Минимализм: Өнер мен дизайн қозғалыстары

Кіріспе

Өнердің түрлі салаларындағы ағымдар және өнердегі дизайн ұғымы

Көркем өнерде, музыкада және басқа да медиада минимализм – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Батыс өнерінде, әсіресе 1960 және 1970 жылдардың басында американдық көркем өнерде пайда болған өнер ағымы. Минимализммен байланысты белгілі суретшілер: Дональд Джадд, Агнес Мартин, Дэн Флавин, Карл Андре, Роберт Моррис, Энн Труит және Франк Стелла. Бұл ағым көбінесе абстрактілі экспрессионизм мен модернизмге қарсы реакция ретінде қарастырылады; ол минимализмнің бастапқы мақсаттарын кеңейтетін немесе оларға сүйенетін заманауи постминималистік өнер практикасын болжады. Музыкадағы минимализмде көбінесе қайталау және біртіндеп өзгеріс кездеседі, мысалы, Ла Монте Янг, Терри Райли, Стив Райх, Филип Гласс, Джулиус Истман және Джон Адамстың шығармаларында. «Минималист» термині көбінесе ең қажетті нәрсеге дейін қысқартылған кез келген нәрсе немесе адамды сипаттау үшін қолданылады. Осыған сәйкес, ол Сэмюэл Беккеттің пьесалары мен романдары, Роберт Брессонның фильмдері, Реймонд Карвердің әңгімелері және Колин Чапманның автомобиль дизайнын сипаттау үшін де қолданылған. Бұл сөз алғаш рет 20 ғасырдың басында кеңес суретшісі Казимир Малевичтің 1915 жылғы «Қара шаршы» атты композициясын сипаттау үшін ағылшын тілінде қолданылған.

Бейнелеу өнері

Визуалды өнердегі минимализм, кейде "минималды өнер", "литералистік өнер" және "ABC Art" деп аталады, 1960 жылдардың басында Нью-Йоркте абстрактілі экспрессионизмге реакция ретінде пайда болған суретшілердің нақты бір қозғалысына қатысты. Минимализммен байланысты сурет салумен айналысқан суретшілердің мысалдары: Насос Дафнис, Фрэнк Стелла, Кеннет Ноланд, Ал Хелд, Эллсворт Келли, Роберт Райман және басқалар; мүсін жасауда жұмыс істегендерге Дональд Джадд, Дэн Флавин, Дэвид Смит, Энтони Каро және тағы да басқалар жатады. Суреттегі минимализм қатаң жиектерді, түзу сызықтарды, қарапайым пішіндерді және екі өлшемге баса назар аударумен сипатталады. Әрекетті сурет салудың және жалпы абстрактілі экспрессионизмнің интуитивті және спонтанды қасиеттеріне наразы болған минимализм, өнер қозғалысы ретінде, өнер туындысы тек өзіне ғана сілтеме жасауы керек екенін және кез келген қосымша визуалды байланысты жою керек екенін мәлімдеді. Дональд Джаддтың туындылары 1964 жылы Манхэттендегі Грин галереясында, Флавиннің алғашқы люминесцентті шамдарымен бірге көрсетілді, ал Лео Кастелли галереясы және Пейс галереясы сияқты Манхэттендегі басқа да жетекші галереялар да минималистік идеяларға ден қойған суретшілерді көрсетуді бастады.

Көркем өнердегі минимализм

Жалпы алғанда, минимализмді визуалды стратегия ретінде Баухаус қозғалысымен байланысты суретшілердің геометриялық абстракцияларында, Казимир Малевич, Пит Мондриан және Де Стиль қозғалысымен байланысты басқа суретшілердің, ресейлік конструктивизм қозғалысының және румын мүсіншісі Константин Бранкушидің туындыларында кездестіруге болады. Минимализм формальды стратегия ретінде Барнетт Ньюман, Ад Райнхардт, Йозеф Альберс картиналарында, сондай-ақ Пабло Пикассо, Яой Кусама, Джорджио Моранди сияқты сан алуан суретшілердің еңбектерінде қолданылған. Ив Клейн 1949 жылдан бастап монохромды суреттер салған, ал оның алғашқы жеке көрмесі 1950 жылы өтті, бірақ оның алғашқы көпшілікке көрсетілісі 1954 жылдың қараша айында «Сәнгердің» «Ив: Суреттер» атты кітабының жарық көргенімен болды.

Кітапшалық

Майкл Фрид минималистік суретшілерді сөзбе-сөзшілер деп атады және метафоралар, символизм мен стилизация арқылы рухани тәжірибе сыйлау керек деген пікірінен туындаған, сөзбе-сөзді сын ретінде пайдаланды. Фридтің (даулы) пікірінше, суретті сурет ретінде мойындау үшін көрермен қажет: "жағдайдағы нысан" көрерменнің көзінде ғана суретке айналады. Мысалы, кез келген мүсін үшін оның физикалық орны маңызсыз, тіпті көрінбесе де оның өнер туындысы мәртебесі сақталады. Ал Дональд Джаддтың туындылары (оң жақтағы суретке қараңыз) – шөлдің күн сәулесінде жай ғана тұрған, оларды өнер ретінде танып, қабылдау үшін күтіп отырған нысандар.

Дизайн, сәулет және кеңістік

Минимализм термині сонымен қатар дизайн мен архитектурадағы бағытты сипаттау үшін қолданылады, онда нысан қажетті элементтеріне дейін тоғытылады. Минималистік архитектура дизайнерлері екі тамаша жазықтықтың, тартымды жарықтандырудың және архитектуралық дизайннан үш өлшемді пішіндерді алып тастағаннан кейін қалған бос кеңістіктің арақатынасына назар аударады. Минималистік архитектура 1980-ші жылдардың соңында Лондон мен Нью-Йоркте танымал болды, онда архитекторлар мен сән дизайнерлері ақ элементтерді, салқын жарықтандыруды және минималды жиһазбен және аз декоративтік элементтермен жабдықталған кең кеңістіктерді пайдаланып, бутиктерде бірлесіп жұмыс істеп, қарапайымдыққа қол жеткізді. Минималистік дизайнға жапондық дәстүрлі дизайн мен архитектураның ықпалы зор. Де Стиль суретшілерінің туындылары маңызды анықтама болып табылады: Де Стиль сызықтар мен жазықтықтар сияқты негізгі элементтерді ұқыптап ұйымдастыру арқылы өрнек идеясын кеңейтті. Тұрғын үй дизайнына қатысты, көбірек тартымды «минималистік» дизайн шын мәнінде минималистік емес, себебі олар үлкен, және қымбат құрылыс материалдарын мен аяқтауларын қолданады. Кейбір сарапшылар минимализмнің пайда болуын қалалық өмірдің шатастығы мен хаосына жауап ретінде сипаттайды. Мысалы, Жапонияда минималистік архитектура 1980-ші жылдары қалалардың қарқынды өсуі мен халық санының артуы кезінде кеңінен таныла бастады. Бұл дизайн «көлік кептелісінің, жарнаманың, үйлесімсіз ғимараттардың және кең жолдардың күшті әсеріне» қарсы құрал ретінде қарастырылды. Хаостық ортаға қала құрылысы, индустриализация және технология ғана емес, сонымен қатар Жапонияның Екінші дүниежүзілік соғыс және жер сілкіністері салдарынан құрылыстарды үнемі бұзуға тура келген тәжірибесі де себеп болды, оның ішінде өрт сияқты апаттар да болды. Минималистік дизайн философиясы басқа ел арқылы Жапонияға келген жоқ, өйткені ол жапон мәдениетінің бір бөлігі болды. Жапондықтардың руханилығы мен табиғатқа деген көзқарасымен байланысты дизайн қозғалысының қалыптасқанын айтатындар да бар. Архитектор Людвиг Мис ван дер Роэ (1886–1969) өзінің эстетикасын сипаттау үшін «Азырақ – көбірек» деген ұраныны қабылдады. Оның тактикасы ғимараттың қажетті компоненттерін ең қарапайым әсерді тудыру үшін орналастыру болды – ол әр элемент пен детальды бірнеше визуалды және функционалдық мақсаттарға қызмет етуге бағыттады; мысалы, еденді радиатор ретінде немесе ванна бөлмесі үшін үлкен камин ретінде жобалау. Дизайнер Бакминстер Фуллер (1895–1983) инженердің «Азырақпен көбірек жасау» мақсатын қабылдады, бірақ оның алаңдаушылығы эстетикаға емес, технология мен инженерияға бағытталған.

The term minimalism is also used to describe a trend in design and architecture, wherein the subject is reduced to its necessary elements. Minimalist architectural designers focus on the connection between two perfect planes, elegant lighting, and the void spaces left by the removal of three dimensional shapes in an architectural design. Minimalist architecture became popular in the late 1980s in London and New York, whereby architects and fashion designers worked together in the boutiques to achieve simplicity, using white elements, cold lighting, and large spaces with minimal furniture and few decorative elements. Minimalistic design has been highly influenced by Japanese traditional design and architecture. The works of De Stijl artists are a major reference: De Stijl expanded the ideas of expression by meticulously organizing basic elements such as lines and planes. With regard to home design, more attractive "minimalistic" designs are not truly minimalistic because they are larger, and use more expensive building materials and finishes. There are observers who describe the emergence of minimalism as a response to the brashness and chaos of urban life. In Japan, for example, minimalist architecture began to gain traction in the 1980s when its cities experienced rapid expansion and booming population. The design was considered an antidote to the "overpowering presence of traffic, advertising, jumbled building scales, and imposing roadways." The chaotic environment was not only driven by urbanization, industrialization, and technology but also the Japanese experience of constantly having to demolish structures on account of the destruction wrought by World War II and the earthquakes, including the calamities it entails such as fire. The minimalist design philosophy did not arrive in Japan by way of another country, as it was already part of the Japanese culture rooted on the Zen philosophy. There are those who specifically attribute the design movement to Japan's spirituality and view of nature. Architect Ludwig Mies van der Rohe (1886–1969) adopted the motto "Less is more" to describe his aesthetic. His tactic was one of arranging the necessary components of a building to create an impression of extreme simplicity—he enlisted every element and detail to serve multiple visual and functional purposes; for example, designing a floor to also serve as the radiator, or a massive fireplace to also house the bathroom. Designer Buckminster Fuller (1895–1983) adopted the engineer's goal of "Doing more with less", but his concerns were oriented toward technology and engineering rather than aesthetics.

Тұжырымдамалар мен жобалау элементтері

Минималистік архитектураның тұжырымы – барлық нәрсені оның ең маңызды сапасына дейін азайту және қарапайымдылыққа қол жеткізу. Бұл идея толығымен әшекейсіздік емес, бірақ барлық бөліктер, егжей-тегжейлер мен құрастырулар дизайнды жақсарту үшін ешкім қосымша ештеңе алып тастамайтын деңгейге дейін кемітіледі. «Негізгілер» үшін ескерілетін нәрселер – жарық, форма, материалдың егжей-тегжейі, кеңістік, орын және адамның жағдайы. Минималистік сәулетшілер ғимараттың тек физикалық қасиеттерін ғана емес, сонымен қатар рухани өлшемді және көрінбейтін нәрселерді қарастырады, бейнеге құлақ қойып, егжей-тегжейлі мәліметтерге, адамдарға, кеңістікке, табиғатқа және материалдарға назар аудару арқылы, бұл көрінбейтін нәрсенің абстрактілі сапасын ашады және табиғи жарық, аспан, жер және ауа сияқты көрінбейтін қасиеттердің мәнін табуға көмектеседі деп сенеді. Сонымен қатар, олар құрылыс үшін ең қажетті материалдарды анықтау және ғимараттар мен орта арасындағы қарым-қатынастарды құру үшін айналағы ортамен «диалог жасайды». Қарапайымдық идеясы көптеген мәдениеттерде, әсіресе Дзен буддасы философиясының жапондық дәстүрлі мәдениетінде кездеседі. Жапондықтар Дзен мәдениетін өз ғимараттарының эстетикалық және дизайндық элементтеріне айналдырады. Архитектураның бұл идеясы батыс қоғамына, әсіресе 18 ғасырдың ортасынан бері Америкаға әсер етті. Бұдан әрі, ол 19 ғасырдағы минималистік архитектураға ықпал етті. Сейманың нәзік, интеллектуалды дизайны ақ түс, жұқа конструкциялық бөлімдер және мөлдір элементтерді қолданып, минимализммен байланысты болатын ерекше ғимараттарды жасай алады. Оның жұмыстары: New Museum (2010) Нью-Йорк, Small House (2000) Токио, Plum Trees айналасындағы үй (2003) Токио. Vitra конференциялық павильонында, Вейл-ам-Райн, 1993 ж., ғимарат, адамның қозғалысы, орын және табиғат арасындағы қарым-қатынасты біріктіру концепциясы қарастырылған. Бұл – ғимарат пен орын арасында диалог орнатуды көздейтін минимализм идеологиясының басты қағидасы. Ғимарат ішкі және табиғаттың толық және бос кеңістігіне қарама-қайшы келетін шеңбер мен тіктөртбұрыштың қарапайым формаларын пайдаланады. Фойеде сыртқа қарап тұрған үлкен панорамалық терезе бар. Бұл архитектураның қарапайымдылығы мен тыныштығын қамтамасыз етеді және кеңістіктегі жарық, жел, уақыт және табиғатты күшейтеді. Джон Паусон – британдық минималистік сәулетші; оның дизайн тұжырымдамалары – жан, жарық және тәртіп. Оның пікірінше, интерьердегі қажетсіз заттарды азайту және қарапайымдылыққа жету арқылы, маңызды сапа идеясынан асып, бос орынның орнына қарапайымдылықтың айқындығы мен байлығы сезіледі. Оның дизайнындағы материалдар кеңістік, бет және көлем туралы түсінікті көрсетеді. Ол сонымен қатар олардың тіршілігі, тереңдік сезімі және жеке ерекшеліктері үшін табиғи материалдарды пайдалануды ұнатады. Ол сондай-ақ жапондық Дзен философиясының маңызды ықпалына тартылған. Calvin Klein Madison Avenue, Нью-Йорк, 1995–96 ж., Кальвин Клейннің сән идеяларын көрсететін бутик. Джон Паусонның жобадағы интерьер дизайн тұжырымдамалары – қарапайым, тыныш және тәртіпті кеңістікті құру. Ол кеңістіктің қарапайымдылығы мен үйлесімділігін қамтамасыз ету үшін тас едендер мен ақ қабырғаларды қолданды. Ол сонымен қатар интерьердің тазалығын сезіну үшін кондиционер және шамдар сияқты визуалды бұрмалауларды азайтуға және жоюға баса назар аударады. Альберто Кампо Баэза – испандық сәулетші және өзінің жұмысын «маңызды архитектура» деп сипаттайды. Ол жарық, идея және кеңістік ұғымдарын бағалайды. Жарық өте маңызды және тұрғындар мен ғимарат арасындағы қарым-қатынасты қамтамасыз етеді. Идеялар кеңістіктің, форманың және құрылыстың функциясы мен контекстін қанағаттандыруға тиіс. Кеңістік қажетсіз безендіруден аулақ болу үшін минималды геометриялық формалармен қалыптасады.

The concept of minimalist architecture is to strip everything down to its essential quality and achieve simplicity. The idea is not completely without ornamentation, but that all parts, details, and joinery are considered as reduced to a stage where no one can remove anything further to improve the design. The considerations for 'essences' are light, form, detail of material, space, place, and human condition. Minimalist architects not only consider the physical qualities of the building. They consider the spiritual dimension and the invisible, by listening to the figure and paying attention to details, people, space, nature, and materials, believing this reveals the abstract quality of something that is invisible and aids the search for the essence of those invisible qualities—such as natural light, sky, earth, and air. In addition, they "open a dialogue" with the surrounding environment to decide the most essential materials for the construction and create relationships between buildings and sites.]] The idea of simplicity appears in many cultures, especially the Japanese traditional culture of Zen Buddhist philosophy. Japanese manipulate the Zen culture into aesthetic and design elements for their buildings. This idea of architecture has influenced Western society, especially in America since the mid 18th century. Moreover, it inspired the minimalist architecture in the 19th century. Sejimas delicate, intelligent designs may use white color, thin construction sections and transparent elements to create the phenomenal building type often associated with minimalism. Works include New Museum (2010) New York City, Small House (2000) Tokyo, House surrounded By Plum Trees (2003) Tokyo. In Vitra Conference Pavilion, Weil am Rhein, 1993, the concepts are to bring together the relationships between building, human movement, site and nature. Which as one main point of minimalism ideology that establish dialogue between the building and site. The building uses the simple forms of circle and rectangle to contrast the filled and void space of the interior and nature. In the foyer, there is a large landscape window that looks out to the exterior. This achieves the simple and silence of architecture and enhances the light, wind, time and nature in space. John Pawson is a British minimalist architect; his design concepts are soul, light, and order. He believes that though reduced clutter and simplification of the interior to a point that gets beyond the idea of essential quality, there is a sense of clarity and richness of simplicity instead of emptiness. The materials in his design reveal the perception toward space, surface, and volume. Moreover, he likes to use natural materials because of their aliveness, sense of depth and quality of an individual. He is also attracted by the important influences from Japanese Zen Philosophy. Calvin Klein Madison Avenue, New York, 1995–96, is a boutique that conveys Calvin Klein's ideas of fashion. John Pawson's interior design concepts for this project are to create simple, peaceful and orderly spatial arrangements. He used stone floors and white walls to achieve simplicity and harmony for space. He also emphasises reduction and eliminates the visual distortions, such as the air conditioning and lamps, to achieve a sense of purity for the interior. Alberto Campo Baeza is a Spanish architect and describes his work as essential architecture. He values the concepts of light, idea and space. Light is essential and achieves the relationship between inhabitants and the building. Ideas are to meet the function and context of space, forms, and construction. Space is shaped by the minimal geometric forms to avoid decoration that is not essential.

Музыка

"Минималды музыка" термині 1970 жылдар шамасында Майкл Найман визуалды өнер саласында қолданылған минимализм тұжырымынан туындады. Дәлірек айтқанда, Найман бұл терминді алғаш рет 1968 жылы "The Spectator" журналындағы мақаласында қолданды – Дания композиторы Хеннинг Кристиансеннің он минуттық фортепиано туындысын сипаттау үшін, сондай-ақ Лондонның Қазіргі заманғы өнер институтында Шарлотта Мурман мен Нам Джун Пайк орындаған бірнеше аталмаған шығармаларды атау үшін. Дегенмен, минималды музыканың тамырлары одан да ертерекке барып жетеді. 1947 және 1948 жылдар аралығында Францияда Ив Клейн өзінің "Монотондық симфониясын" (1949, ресми түрде "Монотондық үнсіздік симфониясы") жасады, ол бір 20 минуттық созылған аккордтан және одан кейінгі 20 минуттық үнсіздіктен тұрады – бұл Ла Монте Янгтың дрон музыкасына және Джон Кейдждің "4′33″" шығармасына арналған алғышарт болды.

Кино және кино

Кинода минимализм көбінесе Роберт Брессон, Шантал Акерман, Карл Теодор Дрейер және Ясуджиро Озу сияқты режиссерлермен байланыстырылады. Олардың фильмдері әдетте қарапайым оқиғаны, тікелей камера қолданумен және аспаптық музыканы аз пайдаланумен көрсетеді. Пол Шредер олардың мұндай киносын "трансценденталды кино" деп атады. Бүгінде "Догма 95", "Мамблкор" және "Румын жаңа толқыны" сияқты кино қозғалыстарында минималистік киноға ұмтылыс байқалады. Аббас Киаростами, Элия Сулейман және Келли Райхардт та минималистік режиссерлер саналады. Джошуа Филдс Миллберн, Райан Никодемус және Мэтт Д'Авелла "Минимализм: деректі фильм" фильмін түсіріп, өндірді, ол заманауи әлемде минималды өмір салтын көрсетті.

Дастархан дайындау

Ортодоксалды жоғары тағам ретінде қалыптасқан күрделі, мол дәмді тағамдардан айырылып, nouvelle cuisine – минимализм мен концептуализмнен саналы түрде шабыттанған тағамдық қозғалыс болды. Ол негізгі дәмдерге, ұқыпты безендіруге және дайындау процесінің қарапайымдылығына баса назар аударды. Бұл қозғалыс 1960 және 1970 жылдары ең танымал болды, содан кейін ол қайтадан дәстүрлі жоғары тағамға уступил, кейіннен классикалық асхана деп аталды. Дегенмен, nouvelle cuisine-нің әсері оның енгізген техникалары арқылы бүгінге дейін сезіледі.

Мода

Капсулалық киім шкафы – модадағы минимализмнің мысалы. Тек бірнеше негізгі заттардан тұратын, уақыт өте келе көнеріп қалмайтын және көбінесе бір немесе екі түске басымдық беретін капсулалық киім шкафтары жеңіл, икемді және жағдайға бейімделуге арналған, ал қажет болған жағдайда маусымдық киімдермен үйлестіріледі. Капсулалық киім шкафының қазіргі заманғы идеясы 1970 жылдарға дейін жетеді және оның авторы – лондондық бутик иесі Сюзи Фо. Бұл тұжырымды келесі онжылдықта американдық сәнгер Донна Каран одан әрі танымал етті, ол 1985 жылы капсулалық жұмыс киімдерінен тұратын маңызды коллекция жасады.

Ғылыми қарым-қатынас

[[Файл: 1850 жылыну жолақтары глобалды орташа жер беті температурасы.svg |thumb | Индустриялық дәуірдегі жаһандық жылынуды көрсететін графикалық уақыт сызығы, мұнда көк түс салқын жылдарды, ал қызыл түс жылы жылдарды білдіреді. Жылыну жолақтары графикасы ғылыми немесе техникалық көрсеткіштерден әдейі тазаланған, ғалым емес адамдарға түсінуді жеңілдету үшін жасалған. Хокинс мынадай түсіндірді: "Біздің көру қабілетіміз бұл жолақтарды еш ойланбастан түсіне алады". Жылыну жолақтары графикасы барлық көңілді алатын элементтерді жойып, мағынаны түс арқылы жеткізуге тырысады, сондықтан олар түсті өрістерге ұқсайды. Темпестр – "температура" және "кесте" сөздерінің қосындысынан жасалған жаңа сөз, ол белгілі бір түстің жіптерінен жасалған, температура диапазондарын көрсететін кесте.

Минималистік өмір салты

Минимализмді қабылдаған өмір салтында ең қажетті материалдарды пайдалануға және қолданушының өзі белгілеген шектерден аспайтын мөлшерде қолдануға ұмтылыс жасалады. Осы тұжырымнан минималистік интерьер, минималистік тері күтімі, минималистік стиль, минималистік аксессуарлар сияқты көптеген терминдер пайда болды. Бұл терминдердің бәрі де сол салаға қатысты тек қана қажетті өнімдерді ғана өмірге енгізуді білдіреді. Бұл адамға өмірінде маңызды нәрселерге назар аударуға көмектеседі. Ол ысырапты азайтуға, қажетсіз болып көрінетін артық заттарды алуға жұмсалатын уақытты үнемдеуге мүмкіндік береді. Минималистік өмір салты қымбатқа түсетін нәрселерді алуға тырыспай, қол жетімді қарапайым нәрселерден ләззат алуға көмектеседі. Сонымен қатар, минимализм тұрғын үй кеңістіктеріндегі қалыптаспағандықтарды азайтуға да ықпал етеді.