Кіріспе
Қазіргі заманғы өнер – 1940 жылдардан бастап бүгінгі күнге дейін жасалған өнер. Қазіргі заманғы өнер – 20 ғасырдың екінші жартысында немесе 21 ғасырда жасалған бүгінгі өнер. Қазіргі заманғы суретшілер әлемдік әсерге, мәдени алуан түрлілікке және технологиялық дамуға толы әлемде жұмыс істейді. Олардың өнері – материалдардың, әдістердің, ұғымдардың және тақырыптардың динамикалық үйлесімі, ол 20 ғасырда басталған шекараларды сынауды жалғастырады. Қазіргі заманғы өнердің әртүрлілігі мен эклектикасы біртұтас ұйымдастырушы принциптің, идеологияның немесе «измнің» болмауымен ерекшеленеді. Қазіргі заманғы өнер – жеке және мәдени ерекшелік, отбасы, қоғам және ұлттық сана сияқты кең контекстуалдық аяларға қатысты мәдени әңгімелесудің бір бөлігі. Күнделікті ағылшын тілінде «қазіргі заманғы» және «бүгінгі» сөздері синоним ретінде қолданылады, соның салдарынан мамандар емес адамдар «қазіргі заманғы өнер» және «бүгінгі өнер» терминдерін шатастырып алады.
art produced from the 1940s to the present
Contemporary art is the art of today, produced in the second half of the 20th century or in the 21st century. Contemporary artists work in a globally influenced, culturally diverse, and technologically advancing world. Their art is a dynamic combination of materials, methods, concepts, and subjects that continue the challenging of boundaries that was already well underway in the 20th century. Diverse and eclectic, contemporary art as a whole is distinguished by the very lack of a uniform, organising principle, ideology, or " ism". Contemporary art is part of a cultural dialogue that concerns larger contextual frameworks such as personal and cultural identity, family, community, and nationality. In vernacular English, modern and contemporary are synonyms, resulting in some conflation and confusion of the terms modern art and contemporary art by non specialists.
Қолданылу аясы
Кейбіреулер заманауи өнерді "біздің өмірімізде" жасалған өнер деп анықтайды, өмір сүру мерзімі мен ұзақтығының әртүрлі екенін мойындайды. Дегенмен, бұл жалпы анықтаманың мамандандырылған шектеулерге ұшырауы танылған. "Заманауи өнерді" жалпы сын есімдік тіркес емес, ерекше өнер түрі ретінде жіктеу ағылшын тіліндегі модернизмнің басталуына дейін жетеді. Лондонда заманауи өнер қоғамы 1910 жылы сыншы Роджер Фрай және басқалармен қоғамдық мұражайларға қою үшін өнер туындыларын сатып алу мақсатымен жеке қоғам ретінде құрылды. Бұл терминді қолданатын көптеген басқа мекемелер 1930 жылдары құрылды, мысалы, 1938 жылы Австралияның Аделаида қаласындағы Заманауи өнер қоғамы, ал 1945 жылдан кейін олардың саны көбейді. Көптеген, мысалы, Бостон қаласындағы Заманауи өнер институты, осы кезеңде "Заманауи өнерді" қолданатын атауларын өзгертті, себебі модернизм тарихи өнер қозғалысы ретінде қалыптасты, ал көптеген "заманауи" өнерлер "заманауи" болатын уақытынан шықты. Заманауи өнердің анықтамасы үнемі өзгеріп отырады, қазіргі уақытта бекініп, алға жылжиды, сондықтан Заманауи өнер қоғамы 1910 жылы сатып алған туындыларды енді заманауи деп сипаттауға болмайды. Өнер стильдеріндегі өзгерістерді көрсететін нақты сәттерге Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы және 1960 жылдар кіреді. 1960 жылдан бері табиғи үзіліс нүктелерінің жетіспеушілігі байқалады, ал 2010 жылдардағы "заманауи өнердің" анықтамалары әртүрлі және көбінесе нақты емес. Соңғы 20 жылдағы өнер көбінесе қосылады, ал анықтамалар жиі 1970 жылға дейінгі өнерді қамтиды; "20-шы ғасырдың соңы мен 21-шы ғасырдың басындағы өнер"; "заманауи өнердің жалғасы және одан бас тарту"; "тура айтқанда, "заманауи өнер" термині бүгін тірі суретшілер жасаған және өндірген өнерді білдіреді"; "1960-шы немесе [19]70-шы жылдардан осы минутқа дейінгі өнер", және кейде одан да кейінірек, әсіресе мұражайлық контексте, заманауи өнердің тұрақты коллекциясын құратын мұражайлар оның ескіруін сөзсіз сезінеді. Көптеген адамдар осы мәселені болдырмау үшін "Заманауи және заманауи өнер" деген сөз тіркесін қолданады. Кішкентай коммерциялық галереялар, журналдар және басқа да көздер қатаң анықтамаларды қолданып, "заманауи" терминін 2000 жылдан бастап жасалған жұмыстармен шектеуі мүмкін. Ұзақ мансабынан кейін де өнімді болатын суретшілер және жалғасып жатқан өнер қозғалыстары белгілі бір қиындықтар тудыруы мүмкін; галереялар мен сыншылар көбінесе олардың жұмыстарын заманауи және заманауи емес деп бөлуге құлшынбайды. Әлеуметтанушы Натали Хайнич заманауи және заманауи өнер арасындағы айырмашылықты көрсетеді, оларды тарихи жағынан ішінара үндесетін екі түрлі парадигма ретінде сипаттайды. Ол "заманауи өнер" бейнелеудің конвенцияларына қарсы тұрса, "заманауи өнер" өнер туындысының өзінің түсінігіне қарсы тұрады деп санайды. Ол Дюшанның "Фонтан" суретін (1910 жылдары модернизмнің жеңісі кезінде жасалған) заманауи өнердің бастауы ретінде қарастырады, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Гютайдың перформанстарымен, Ив Клейннің монохромдық суреттерімен және Раушенбергтің "Ерре де Кунинг" суретімен күш алды.
Тақырыптар
Қазіргі заманғы өнерге әртүрлілік тән: материалдың, форманың, тақырыптың, тіпті уақыт кезеңдерінің әртүрлілігі. Ол "көптеген басқа өнер дәуірлері мен қозғалыстарында кездесетін біртұтас ұйымдастырушы принциптің, идеологияның немесе -измнің болмауымен ерекшеленеді". Модернизм өзіне-өзі сілтеме жасауға бағытталған. Импрессионизм жарық пен түс арқылы бір сәттегі қабылдауымызды қарастырады, ал Реализм нақты шындықты бейнелеуге тырысады. Ал қазіргі заманғы өнерде бір ғана мақсат немесе көзқарас жоқ, сондықтан ол қайшылықты және аяқталмаған болуы мүмкін. Дегенмен, қазіргі заманғы туындыларда жиі кездесетін бірнеше ортақ тақырып бар, мысалы, жеке тұлға саясаты, дене, жаһандану және көші-қон, технология, қазіргі қоғам мен мәдениет, уақыт және естелік, сондай-ақ институттық және саяси сын.
Мекемелер
Өнер әлемінің жұмыс істеуі өнер институттарына тәуелді, олар ірі мұражайлардан бастап жеке галереяларға дейін, коммерциялық емес кеңістіктерге, өнер мектептері мен баспагерлерге, сондай-ақ жеке суретшілердің, кураторлардың, жазушылардың, коллекционерлердің және қайырымдастық қорлардың қызметіне байланысты. Өнер әлеміндегі басты айырмашылық – коммерциялық және коммерциялық емес секторлар арасындағы бөлініс, бірақ соңғы жылдары жеке коммерциялық және мемлекеттік коммерциялық емес институттар арасындағы шекаралар көбінесе нашарлап барады. Көпшілікке танымал заманауи өнер көбінесе кәсіби суретшілердің коммерциялық заманауи өнер галереяларында, жеке коллекционерлерде, өнер аукциондарында, корпорацияларда, мемлекеттік қаржыландырылатын өнер ұйымдарында, заманауи өнер мұражайларында немесе суретшілер өздері басқаратын кеңістіктерде көрсетіледі. Заманауи суретшілер гранттар, сыйлықтар, жүлделермен, сондай-ақ өздерінің туындыларын тікелей сату арқылы қолдау алады. Кәсіби суретшілер өнер мектебінде білім алады немесе басқа салалардан шығады. Мемлекеттік қаржыландырылатын заманауи өнер ұйымдары мен коммерциялық сектор арасында тығыз байланыс бар. Мысалы, 2005 жылы жарық көрген «Халықаралық өнер нарығы мен менеджментін түсіну» кітабында Ұлыбританияда бірнеше дилерлердің жетекші мемлекеттік қаржыландырылатын заманауи өнер мұражайларында суретшілерді ұсынуға құқылы екені айтылған. Коммерциялық ұйымдарға галереялар мен өнер жәрмеңкелері жатады. Корпорациялар да заманауи өнер әлеміне еніп, өз ғимараттарында заманауи өнерді көрсетеді, заманауи өнер сыйлықтарын ұйымдастырып, демеушілік етеді және кең көлемді корпоративтік коллекцияларды жинақтайды. Корпоративтік жарнама берушілер көбінесе тұтынушылардың назарын сәнді тауарларға аудару үшін заманауи өнермен байланысты беделді пайдаланады және трендтерді іздеумен айналысады. Өнер институттары қазіргі заманғы өнер деп белгіленген нәрсені реттеуіне сын айтылады. Мысалы, «аутсайдерлік өнер» – қазіргі заманғы өнердің бір түрі, өйткені ол осы күні жасалады. Алайда, бір сыншы оның суретшілердің өзі білім алмағандығына байланысты емес екенін, сондықтан олар өнер тарихынан тыс жерде жұмыс істейді деп есептеледі. Тоқыма дизайны сияқты қолөнер түрлері де, көрмелерге көп көрермен келсе де, заманауи өнер саласынан шығарылады. Өнер сыншысы Питер Тиммс қолөнер бұйымдарының заманауи өнер саласына қабылдануы үшін белгілі бір құндылықтарға сәйкес болуы керектігіне назар салады. «Көреке табиғатқа қарсы пікір білдіретін керамикалық бұйым, әдемі ғана бұйымға қарағанда, заманауи өнердің анықтамасына сәйкес келуі мүмкін». Кез келген уақытта белгілі бір орын немесе суретшілер тобы кейінгі заманауи өнерге күшті әсер етуі мүмкін. Мысалы, Лос-Анджелестегі The Ferus Gallery – коммерциялық галерея болды және 1950-ші және 1960-шы жылдардың аяғында Калифорнияның заманауи өнер саласын жаңартты.
Қоғамдық көзқарас
Қазіргі заманғы өнер кейде өнер мен оның институттарының құндылықтарымен үйлеспейтін жұртшылыққа қарама-қарсы көрінеді. Ұлыбританияда 1990 жылдары қазіргі заманғы өнер халық мәдениетінің бір бөлігіне айналып, суретшілер танымал болды, бірақ бұл күтілген "мәдени утопияға" әкелмеді. Джулиан Спэлдинг және Дональд Куспит сияқты кейбір сыншылар күмәнділік, тіпті наразылықты қазіргі заманғы өнердің көп бөлігіне қатысты заңды және ақылға қонымды жауап деп санайды. Брайан Эшби "Art Bollocks" атты мақаласында "көптеген инсталляциялық өнер, фотосурет, концептуалды өнер, бейне және басқа да тәжірибелер, әдетте постмодернизм деп аталады" теориялық пікір-таластар түріндегі сөзді түсіндірмелерге тым көп тәуелді екенін сынға алады. Дегенмен, мұражайларда дәстүрлі емес өнерді қабылдау, өнер туындысының мәніне қатысты көзқарастардың өзгеруіне байланысты артты.
Қауіпті жағдайлар
ХХ ғасырдың басынан бері өнердің неден тұратыны туралы мәселе жиі көтеріліп келеді. Қазіргі заманда (1950 жылдан қазірге дейін) галереялардың, мұражайлардың және коллекционерлердің назарына түсетін өнерді анықтауда авангард тұжырымы маңызды рөл атқаруы мүмкін. Қазіргі заманғы өнердің мәселелері де сынға ұшырайды. Андреа Розеннің айтуынша, кейбір қазіргі заманғы суретшілердің "заманауи суретші болудің мәнін түсінбейтіні" және "олардың ниеттері дұрыс емес" екені байқалады.