Пьер Иясинт Азаис: Француз философының өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Француз философы Пьер Гьясинт Азаис (1 наурыз 1766 – 22 қаңтар 1845) – француз философы болған.

Өмір

Азаис Сорэзеде дүниеге келіп, Парижде қайтыс болды. Алғашқы жылдары мұғалім және ауылдағы органшы болып жұмыс істеді. Француз төңкерісі басталғанда, ол оған оң көзбен қарады, бірақ көп ұзамай оның әдістерінің зорлық-зомбылығына ренжіді. Бір сыншыл кітапшасы революционерлердің жеккөрінісіне ұшырады, сондықтан ол 1806 жылы ғана Парижге қоныстанды. 1809 жылы ол өзінің үлкен еңбегін жариялады, Des Compensations dans les destines humaines (5-шы редакция). 1846), Наполеонға қатты ұнады, сондықтан оның авторы Сент-Сирде профессор болды. 1811 жылы ол Авиньондағы қоғамдық кітапхананың инспекторы болды, ал 1812 жылдан 1815 жылға дейін Нансиде сол лауазымға ие болды. Реставрация үкіметі оны басында бонапартист деп күдіктенді, бірақ ақырында оған зейнетақы берді. Сол кезден бастап ол лекция оқып, философиялық еңбектер жариялауға бел буды. Ол "Компенсация" еңбегінде бақыт пен қайғы тең дәрежеде теңдес екендігін дәлелдеуге тырысты, сондықтан адамдар төңкеріс қорқынышына ұшырағанша, өздеріне берілген үкіметті қабылдауы керек. Адам тағдырында табиғи және маңызды теңсіздік принципі міндетті түрде революциялық фанатизмге немесе діни фанатизмге әкеледі. ; Компенсация мен тепе-теңдік қағидалары материя мен күштің өнімі, себебі Құдай болып табылатын физикалық ғаламда да кездеседі. Табиғи түрде кең таралған және элементтік затты құрайтын біртекті атомдарға әсер ететін күш тепе-теңдік заңына немесе әрекет пен реакцияның теңдігіне бағынады. Бұл заң бойынша құбылыстардың дамуын үш кезеңге бөлуге болады: физикалық, физиологиялық, интеллектуалды және моральдық. Адамның материясыздығы - оның ішкі жан дүниесіндегі кеңінен таралушы күш. Моральдық және саяси құбылыстар прогресс пен сақталудың қарама-қарсы күштерінің нәтижесі болып табылады, ал олардың кемелділігі теңгерім немесе әмбебап келісім заңының орындалуында жатыр. Бұл жеті мың жыл ішінде, яғни адам жер бетінен жойылғаннан кейін жүзеге асады. Қосымша бес мыңда физикалық сферада ұқсас тепе-теңдік пайда болады, ол кейін өзі жойылады. Философиялық жұмысынан басқа, Азаис әкесінің, Пьер Гьясинте Азаи (1743 - 1796) музыка профессоры, Сорезе мен Тулузада музыка оқыды. Ол Revue musicale журналына Acoustique fondamentale (1831) атты мақалалар сериясын жазды, онда ауа тербелісі туралы тапқыр, бірақ қазір жарылған теория бар. Ұлының басқа еңбектері: Универсальдық жүйе (8 том, 1812); Адамның түрі (3 том, 1820); Философия курсы (8 том, 1824), Универсальдық түсіндірме (3 том, 1826-1828); Жастық, толығу, дін, философия (1837); Френология, магнит және ақымақтық (1843).

Azaïs was born at Sorèze and died in Paris. He spent his early years as a teacher and a village organist. At the outbreak of the French Revolution he viewed it with favor, but was soon disgusted at the violence of its methods. A critical pamphlet drew upon him the hatred of the revolutionists, and it was not until 1806 that he was able to settle in Paris. In 1809 he published his great work, Des Compensations dans les destines humaines (5th ed. 1846), which pleased Napoleon so much that he made its author professor at St Cyr. In 1811 he became inspector of the public library at Avignon, and from 1812 to 1815 he held the same position at Nancy. The Restoration government at first suspected him as a Bonapartist, but at length granted him a pension. From that time he occupied himself in lecturing and the publication of philosophical works. In the Compensations he sought to prove that, on the whole, happiness and misery are equally balanced, and therefore that men should accept the government which is given them rather than risk the horrors of revolution. Le principe de l'inégalité naturelle et essentielle dans les destinées humaines conduit inevitablement au fanatisme revolutionnaire ou au fanatisme religieux. ; The principles of compensation and equilibrium are found also in the physical universe, the product of matter and force, whose cause is God. Force, naturally expansive and operating on the homogeneous atoms which constitute elemental matter, is subject to the law of equilibrium, or equivalence of action and reaction. The development of phenomena under this law may be divided into three stages: the physical, the physiological, the intellectual and moral. The immaterial in man is the expansive force inherent in him. Moral and political phenomena are the result of the opposing forces of progress and preservation, and their perfection lies in the fulfilment of the law of equilibrium or universal harmony. This may be achieved in seven thousand years, when man will vanish from the world. In an additional five thousand, a similar equilibrium will obtain in the physical sphere, which will then itself pass away. In addition to his philosophical work, Azaïs studied music under his father, Pierre Hyacinthe Azaïs (1743 1796), professor of music at Sorèze and Toulouse, and composer of sacred music in the style of Gossec. He wrote for the Revue musicale a series of articles entitled Acoustique fondamentale (1831), containing an ingenious, but now exploded, theory of the vibration of the air. The son's other works are: Système universel (8 vols., 1812); Du Sort de l'homme (3 vols., 1820); Cours de philosophie (8 vols., 1824), reproduced as Explication universelle (3 vols., 1826–1828); Jeunesse, maturité, religion, philosophie (1837); De la phrénologie, du magnétisme, et de la folie (1843).