне деген жеккөрушілігін білдіреді, ал ол ашуланып кетеді. Долиттлге экспедиция үшін ақша табуға көмектесу үшін досы оған сирек кездесетін пушми-пульюді жібереді, бұл денелерінің екі шетінде басы бар ламаға ұқсайтын және билеуді ұнататын жаратылыс. Долиттл пушми-пульюді жақын маңдағы Альберт Блоссом басқаратын циркке алып барады, ол жұлдызды аттракционға айналады. Дәрігер Софи есімді қайғылы мөрмен сөйлеседі және ол Солтүстік полюсте күйеуіне қайтуға құштар екенін біледі, сондықтан ол оны цирктен тымызын алып шығады, оны жағаға жеткізу үшін әйел киімдеріне жамылып, теңізге лақтырады. Кейбір балықшылар осыны көріп, Долиттлді кісі өлтіргені үшін тұтқындайды. Беллоуздың алдында сотқа келгенде, Долиттл Беллоуздың итімен сөйлесіп, жануарлармен сөйлесе алатынын дәлелдейді және тек Беллоуз бен иті ғана білетін мәліметтерді ашады. Ол босатыларына сенімді болғандықтан, Мэтьюге келесі күні экспедицияны бастауға дайын болуды айтады. Ол кісі өлтіру бойынша айыптан босатылған кезде, кекшіл Беллоуз оны ақылсыздардың ауруханасына жіберуге бұйрық береді. Полинезия полиция аттары мен иттерінің ынтымақтастығын алу арқылы Долиттлдің психиатриялық ауруханаға ауысу кезінде қашып кетуін ұйымдастырады. Долиттл, Мэтью, Томми, Полинезия, Чи Чи және Джип үлкен қызғылт теңіз қабығын іздеуге шығады. Долиттл өзіне қызығып, оқиға іздеген Эмманың да өзінің кемесі "Флаундер" бортында екенін білгенде таңғалады. Егер ол кері бұрылса, қамауға алынады, сондықтан ол оған өзінің аспазы және кабиналық жігіті болуға рұқсат береді. Картаға кездейсоқ қарап, экипаж Теңіз Жұлдызы аралында, қазіргі уақытта Африканың батыс жағалауында орналасқан, жүзетін аралда, Шалқарды іздеуге шешім қабылданады. Әртүрлі теңіз жануарларының көмегімен олар Теңіз Жұлдызы аралына жақындап, онда олар күшті дауылға ұшырап, "Флаундер" жойылады. Барлығы теңіз жұлдызы аралына шығады, ал Долиттл мен Эмма бір-бірін жақсы көретіндерін мойындайды. Көп ұзамай топты аралдың тума жерлілері басып алады, олар санасыз кеме апатынан кейін жағаға құлаған кітаптарды оқып, жоғары білімді және мәдениетті екенін біледі және көбінесе балаларына сүйікті авторларының есімдерін береді. Олардың басшысы Уильям "Уилли" Шекспир Оныншы болып табылады, ол өзінің тайпасы жаңа келгендерді өзінің бақытсыздықтары үшін кінәлайды, ал тропикалық арал қазіргі уақытта солтүстікке қарай суық суларға қарай жылжып барады, бұл барлық жануарларға салқын тигізеді. Долиттл жануарларға қамқорлық жасайды, содан кейін балықты аралды оңтүстікке қарай итеріп жіберуге көндіреді. Бұл толқу үлкен теңгерім тасты жанартаудың ішіне құлатып, Долиттл мен оның достарын 1000 айқайдан өлуге үкімдейді. Олар өлтірілетін сәтте арал Африкамен соқтығысады, ал екі бөлік бір-біріне өте жақсы сәйкес келеді, бұл Теңіз Жұлдызы аралы Африкадан 5000 жыл бұрын бөлініп кеткен деген аңызды растайды. Оларды үйге әкелгені үшін же�...

Даму

Уже в 1922 году Fox Film Corporation сделала Хью Лофтингу предложение о приобретении прав на экранизацию «Доктора Дулиттла». Десятилетия спустя Уолт Дисней попытался получить права на создание фильма по мотивам романов. Студия Disney предложила Лофтингу фиксированную сумму в 7500 долларов за сопутствующие права на произведение, но переговоры зашли в тупик. В 1960 году вдова Лофтинга, Жозефина, предоставила канадской актрисе Хелен Уинстон, снявшей фильм «Рука об руку» (1960), краткосрочный опцион на права на экранизацию. В апреле 1962 года 20th Century Fox заключила с компанией Уинстон, Luster Enterprises, контракт на производство нескольких фильмов, планируя начать производство в ближайшие месяцы. Уинстон рассматривала актера Джорджа Гобела на роль Доктора Дулиттла в проекте. К июню 1962 года она завершила сценарий в соавторстве с писателем Ларри Уоткином, но через два месяца Fox решила отказаться от своего опциона. Артур П. Джейкобс впервые узнал о доступности прав на экранизацию 5 декабря 1963 года, до выхода его дебютного фильма в качестве продюсера «Что за образ жизни!» (1964). Джейкобс встретился с адвокатом Лофтингов, Бернардом Сильбертом, и выразил намерение снять «Доктора Дулиттла» в качестве мюзикла с участием лирика Алана Джея Лернера и актера Рекса Харрисона. Он приобрел права в Рождество, при условии, что найдет дистрибьютора в течение шести месяцев. В январе 1964 года The New York Times сообщила, что Лернер согласился написать сценарий и сочинить песни. В марте того же года Джейкобс представил свой проект руководителю студии Даррилу Зануку, и 20th Century Fox согласилась стать дистрибьютором. 22 марта Рекс Харрисон подписал контракт на исполнение главной роли Доктора Дулиттла. Поскольку соавтор Лернера, Фредерик Лоуэ, вышел на пенсию, Джейкобс нанял Андре Превина для написания музыкального сопровождения. Бюджет фильма составил 6 миллионов долларов. После того, как Лернер, который в то время был больше сосредоточен на своей работе над бродвейским мюзиклом «В ясный день увидишь навсегда», не представил полный вариант сценария более года, он был уволен из проекта «Доктор Дулиттл» 7 мая 1965 года. Джейкобс рассматривал возможность замены Лернера братьями Шерман, которые только что получили премию «Оскар» за лучшую оригинальную песню за свою работу над фильмом «Мэри Поппинс» (1964), но они все еще находились под контрактом с Disney, поэтому он нанял Лесли Брикюсса, который пользовался большим спросом после успеха своего сценического мюзикла «Остановите мир – я хочу сойти». Стремясь произвести хорошее впечатление при первом заказе на написание сценария, Брикюсс с самого начала оказался для Джейкобса удивительно продуктивным, предлагая множество сюжетных идей и добавляя женского главного героя в фильм во время их первой встречи 6 мая. Занук решил дать Брикюссу испытательный срок, сначала наняв его только для завершения двух песен и первых двадцати страниц сценария. Через две недели после того, как его пригласили к работе над проектом, Брикюсс представил песню «Поговори с животными», которую он специально написал для Харрисона. К июлю Брикюсс написал полный сценарий, включающий различные предложения по песням, который эффективно смягчил расистский подтекст книги, и его адаптация была одобрена Жозефиной Лофтинг. В качестве режиссера изначально к проекту был прикреплен Винсенте Миннелли, но он покинул его до того, как был нанят Брикюсс. Рассматривались кандидатуры Уильяма Уайлера, Джорджа Роя Хилла и Джона Хьюстона, но Ричард Занук остановился на Ричарде Флейшере.

Кастинг

Лернердің орнын Брикусс басуы Харрисонға келісімшартынан бас тарту мүмкіндігін берді, бұл оған фильмге қатысты ерекше әсер етуге мүмкіндік жасады. Самми Дэвис кіші Принц Бэмпо рөліне шақырылды, бірақ Харрисон Дэвистің жобадан шығуына талап қойды, себебі ол "нағыз актермен жұмыс істегісі келді, әнші-бишімен емес". Оның орнына Харрисон Сидни Пуатьеге ұсыныс жасады, тіпті Пуатье музыкалық өнерге қатыспаса да. Джейкобс пен Флейшер Нью-Йоркке Пуатьемен кездесу үшін ұшып барды, ол Бриксуске кездесіп, оның келісімімен ғана рөлді қабылдады. Содан кейін продюсер мен режиссер Дэвиске келісімшартынан босатылатынын хабарлады. Пуатье келесі күні жобадан кетуді ойлады, өйткені ол Дэвиске қиянат етуге ниеті болмады, бірақ соңында рөлде қалуға бекінді. Суретке түсіруге кіріспес бұрын Флейшер мен Занук ақшаны үнемдеу үшін Пуатье тағайындалғаннан кейін күрт өскен Бэмпо рөлін қысқартты және Пуатьеге түсірілімдерге кіріспей тұрып келісімшартынан босатылатынын мәлімдеді. Джеффри Холдер оның орнына, қайта аталған Уильям Шекспир X рөліне бекітілді. Мэтью рөліне Бинг Кросби мен Дэнни Кей үміткерлердің тізімінде болды, бірақ Брикусстің кейде ән жазуға серіктес болған Энтони Ньюли ақырында таңдалды, бұл Харрисонды ашуландырды, өйткені ол Дэвид Уэйнды ұсынған еді. Кейін Харрисон Брикусстің сценарийі мен әндеріне наразылық білдірді және жиі тірі орындауды талап етті, алдын ала жазылған дыбыстарға еріндерін синхрондауды қаламады, тіпті бір кезде жобадан бас тартты. Харрисонның орнына Питер Устинов, Алек Гиннес және Питер О'Тулді қарастырғаннан кейін Кристофер Пламмер Доктор Дулиттл рөліне тағайындалды. Харрисон қалуға келіскен соң, продюсерлер Пламмерге өндірістен кетуі үшін толық жалақысын төледі. Харрисон Эмма Фэрфакс рөліне "The Honey Pot" (1967) фильміндегі әріптесі Мэгги Смиттиді ұсынды. Барбра Стрейзанд пен Хейли Миллске ұсыныс жасалды, бірақ жалақы бойынша келісімдер сәтсіз аяқталды (Миллз кейінірек оның қарындасы Джульеттің рөлді ойнағысы келгендігіне байланысты бас тартқанын мәлімдеді), содан кейін Саманта Эггар таңдалды. Эггардың ән дауысы әнші Билл Лидің қызы Диана Лимен дубляждалды.

Түсірілім

1966 жылдың маусым айында негізгі түсірілімдер басталды, Уилтширдегі Касл Комб қаласындағы Пуддлби ауылының көріністері түсірілді. Касл Комбтағы қазіргі заманның барлық белгілері – автомобильдер, телеантенналар және Кока-Кола жарнамалары алынып тасталды немесе жасырылды, бұл жергілікті тұрғындарды ашуландырды. Бұған қарсылық ретінде, британ армиясының офицері (әрі болашақ саяхатшы) Ранульф Файнс өндіріс тобы салған бөгетті бұзуға тырысты, өйткені су арнасы тосылып қалған еді. Сонымен қатар, фильм жасаушылар өндіріске дайындалған жануарлар Ұлыбританияға кірген кезде карантинге алынатынын ескермеді, сондықтан өндіріс уақытын сақтау үшін оларды ауыстыруға көп шығын жұмсады. Өндірушілер аймақтағы жаңбырлы жаз туралы ескертулерге құлақ қоймады, ауа райы түсірілімге үнемі кедергі келтіріп, жануарлардың денсаулығына зиян тигізді. Мұның үстіне, Ричард Аттенборо Хью Гриффиттің орнына Альберт Блоссом рөлін ойнау үшін түсірілім барысында шақырылды. Өндіріс шығындары 15 миллион долларға жетті. Қазан айында түсірілім Сент-Люсиядағы Маригот шығанағына көшті. Бұл жердің де өз мәселелері болды, жәндіктер мен тропикалық дауылдар түсірілімді кешіктірді, ал сегіз экипаж мүшесі құсу, диарея және жоғары температурадан қаушады. Ұлы қызғылт теңіз шырыны нашар дизайнымен ғана емес, сонымен қатар арал балаларының жақында тұщы су шырындарынан туындаған асқазан-ішек ауруына шалдыққандығынан да қиындық тудырды. Ашуланған жергілікті тұрғындар үлкен реквизитке тас лақтырды. Бір айдың ішінде фильм түсірілімі 39 күнге кешікті, сондықтан өндіріс тобы Калифорнияға қайта оралуға мәжбүр болды. Калифорниядағы Fox студиясында декорацияларды қайта жасағаннан кейін өндіріс бюджеті 17 миллион долларға жетті. Төрт айдан кейін, негізгі түсірілім аяқталғаннан кейін, Харрисон әндерін тірі орындауды талап етті. Бұл дирижер Лионель Ньюманды ашуландырды, бірақ ол Харрисонның талабына келісті, тіпті бұл оған қосымша жұмыс ендіретінін білді, себебі оркестрлік аранжировкалар кейіннен қосылуы керек еді. Түсірілім 1967 жылдың сәуір айында аяқталды.

Тұлғалық қақтығыстар

Тұлғалық қайшылықтар түсірілім алаңындағы шиеленісті күшейтті. Энтони Ньюли Харрисонның антисемиттік деп есептеген сөздеріне ашуға келді. Харрисон еврей әріптесінің жобаға қатысуына қызғанышпен қарағандай көрінді, ол Ньюлидің рөлін азайтуды талап етті және Ньюли түскен көріністерге кедергі келтірді. Джеффри Холдер Харрисонның төңірегінен нәсілшілдік ұятқа ұшырады. Жастар актерлар осы ұяттық үшін Харрисонды жек көруге үйренді және оған қарсы тұрып, кек қайтарды.

Жануарлар мәселесі

Фильмде 1200-нан астам тірі жануар қолданылды, олардың барлығына дублерлер қажет болды. Флейшердің сценарийін жеген ешкі туралы әңгімелер бар, сондай-ақ "стоп" деп айғайлауға үйренген тоты бар. Бір күні үйректерді көлге жіберді, бірақ олардың су өткізбейтін қауырсындары болмады, себебі маусымы дұрыс емес еді, сондықтан олар суға батып кетті, ал түсірілім тобының мүшелері оларды құтқару үшін суға секіруге мәжбүр болды. Жануарлар актерлер мен түсірілім тобын, оның ішінде Харрисонды да шағып, үстіне нәжіс тастады.

Өндірістен кейінгі

Фильмнің алғашқы сынақ көрсетілімі 1967 жылғы қыркүйекте Миннеаполистегі Манн театрында өтті және ол сәтсіз аяқталды. Көрермендердің көп бөлігі негізгі мақсатты аудитория емес, ересектер болды, ал көрсетілім кезіндегі жалпы реакция тың болды. Фильм туралы пікірлер жағымсыз бағаланды, ұзақтығына жиі шағым түсті, сондықтан қарқынды жақсарту мақсатында әндерден бірнеше шумақтар алынып тасталды, оның ішінде "Керемет нәрселер" және "Сөздер қайда?" әндері, ал фильм Сан-Францискода қайта көрсетілмей тұрып "Сөздер қайда?" әні алынып тасталды. Басқа қаладағы жас көрермендерге көрсетілген қысқартылған нұсқа да сәтті болмады, сондықтан Сан-Хоседе (Калифорния) көрсетілгенге дейін "Сенің күлімдеуіңдегі бір нәрсе" әні де алынып тасталды. 151 минуттық бұл нұсқа соңғы монтаж ретінде мақұлдануға жеткілікті жақсы қабылданды. Қазан айында фильмнің шығарылу күні жақындағанда Хелен Уинстон 20th Century Fox компаниясын 4,5 миллион доллар талаппен сотқа берді, Долиттің атынан жануарлар ереуілге шығу қаупі туралы сюжеттік желісі оның сценарийінен көшірілгенін алға тартты. Брикуссе Уинстонның сценарийін оқығаннан кейін, бұл идея Лофтингтің кітаптарының бірінен алынған деп ойлап, оны өзінің сценарийіне енгізгендіктен, продюсерлердің заңдық қорғанысы болмады және соттан тыс келісімге келуге мәжбүр болды. Фильмнің соңында жануарлар ереуілі туралы айтылады, бірақ ол іс жүзінде түсірілмеген.

Музыка

Доктор Дулиттлдің әндері мен музыкасын Лесли Брикусс жазды, ал музыканы Лайонел Ньюман мен Александр Курейдж нотаға түсіріп, дирижерлік етті. Фильмнің түпнұсқалық нұсқасында Дулиттл мен Эмма арасында қарым-қатынас туындайды, ол "Where Are the Words?" атты әнді орындағанда, оған ғашық екенін сезінеді. Түзетілген нұсқада Мэтью Эммаға ғашық болып, осы әнді айтады. Ән фильмге шығарылардан бұрын өшірілгенімен, Ньюлидің осы әнді жазған нұсқасы фильмнің саундтрек альбомында бар. Харрисон мен Ньюлидің әнді орындаған кадрлары, сондай-ақ Харрисонның вокалдық тректері жоғалып кетті. Тағы бір фильмнен өшірілген ән – "Something in Your Smile", оны Дулиттл Эмма Англияға қайтқаннан кейін оған хат жазып жатқанда орындаған. Бұл сахнаның бейнежазбасы жоғалып кетті, бірақ Харрисонның дауыстық трегі сақталған. Фильмнің саундтрек альбомының жарыққа шығуына байланысты үлкен жарнамалық кампания ұйымдастырылды, фильмнің премьерасына төрт ай бұрын жарты миллион дана моно және стерео LP дискілері сауда орындарына жіберілді. "Talk to the Animals" әнін Бобби Дарин, Энди Уильямс, Тони Беннетт, Диззи Гиллеспи, Джек Джонс, Херб Альперт және Тихуана Брасс, сондай-ақ Андре Костеланец сияқты әртістер орындады. Фильмнен шығарылған Самми Дэвис кіші фильмнен музыканың толық альбомын жазды. Бобби Дариннің "Doctor Dolittle" альбомы 1967 жылдың тамыз айында Atlantic Records лейблымен шығарылды, ал осы альбомдағы "Beautiful Things" әні 2013 жылы Etihad Airways компаниясының телеарнасындағы жарнамалық роликте пайда болды. Shiny Lapel Trio тобының осы әнге жасаған кавер-нұсқасы 2008 жылы Kohl's сауда желісінің Рождестволық тележарнамалық кампаниясында қолданылды. 2017 жылдың қараша айында La La Land Records компаниясы фильмдегі әндердің көптеген демо, репетициялық жазбалары мен баламалы нұсқаларын қамтитын 50 жылдық мерекелік кеңейтілген саундтректі 2 дискілік жинақ ретінде шығарды.

Шығару

Фильмнің ресми Royal World Charity премьерасы 1967 жылдың 12 желтоқсанында Лондондағы Odeon Marble Arch театрында өтті, оған Королева Елизавета II қатысты. 19 желтоқсанда Нью-Йорктегі Loew's State Theatre театрында таңдалған орындармен премьера болды. Екі күннен кейін фильм Лос-Анджелестегі Paramount театрында Motion Picture Relief Fund қорына көмек ретінде көрсетілді.

Маркетинг

Фильмнің шығуына он үш ай бұрын Fox оны жарнамалау үшін кең ауқымды маркетингтік науқанды бастады. 1966 жылдың 30 қыркүйегінде "Life" журналының мұқабасында Харрисонның Доктор Дулиттл рөлінде жирафқа мініп тұрған суреті жарияланды, ал ішінде фильмнің түсірілісі туралы мақала жарық көрді. Фильмнің көрсетілімімен бірге 50 лицензия иесі жарнамаға 12 миллион доллар жұмсауға дайын тұрды, ал фильмге қатысты 300 түрлі тауарды 10 000 сауда орыны сатты, олардың жалпы бағасы шамамен 200 миллион долларға бағаланды.

Сыншыл реакция

Босли Кроутер «Нью-Йорк Таймс» газетіне фильм туралы жазған рецензиясында: «Музыка ерекше емес, әндер орындалуында әртүрлілік жоқ, ал Ричард Флейшердің режиссерлігімен фильмнің қарқыны баяу және күтпеген жағдайларсыз» деді. Чарльз Шамплин «Лос-Анджелес Таймс» газетінде: «Доктор Дулиттл әдемі, көбінесе күлкілі, көбінесе тартымды, әуенді және көңілді болғанымен, қызықтай түрде ешқашан шын сезімге толы болмайды, тіпті ересектерде жоғалған жастыққа деген сағыныш сезімін тудырмайды. Бұл фильмді балаларымыздың қуанышын көріп, біз де ләззат аламыз, бірақ олармен толыққанды бірлікке келе алмаймыз» деп жазды. «Time» журналы: «Бір қызығы, жиі, бірақ әрқашан дұрыс болмаса да, Уолт Диснейден басқа Голливуд көптеген балалар кітаптарының авторлары білетін бір нәрсені ешқашан үйренбеді: көлем мен үлкен бюджет ерекшелік пен тартымдылыққа балама бола алмайды» деп мәлімдеді. Роберт Б. Фредерик фильмді «кемшін асыл тас» деп атады, бірақ «көптеген сыншылардың сынауына төтеп беру үшін онда жеткілікті құндылықтар бар» деп ойлады. Киносыншы және тарихшы Леонард Мальтин жылдық «Кино нұсқаулығында» фильмнің түсірілімдерін жоғары бағалап, оны «20th Century Fox студиясын жақыт келген үлкен музыкалық сәтсіздік» деп атады. Ол: «Фильмнің бір пайдасы бар: егер балаларыңыз тынышсыз болса, оларды ұйықтатуға көмектеседі» деп қорытындылады. Rotten Tomatoes сайтында фильмге 21 рецензия негізінде 29% мақұлдау көрсеткіші берілген, ал орташа бағасы 4,3/10. Metacritic сайтында 6 сыншының бағасы бойынша 100-ден 34 ұпай жинап, «жалпы жағымсыз пікірлер» деген көрсеткішті алды.

Кассалық жинақ

Фильм кассада Диснейдің екі ай бұрын сыншылар мен көрермендердің жоғары бағасын алған және әлі де кеңінен көрсетіліп жатқан "Джунгли кітабы" анимациялық фильмімен күшті бәсекелестікке тап болды. Доктор Дулиттлдің отбасылық фильм ретіндегі тартымдылығы, баспасөз Лофтингтің кітаптарындағы нәсілшілдік мазмұнға назар салғанда төмендеді, соның салдарынан оларды мектеп кітапханаларынан алып тастау туралы талаптар туды. Студияның мәліметтеріне сәйкес, фильмтің өзін-өзі ақтауы үшін 31 275 000 долларлық табыс табу қажет еді, бірақ 1970 жылдың желтоқсанына дейін ол тек 16,3 миллион доллар ғана жинады. 1970 жылдың қыркүйегінде Fox фильмнен 11 141 000 долларлық зиян шеккенін есептеді.

Кезеңнен кезеңге бейімдеу

1998 жылы фильм сахналық мюзиклге бейімделді. Ол кездегі ең қымбат сахналық мюзиклдердің бірі болған бұл қойылым Лондонның Вест-Эндінде 400 рет көрсетілді. Онда Доктор Дулиттл рөлін Филипп Скофилд, Мэтью рөлін Брайан Смит сомдады, ал Долиттлдің попугайы Полинезияның дауысын Джули Эндрюс жаздырып алған, сондай-ақ Джим Хенсонның Creature Shop аниматроникасы қолданылды.