Кіріспе

Римдік сарай Каприде, Италия. Вилла Джовис ("Юпитер вилласы") – император Тиберий салдырған және 27 жылы аяқталған Италияның оңтүстігіндегі Капридегі римдік сарай. Тиберий 37 жылы қайтыс болғанға дейін көбінесе сол жерден билік етті. Қалған сегіз деңгей қабырғалар мен баспалдақтар ғимараттың сол кездегі шамасы мен сәнін елеумен ғана көрсетеді, бірақ соңғы қайта жаңартулар вилланың бірінші ғасыр римдік архитектурасының керемет куәлігі екенін көрсетті.

Сарайдың орналасқан жері мен сипаттамасы

Вилла Джовис аралдың солтүстік-шығысында, Тиберио тауының үстінде орналасқан. Оның 334 метрлік биіктігі оны Анакапридегі Монте Солародан (589 метрлік биіктіктен) кейін Капридің екінші ең биік нүктесі етеді. Ғимараттың солтүстік қанатында тұрғын жайлар, ал оңтүстік қанатында әкімшілік кеңселер болған. Шығыс қанаты қабылдауларға арналса, батыс қанатында ашық қабырғалы дәліз (ambulatio) орналасқан, онда Анакаприге қарай әдемі көрініс ашылады. Вилла салынған жерде су табу қиын болғандықтан, римдік инженерлер жаңбыр суын жинау үшін күрделі жүйе және сарайды таза сумен қамтамасыз ететін үлкен су резервуары (цистерна) салған. Кешенге тек жаяу өтуге болады, Капри қаласынан шамамен екі километрлік қашықтықтағы жотаға дейін көтерілуді қажет етеді.

Тиберий мен Капридегі өмірі

Тиберийдің Римнен Каприге көшіп баруының басты себептері, көрінетіндей, Римдегі саяси маневрлерге деген күдігі және өлтірілуден қалған қорқынышы болды. Вилла аралдағы өте усақталған жерде орналасқан, ал Тиберийдің сарайлық вилланың солтүстік және шығыс жағындағы жайларына жету әсіресе қиын және қатаң күзетілген. Вилла Джовис, кем дегенде Суэтонийдің сөзіне сүйенсек, Тиберийдің шектен шыққан әдепсіздіктерге бару орны еді. Қазіргі тарихшылар осы әңгімелерді сенсациялық деп есептейді, бірақ Суэтонийдің баяндамалары сол кездегі римдіктердің Тиберийді қалай қабылдағанын көрсетеді.

Анықтамалар және қосымша оқу

Клеменс Краузе, 2003 жыл. "Villa Jovis — Тиберийдің Капридегі резиденциясы", Zaberns Bildbände zur Archäologie (Майнц-ам-Райн).
Клеменс Краузе, Вилла Джовис. L'edificio residenziale, electa napoli 2006 жыл.