Кіріспе

Гимм – көптеген семит алфавиттерінің үшінші әрпі. Гимм – финикиялық gīml 𐤂, еврейлік gīmel ג, арамейлік gāmal 𐡂, сириялық gāmal ܓ және араб ǧīm ج (әліпбилік ретімен; орфографиялық ретімен бесінші) сияқты семит абджадтарының үшінші әрпі. Оның бастапқы финикиялық және араб тілінен басқа барлық туысқан әліпбилердегі дыбыстық мәні – дауыстық жұтқыншақтық жарылыс дыбысы; қазіргі стандартты араб тілінде ол көптеген араб тілінде сөйлейтіндер үшін немесе дыбысталады, Солтүстік Египет, Йеменнің оңтүстік бөліктері және Оманның кейбір аймақтарында бұл дыбыс дауыстық жұтқыншақтық жарылыс дыбысы ретінде айтылады (төменде қараңыз). Прото-ханаандық түрінде бұл әріптің аты таяқ немесе лақтыру таяғы (найза тастағыш) болған қарудың атынан шыққан болуы мүмкін, ол түпкілікті Proto Sinaitic глифіне және төмендегі иероглифке негізделген: T14. Финикиялық әріп грек гаммасына (Γ), латын C, G, Ɣ және Ȝ, сондай-ақ кириллица Г, Ґ және Ғ әріптеріне бастау берді.

Маңыздылығы

Гематрияда гимель үш санын білдіреді. Ол вав сияқты, "аяқ" ретінде юдпен жазылады және дәстүрлі түрде қозғалыстағы адамға ұқсайды деп саналады; символикалық тұрғыдан, бай адам кедейге садақа беру үшін оның артынан жүгіріп барады. Еврей әліпбиінде гимель далет әрпінен тікелей бұрын келеді, ол еврей сөзіне ұқсас болғандықтан, кедей немесе төмен дәрежелі адамды білдіреді. Гимель – Сефер Тораға жазылғанда ерекше тәж (тагин деп аталады) алатын жеті әріптің бірі. Мысалы, шин, аин, тет, нун, заин және цади. Гимель әрпі Біріккен Торалық Иудаизм партиясының сайлау таңбасы болып табылады және партияны көбінесе Гимель деп атайды. Қазіргі еврей тілінде барлық әріптердің арасында гимельдің қолданылу жиілігі 1,26% құрайды.