Кіріспе
Жозеф Косуттың 1965 жылғы «Бір және үш орындық» тұжырымдық туындысы. Концептуалды өнердің мысалы ретінде, бұл жұмыс бір орындықтан, орындықтың фотосуретінен және «орындық» сөзінің үлкейтілген сөздік анықтамасынан тұрады. Фотосурет орындықты бөлмеде орнатылған күйінде көрсетеді, сондықтан жұмыс жаңа орынға орнатылған сайын өзгеріске ұшырайды. Жұмыстың екі тұрақты элементі бар: «орындық» сөзінің сөздік анықтамасының көшірмесі және орнату жөніндегі нұсқаулармен диаграмма. Екеуінің де үстінде Косуттың қолы қойылған. Нұсқауларға сәйкес, орнатушы орындықты таңдап, қабырғаға қойып, оның суретін түсіруі керек. Бұл суретті нақты орындықтың мөлшеріне дейін үлкейтіп, орындықтың сол жағындағы қабырғаға орнату қажет. Соңында, сөздіктің анықтамасының үлкейтілген көшірмесі орындықтың оң жағына ілінеді, оның үстіңгі жиегі фотосуреттің жиегімен бір деңгейде болуы тиіс.
One and Three Chairs, 1965, is a work by Joseph Kosuth. An example of conceptual art, the piece consists of a chair, a photograph of the chair, and an enlarged dictionary definition of the word "chair". The photograph depicts the chair as it is actually installed in the room, and thus the work changes each time it is installed in a new venue. Two elements of the work remain constant: a copy of a dictionary definition of the word "chair" and a diagram with instructions for installation. Both bear Kosuth's signature. Under the instructions, the installer is to choose a chair, place it before a wall, and take a photograph of the chair. This photo is to be enlarged to the size of the actual chair and placed on the wall to the left of the chair. Finally, a blow up of the copy of the dictionary definition is to be hung to the right of the chair, its upper edge aligned with that of the photograph.
Ертедегі концептуалды өнер
Джордж Брехт, Дик Хиггинс және Йоко Оно сияқты Fluxus суретшілерінің "оқиға карточкалары" Косуттың концепция мен оның ұсынылу жолы арасындағы айырмашылыққа деген қызығушылығын болжады. Бұл суретшілер сонымен қатар көркемөнер көрермендеріне "концепцияларды" қалай ұсыну мәселесімен де айналысты. "Бір және үш орындық" бұл мәселені шешуге жасалған қадам болуы мүмкін. Жұмыстың қарапайым жазбаша нұсқауларын көрерменге ұсынудың немесе концепцияның іске асырылуын тікелей оқиға ретінде көрсетудің орнына (Fluxus суретшілерінің салты бойынша), Косут концепция мен іске асыруды біріктіреді. "Бір және үш орындық" суреті көркем шығарманың идеяны қалай бейнелейтінін көрсетеді, бұл идея элементтері өзгерсе де өзгермейді. Косут өз жазбаларында (мысалы, "Философиядан кейінгі өнер", 1969 ж.) және сұхбаттарында (төмендегі цитатаны қараңыз) концепция мен ұсынылу арасындағы айырмашылықты баса көрсетеді. Ол өзінің туындыларының концептуалды мәнін өнердің өзімен тығыз байланыстыруға тырысады, осылайша өнер туындысын ұсыну туралы нұсқауларын өнер туралы әңгіме деңгейіне көтереді. 1963 жылы Генри Флинт "Концептуалды өнер" мақаласында осы мәселелерді жариялады. Бұл Косуттың "Философиядан кейінгі өнер" еңбегіндегі "Концептуалды өнер" тақырыбына дайындалған алғышарт болды, осы мәтін "Бір және үш орындық" туындысын танымал етті.
) and interviews (see the quotation below). He tries to intimately bind the conceptual nature of his work with the nature of art itself, thus raising his instructions for the presentation of an artwork to the level of a discourse on art. In 1963 Henry Flynt articulated these problems in the article "Concept Art". This was a forerunner to Kosuth's thematization of "Concept Art" in "Art after Philosophy", the text that made One and Three Chairs famous.
Интерпретация
"Бір және үш орындық" туындысы тіл, кескін және нысан арасындағы қатынасты көрсетеді. Ол зат, визуалды және сөздік сілтемелердің (денотациялардың) арасындағы байланысты күрделендіреді, сондай-ақ сөздік сілтеме үшін таңдалған терминнің семантикалық кеңістіктерін зерттейді. Сөздіктің терминінде "Бір және үш орындық" тұсаукесерінің контекстінде маңызды коннотациялар мен мүмкін болатын денотациялар бар. Үш элементтің мағыналары кейбір семантикалық салаларда үйлеседі, ал басқаларында – үйлеспейді: семантикалық үйлесім ("Бір") және үштік үйлеспеушілік ("Бір және үш"). Қызығы, "Бір және үш орындық" белгілер ғылымының қарапайым, бірақ күрделі моделі болып табылады. Көрермен "мұнда не шын?" деп сұрап, "анықтама шын" деп жауап бере алады; анықтама болмаса, нағыз орындық қандай екенін білу мүмкін емес. Бұл семантикалық және онтологиялық аспектілердің әртүрлі түсіндірмелері бар. Кейбіреулер Платонның "Мемлекеті" (X кітабына) сілтеме жасайды, ал басқалары Людвиг Витгенштейннің "Логика-философиялық трактаты" немесе Чарльз Сандерс Пирстің икона-индекс-символ триадасына сілтеме жасайды. Дрехер "Бір және үш орындық" туындысының семантикалық мәселелерін семантикалық кеңістіктерді көрсететін шеңберлерді қосу ретінде талқылайды. Бұл туынды формальды талдауға қарсы тұруға бейім, себебі бір орындық екіншісімен ауыстырылуы мүмкін, бұл фотосуретті және фотосуреттелген орындықты сипаттауды қиындатады. Дегенмен, нақты орындық және онымен бірге келген фотосурет формальды талдауға жарамды. Әлемде көптеген орындықтар бар; сондықтан тек нақты қолданылғандарын ғана сипаттауға болады. Қолданылмаған орындықтар талдауға алынбайды. "Орындық" сөзінің кеңейтілген сөздік анықтамасы, сондай-ақ туындының нұсқауларын қамтитын схема да формальды талдауға ашық.
Өнер ұғымы мен теориясы
Косуттың семантикалық сәйкестіктер мен сәйкессіздіктерді тақырыптауы, концепция мен бейнелеу арасындағы қатынастар тудыратын мәселелердің көрінісі ретінде қарастырылуы мүмкін. Косут «белгілердің мағынасы қалай қалыптасады» және «белгілер тілдік емес құбылыстарға қалай сілтеме жасайды» деген мәселелерді концепция мен бейнелеу арасындағы байланысты талқылау үшін негіз ретінде пайдаланады. Косут осы философиялық мәселелерді өнер теориясымен анықтауға немесе теңестіруге тырысады. Косут өнер практикасын қолмен жасалған түпнұсқалардан ауыстырылатын орындалу белгілеріне өзгертеді және осы өзгерістің өнер теориясы үшін маңыздылығын көрсетуге ұмтылады. «Философиядан кейінгі өнер» еңбегінде Косут Клемент Гринберг пен Майкл Фридтің формалды сын-пікірлерімен қақтығысады. Екеуі де көркем шығарманы, суретшінің тек визуальдық критерийлерді ғана ұстанатын, ешқандай басқа талаптарға бағынбаған орындалуының орнына алмастырылмайтын мысал ретінде ұсынды. Олар осы тұжырымдаманы модернизмнің ядросы деп атады. Алпысыншы жылдары Гринберг пен Фридтің модернистік доктринасы американдық өнер талқылауларына басымдық берді; осы аралықта суретшілер Аллан Капроу, Дик Хиггинс, Генри Флинт, Мел Бохнер, Роберт Смитсон және Джозеф Косут 60-шы жылдардың соңында үлкен әсер еткен плюралистік анти және постмодернистік тенденцияны көрсететін өнер туралы мақалалар жазды. 1968 жылы Гринберг жаңа тенденцияларды «жаңалық» өнері ретінде қарастыруға тырысты: «Әркім революционер болғанда әртүрлі орталар жарылып кетеді, революция аяқталды». Сэм Хантер 1972 жылы оңтайлы көзқарас білдірді: «Жетпісті жылдардың басында суретшілерге ашық мүмкіндіктер ұсынылды, бұл әртүрлі құралдар мен көптеген жемісті идеялық жүйелердің бірге өмір сүруіне мүмкіндік берді, поэтикалық қиял арқылы көзге көрінетін қайшылықтарды ұштастырды».
Ұзарту
Әлемдегі осы туындының әртүрлі нұсқаларының арасында біреуі Францияның Парижі қаласындағы Помпиду орталығында қойылған. "Шедеврлер" еңбегінде Каэле ағаш креслоның үстіне үшінші фотобаспаны қосуды ұсынады, ол жұмыстың орналасқан бөлмесіне ортақталған музей жоспарының үлкейтілген нұсқасын көрсетеді.