Әлеуметтік қолдау жүйелері

Кіріспе

Жеке тұлғаларды қолдау жүйелері

Әлеуметтік қолдау – адамның күтімге ие екендігінің, басқалардан көмек ала алатындығының және ең бастысы, қолдаушы әлеуметтік желінің бір бөлігі екендігінің сезімі мен шындығы. Бұл қолдау ресурстары эмоционалды (мысалы, қамқорлық), ақпараттық (мысалы, кеңес), немесе серіктестік (мысалы, жамағатқа жатқандық сезімі); материалдық (мысалы, қаржылық көмек) немесе материалдық емес (мысалы, жеке кеңес) болуы мүмкін. Әлеуметтік қолдау адамның қолдауға ие екендігі туралы түсінігі, алған нақты көмек немесе адамның әлеуметтік желіге интеграциялану деңгейі арқылы өлшенуі мүмкін. Көмек отбасы, достар, үй жануарлары, көршілер, әріптестер, ұйымдар және т.б. сияқты көптеген көздерден келуі мүмкін. Кейбір елдерде мемлекет тарапынан көрсетілетін әлеуметтік қолдау мемлекеттік жәрдем деп аталуы мүмкін. Әлеуметтік қолдау психология, коммуникация, медицина, социология, медбикелік, қоғамдық денсаулық сақтау, білім беру, реабилитация және әлеуметтік жұмыс сияқты көптеген салаларда зерттеледі. Әлеуметтік қолдау физикалық және психикалық денсаулыққа көптеген пайда әкеледі, бірақ "әлеуметтік қолдау" (мысалы, достар туралы әңгіме тарату) әрқашан тиімді емес. Әлеуметтік қолдау теориялары мен модельдері 1980-90 жылдары қарқынды академиялық зерттеулер ретінде кең таралды және АҚШ-та және әлемнің басқа елдерінде күтім көрсетуші және төлем модельдерінің, сондай-ақ қоғамдық қызметтерді ұсыну жүйелерінің дамуымен байланысты. Әлеуметтік қолдау мен денсаулық арасындағы байланысты сипаттау үшін екі негізгі модель ұсынылды: буферлік гипотеза және тікелей әсерлер гипотезасы. Әлеуметтік қолдаудағы гендерлік және мәдени айырмашылықтар білім беру сияқты салаларда анықталды, мұнда "жас, мүгедектік, табыс және әлеуметтік статус, этникалық және нәсілдік, немесе басқа да маңызды факторлар ескерілмейді".

Онлайн әлеуметтік қолдау

Әлеуметтік қолдау сонымен қатар әлеуметтік желілерде де қолжетімді. Технология жетілген сайын онлайн қолдауға қол жеткізу де арта түседі. Әлеуметтік қолдау блогтар, Facebook топтары, денсаулық форумдары және онлайн қолдау топтары сияқты әлеуметтік медиа сайттары арқылы ұсынылуы мүмкін. Интернет пайдалану туралы алғашқы теориялар мен зерттеулер көбінесе желіден тыс әлеуметтік желілерге кері әсер ететінін (мысалы, интернет пайдалану бетпе-бет қарым-қатынасқа деген құштарлықты азайтады деген қорқыныш) және пайдаланушылардың денсаулығына зиян келтіретінін көрсетті. Алайда, қосымша жұмыстар нәтижесіз немесе тіпті оң әсерлерді көрсетіп, онлайн әлеуметтік процестерді тереңірек түсінуге көмектесті. Жаңа деректер көрсетіп тұрғандай, офлайн қолдау сияқты, әлеуметтік желілер сияқты онлайн көздер, жеке қолдауға ие адамдарға қарағанда, жеке қолдау аз адамдар үшін әлеуметтік қолдаудың артық емес көздері болуы мүмкін. Онлайн көздер, әсіресе, офлайн қолдауы шектеулі адамдар үшін әлеуетті әлеуметтік қолдау ресурстары ретінде маңызды болуы мүмкін және физикалық және психологиялық денсаулыққа байланысты болуы мүмкін. Осы типтегі онлайн қарым-қатынас стресске төтеп беру қабілетін арттыра алады. Әлеуметтік желілер арқылы әлеуметтік қолдау интернетке қол жеткізген кез келген адамға қолжетімді және пайдаланушыларға қарым-қатынас құруға және сирек кездесетін жағдайларды қоса алғанда, әртүрлі мәселелер бойынша қолдау алуға мүмкіндік береді. Коулсон онлайн қолдау топтары денсаулық сақтау мамандарына адамдардың тәжірибесі мен көзқарастары туралы білуге ерекше мүмкіндік береді деп мәлімдейді. Бұл типтегі әлеуметтік қолдау пайдаланушыларға түрлі ақпарат беру арқылы да пайдалы болуы мүмкін. Ақпараттық әлеуметтік қолдау іздеу пайдаланушыларға денсаулық сақтау мәселелері немесе қалпына келтіру туралы ұсыныстар, кеңестер мен ақпарат алуға мүмкіндік береді. Көптеген адамдарға әлеуметтік қолдау қажет, ал оның әлеуметтік желілерде болуы мұқтаж адамдардың кең ауқымына қол жеткізуді кеңейте алады. Эксперименталды және корреляциялық зерттеулер әлеуметтік желілердегі сайттарды пайдаланудың артуы үлкен әлеуметтік қолдауға және әлеуметтік капиталдың артуына әкелуі мүмкін екенін көрсетті, бұл екеуі де денсаулықты жақсартуға ықпал етеді. Көбірек интервенциялар онлайн қауымдастықтарда әлеуметтік қолдауды құруға немесе арттыруға бағытталған. Алдын ала мәліметтер мұндай бағдарламалар пайдаланушылар тарапынан жақсы қабылдануы мүмкін екенін және пайдалы болуы мүмкін екенін көрсеткенмен, мұндай интервенциялардың тиімділігін нақты анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет. 2010 жылдардың соңына дейін онлайн әлеуметтік қолдауды зерттейтін зерттеулер көбінесе офлайн зерттеулерден бейімделген құралдарды немесе өлшемдерді қолданды, бұл өлшемдер онлайн қолдауды өлшеуге қолайсыз немесе психометриялық қасиеттері нашар немесе белгісіз болуы мүмкін дегенді білдірді. Онлайн контексте әлеуметтік қолдауды өлшеу үшін арнайы әзірленген құралдарға Онлайн әлеуметтік қолдау шкаласы (асылу/эмоционалдық қолдау, әлеуметтік серіктестік, ақпараттық қолдау және құралдық қолдау үшін қосалқы шкалалары бар) және Онлайн әлеуметтік тәжірибе өлшемі, сондай-ақ маңызды өмірлік оқиғаларға жауап ретінде қолданылады. Әлеуметтік қолдау адамның психикалық денсаулығымен байланысты проблемаларды азайтуға көмектеседі деп көрсететін көптеген дәлелдер бар. Катрона, Рассел және Роуз өз зерттеулерінде өздерін жоғары бағалайтын қарым-қатынаста болған егде жастағы адамдардың денсаулығы нашарлауға бейім екенін көрсетті. Стресстік жағдайларда әлеуметтік қолдау адамдарға психологиялық қиындықтарды (мысалы, алаңдаушылық немесе депрессия) азайтуға көмектеседі. Әлеуметтік қолдау АИТВ, ревматоидты артрит, қатерлі ісік, инсульт және жүрек қан тамырларының ауруы сияқты созылмалы жоғары стресс жағдайында психологиялық бейімделуді ынталандырады. Ал әлеуметтік қолдаудың жетіспеуі адамның психикалық денсаулығына қауіп төндіреді. Бұл зерттеу сонымен қатар әлеуметтік қолдау адамдардың психикалық және физикалық денсаулығына қатысты әртүрлі аспектілерден қорғау үшін буфер ретінде әрекет ететінін көрсетеді, мысалы, өмірлік стресс факторларына қарсы көмектеседі. Сонымен қатар, әлеуметтік қолдау әртүрлі жедел және созылмалы ауырсынулармен байланысты (толық ақпарат алу үшін Хроникалық ауырсынуды қараңыз). Төмен әлеуметтік қолдауға ие адамдар депрессия мен алаңдаушылықтың субклиникалық белгілерін жоғары әлеуметтік қолдауға ие адамдарға қарағанда көбірек сезінеді. Сонымен қатар, төмен әлеуметтік қолдауға ие адамдар жоғары психикалық аурулардың көбірек деңгейін көрсетеді, оларға посттравматикалық стресс бұзылысы (ПТБС), паникалық бұзылыс, әлеуметтік фобия, үлкен депрессивтік бұзылыс, дистимиялық бұзылыс және тамақтандыру бұзылыстары жатады. Шизофрениясы бар адамдар арасында төмен әлеуметтік қолдауға ие адамдар аурудың көбірек белгілерін көрсетеді. Сонымен қатар, төмен қолдауға ие адамдарда суицидтік ойлар көбірек болады, сондай-ақ алкоголь және (заңсыз және рецепт бойынша) есірткіге тәуелділік көбірек болады. Балалар арасында да ұқсас нәтижелер алынған. Дінге жүгіну, стрессорларға психологиялық бейімделумен оң байланысты екені көрсетілген, ал дінге негіделген әлеуметтік қолдаудың күшеюі осы әсердің ықтимал механизмі ретінде қарастырылады. Алайда, жақындағы зерттеулер дінилік/руханияттың әлеуметтік қолдауды арттырудағы рөлі шамадан тыс бағаланғанын және шындығында «келісімділік» және «ұқыптылық» сипаттамалары да болжаушылар ретінде қосылғанда жоғалып кететінін көрсетеді. 2013 жылғы зерттеуде Акей және басқалар тамақтандыру бұзылысы диагнозы қойылған 34 ер және әйелдің сапалық зерттеуін жүргізіп, әлеуметтік қолдау іздеу себептерін түсіндіру үшін Денсаулыққа сену моделін (ДСМ) қолданды. Көптеген тамақтандыру бұзылысы бар адамдардың ауруларына қатысты жалған сезімі бар, оны ауруларына қатысты мойндамау сезімі деп түсіндіруге болады. Аурудың олардың қабылданатын ауырлығы олар өзімен салыстыратын адамдарға байланысты, көбінесе адамдар ауруларының қолдау іздеу үшін жеткілікті емес деп ойлайды. Бұрынғы жағымсыз тәжірибелер немесе білімді болжамдарға байланысты әлеуметтік қолдау іздеудің пайдасы туралы қабылдау төмен. Тамақтандыру бұзылысы бар адамдардың қолдау алуына кедерілтің саны көбінесе олардың ауруларымен күресуге көмектесетін қолдау алуын болдырмайды. Мұндай кедерілтерге әлеуметтік стигмаға қорқу, қаржылық ресурстар, қолдаудың қолжетімділігі мен сапасы жатады. Өзіне сенімділік тамақтандыру бұзылысы бар адамдардың әлеуметтік қолдау іздемеуін түсіндіруі мүмкін, себебі олар көмекке деген қажеттіліктерін қалай білдіруді білмейді. Бұл зерттеу тамақтандыру бұзылысы бар адамдардың әлеуметтік қолдау іздемеу себептерін жақсырақ түсінуге көмектесті және мұндай қолдауға қол жеткізуді арттыруға бағытталған күштерге әкелуі мүмкін. Тамақтандыру бұзылыстары психикалық аурулар ретінде жіктеледі, бірақ сонымен қатар физикалық денсаулыққа да әсер ете алады. Тамақтандыру бұзылысынан зардап шеккендер үшін күшті әлеуметтік қолдау жүйесін құру олардың психикалық және физикалық денсаулығының сапасын арттыруға көмектеседі. Әлеуметтік қолдаудың психологиялық стреске тигізетін әсерін зерттейтін түрлі зерттеулер жүргізілді. Әлеуметтік қолдаудың салдарына қызығушылық 1970 жылдардың ортасында жарияланған бірқатар мақалалармен туды, олардың әрқайсысы психиатриялық аурулар мен неке статусының өзгеруі, географиялық ұтқырлық және әлеуметтік ыдырау сияқты факторлар арасындағы байланысты зерттейтін әдебиеттерді қарастырды. Зерттеушілер осы жағдайлардың әрқайсысының негізгі тақырыбының жеткілікті әлеуметтік қолдаудың болмауы және әлеуметтік желілердің бұзылуы екенін түсінді. Бұл байқалған қатынас әлеуметтік қолдаудың психикалық денсаулыққа тигізетін әсерін зерттейтін көптеген зерттеулерді тудырды. Бір зерттеу полицейлер арасындағы стрестік жұмыс және өмірлік оқиғаларға жауап ретінде психологиялық стреске қарсы күресу стратегиясы ретінде әлеуметтік қолдаудың әсерін құжаттады. Қызмет кезінде әріптестермен әңгімелесу ең көп қолданылатын күресу формасы болды, ал көптеген полицейлер жұмыстан тыс мәселелерді өзіне сақтап қалды. Зерттеу көрсетті, әріптестер арасындағы әлеуметтік қолдау жұсқа байланысты оқиғалар мен стресс арасындағы қатынастың әсерін айтарлықтай азайтты. Басқа зерттеулер...

Social support is also available among social media sites. As technology advances, the availability for online support increases. Social support can be offered through social media websites such as blogs, Facebook groups, health forums, and online support groups. Early theories and research into Internet use tended to suggest negative implications for offline social networks (e. g., fears that Internet use would undermine desire for face to face interaction) and users' well being. However, additional work showed null or even positive effects, contributing to a more nuanced understanding of online social processes. Emerging data increasingly suggest that, as with offline support, Online sources such as social media may be less redundant sources of social support for users with relatively little in person support compared to persons with high in person support. Online sources may be especially important as potential social support resources for individuals with limited offline support, and may be related to physical and psychological well being. This type of online communication can increase the ability to cope with stress. Social support through social media is potentially available to anyone with Internet access and allows users to create relationships and receive encouragement for a variety of issues, including rare conditions or circumstances. Coulson claims online support groups provide a unique opportunity for health professionals to learn about the experiences and views of individuals. This type of social support can also benefit users by providing them with a variety of information. Seeking informational social support allows users to access suggestions, advice, and information regarding health concerns or recovery. Many need social support, and its availability on social media may broaden access to a wider range of people in need. Both experimental and correlational research have indicated that increased social network site use can lead to greater perceived social support and increased social capital, both of which predict enhanced well being. An increasing number of interventions aim to create or enhance social support in online communities. While preliminary data often suggest such programs may be well received by users and may yield benefits, additional research is needed to more clearly establish the effectiveness of many such interventions. Until the late 2010s, research examining online social support tended to use ad hoc instruments or measures that were adapted from offline research, resulting in the possibility that measures were not well suited for measuring online support, or had weak or unknown psychometric properties. Instruments specifically developed to measure social support in online contexts include the Online Social Support Scale (which has sub scales for esteem/emotional support, social companionship, informational support, and instrumental support) and the Online Social Experiences Measure and in response to important life events. There has been an ample amount of evidence showing that social support aids in lowering problems related to one's mental health. As reported by Cutrona, Russell, and Rose, in the elderly population that was in their studies, their results showed that elderly individuals who had relationships where their self esteem was elevated were less likely to have a decline in their health. In stressful times, social support helps people reduce psychological distress (e. g., anxiety or depression). Social support has been found to promote psychological adjustment in conditions with chronic high stress like HIV, rheumatoid arthritis, cancer, stroke, and coronary artery disease. Whereas a lack of social support has been associated with a risk for an individual's mental health. This study also shows that the social support acts as a buffer to protect individuals from different aspects in regards to their mental and physical health, such as helping against certain life stressors. Additionally, social support has been associated with various acute and chronic pain variables (for more information, see Chronic pain). People with low social support report more sub clinical symptoms of depression and anxiety than do people with high social support. In addition, people with low social support have higher rates of major mental disorder than those with high support. These include post traumatic stress disorder (PTSD), panic disorder, social phobia, major depressive disorder, dysthymic disorder, and eating disorders. Among people with schizophrenia, those with low social support have more symptoms of the disorder. In addition, people with low support have more suicidal ideation, and more alcohol and (illicit and prescription) drug problems. Similar results have been found among children. Religious coping has especially been shown to correlate positively with positive psychological adjustment to stressors with enhancement of faith based social support hypothesized as the likely mechanism of effect. However, more recent research reveals the role of religiosity/spirituality in enhancing social support may be overstated and in fact disappears when the personality traits of "agreeableness" and "conscientiousness" are also included as predictors. In a 2013 study, Akey et al. did a qualitative study of 34 men and women diagnosed with an eating disorder and used the Health Belief Model (HBM) to explain the reasons for which they forgo seeking social support. Many people with eating disorders have a low perceived susceptibility, which can be explained as a sense of denial about their illness. Their perceived severity of the illness is affected by those to whom they compare themselves to, often resulting in people believing their illness is not severe enough to seek support. Due to poor past experiences or educated speculation, the perception of benefits for seeking social support is relatively low. The number of perceived barriers towards seeking social support often prevents people with eating disorders from getting the support they need to better cope with their illness. Such barriers include fear of social stigma, financial resources, and availability and quality of support. Self efficacy may also explain why people with eating disorders do not seek social support, because they may not know how to properly express their need for help. This research has helped to create a better understanding of why individuals with eating disorders do not seek social support, and may lead to increased efforts to make such support more available. Eating disorders are classified as mental illnesses but can also have physical health repercussions. Creating a strong social support system for those affected by eating disorders may help such individuals to have a higher quality of both mental and physical health. Various studies have been performed examining the effects of social support on psychological distress. Interest in the implications of social support were triggered by a series of articles published in the mid 1970s, each reviewing literature examining the association between psychiatric disorders and factors such as change in marital status, geographic mobility, and social disintegration. Researchers realized that the theme present in each of these situations is the absence of adequate social support and the disruption of social networks. This observed relationship sparked numerous studies concerning the effects of social support on mental health. One particular study documented the effects of social support as a coping strategy on psychological distress in response to stressful work and life events among police officers. Talking things over among coworkers was the most frequent form of coping utilized while on duty, whereas most police officers kept issues to themselves while off duty. The study found that the social support between co workers significantly buffered the relationship between work related events and distress. Other studies have examined the social support systems of single mothers. One study by D'Ercole demonstrated that the effects of social support vary in both form and function and will have drastically different effects depending upon the individual. The study found that supportive relationships with friends and co workers, rather than task related support from family, was positively related to the mother's psychological well being. D'Ercole hypothesizes that friends of a single parent offer a chance to socialize, match experiences, and be part of a network of peers. These types of exchanges may be more spontaneous and less obligatory than those between relatives. Additionally, co workers can provide a community away from domestic life, relief from family demands, a source of recognition, and feelings of competence. D'Ercole also found an interesting statistical interaction whereby social support from co workers decreased the experience of stress only in lower income individuals. The author hypothesizes that single women who earn more money are more likely to hold more demanding jobs which require more formal and less dependent relationships. Additionally, those women who earn higher incomes are more likely to be in positions of power, where relationships are more competitive than supportive. Many studies have been dedicated specifically to understanding the effects of social support in individuals with (PTSD). In a study by Haden et al., when victims of severe trauma perceived high levels of social support and engaged in interpersonal coping styles, they were less likely to develop severe PTSD when compared to those who perceived lower levels of social support. These results suggest that high levels of social support alleviate the strong positive association between level of injury and severity of PTSD, and thus serves as a powerful protective factor. In general, data shows that the support of family and friends has a positive influence on an individual's ability to cope with trauma. In fact, a meta analysis by Brewin et al. found that social support was the strongest predictor, accounting for 40%, of variance in PTSD severity. However, perceived social support may be directly affected by the severity of the trauma. In some cases, support decreases with increases in trauma severity. College students have also been the target of various studies on the effects of social support on coping. Reports between 1990 and 2003 showed college stresses were increasing in severity. Studies have also shown that college students' perceptions of social support have shifted from viewing support as stable to viewing them as variable and fluctuating. In the face of such mounting stress, students naturally seek support from family and friends in order to alleviate psychological distress. A study by Chao found a significant two way correlation between perceived stress and social support, as well as a significant three way correlation between perceived stress, social support, and dysfunctional coping. The results indicated that high levels of dysfunctional coping deteriorated the association between stress and well being at both high and low levels of social support, suggesting that dysfunctional coping can deteriorate the positive buffering action of social support on well being. Students who reported social support were found more likely to engage in less healthy activities, including sedentary behavior, drug and alcohol use, and too much or too little sleep. Lack of social support in college students is also strongly related to life dissatisfaction and suicidal behavior.

Биологиялық жолдар

Көптеген зерттеулер әлеуметтік қолдау мен денсаулық арасындағы байланысты биопсихоәлеуметтік жолдар арқылы анықтауға тырысты. Әлеуметтік қолдау иммундық, нейроэндокриндік және жүрек-қан тамыр жүйелеріне оң әсер ететіні анықталды. Бұл жүйелер мұнда бөлек тізімделгенімен, дәлелдер олардың өзара әрекеттесіп, бір-біріне әсер ететінін көрсетеді. Мысалы, әлеуметтік жағынан интеграцияланған адамдарда қабыну деңгейі төмендеу болады (бұл қабыну маркері – С реактивті ақуыз арқылы өлшенеді), ал әлеуметтік қолдауы жоғары адамдар суық тиюге аз бейім. Нейросуреттеу жұмыстары әлеуметтік қолдаудың мидың әлеуметтік стреске байланысты аймақтарының белсенділігін төмендетіп, осы белсенділіктің төмендеуі кортизол деңгейінің төмендеуімен байланысты екенін көрсетті. Жүрек-қан тамыр жүйесі: Әлеуметтік қолдау стрессорларға жүрек-қан тамыр жүйесінің реактивтілігін төмендетеді, бұл жүйеге пайдалы екені белгілі. Көптеген пайдалар табылып, бірақ барлық зерттеулер әлеуметтік қолдаудың осы жүйелерге оң әсерін көрсетпейді. Зерттеулер әдетте түрлі жағдайлар үшін әлеуметтік қолдау топтарының, соның ішінде интернеттегі қолдау топтарының тиімді екенін анықтады. Бұл топтар ұлттық мемлекеттерде «өзін-өзі көмектесу» топтары деп аталуы мүмкін, коммерциялық емес ұйымдар ұсынуы мүмкін, ал 2018 жылдан бастап үкіметтік өтемақы схемаларының бөлігі ретінде төленуі мүмкін. Дребиннің сөзіне сәйкес, бұрынғы зерттеулер көрсеткендей, қолдау топтарына қатысушылардың кейіннен Алкоголь анонимдері (AA) және Наркотиктер анонимдері (NA) сияқты топтарға қатысты әлеуметтік қолдауы артады, бұл олардың келесі топтарға қатысуымен және тәуелділіктен бас тартуымен байланысты. Дегенмен, корреляция себеп-салдарды білдірмейді, сондықтан мұндай жиналыстарға қатысу адамды бұрынғы әдеттеріне қайта оралудан тоқтатуға себеп болмайды, керісінше, бұл салауаттылықты орнатуға көмектеседі. Көптеген қолдау топтары бетпе-бет талқылаулармен өткізілсе де, онлайн қолдау да осындай пайдалы екенін көрсететін дәлелдер бар. Коулсонның зерттеуіне сәйкес, пікір алмасу форумдары арқылы жағдаймен күресу және жалпы әл-ауқат сезімін сезіну сияқты қосымша пайдаларға қол жеткізуге болады.

Many studies have tried to identify biopsychosocial pathways for the link between social support and health. Social support has been found to positively impact the immune, neuroendocrine, and cardiovascular systems. Although these systems are listed separately here, evidence has shown that these systems can interact and affect each other. For example, being more socially integrated is correlated with lower levels of inflammation (as measured by C reactive protein, a marker of inflammation), and people with more social support have a lower susceptibility to the common cold. Neuroimaging work has found that social support decreases activation of regions in the brain associated with social distress, and that this diminished activity was also related to lowered cortisol levels. Cardiovascular system: Social support has been found to lower cardiovascular reactivity to stressors. which are known to benefit the cardiovascular system. Though many benefits have been found, not all research indicates positive effects of social support on these systems. Studies have generally found beneficial effects for social support group interventions for various conditions, including Internet support groups. These groups may be termed "self help" groups in nation states, may be offered by non profit organizations, and in 2018, may be paid for as part of governmental reimbursement schemes. According to Drebing, previous studies have shown that those going to support groups later show enhanced social support in regard to groups such as Alcoholics Anonymous (AA) and Narcotics Anonymous (NA), were shown to have a positive correlation with participation in their subsequent groups and abstaining from their addiction. Because correlation does not equal causation, going to those meeting does not cause one to abstain from divulging back into old habits rather that this been shown to be helpful in establishing sobriety. While many support groups are held where the discussions can be face to face there has been evidence that shows online support offers the same amount of benefits. Coulson found that through discussion forums several benefits can be added such as being able to cope with things and having an overall sense of well being.''''

Көмек көрсету

Басқаларға қолдау көрсетудің артықшылықтары да, кемшіліктері де бар. Біреуді ұзақ мерзімді күтіп-бағу немесе қолдау көрсету – созылмалы стресс факторы болып табылады, ол көңіл сырқырауымен, депрессиямен, иммундық жүйенің өзгерісімен және өлім-жітімнің жоғарылауымен байланысты. Сондықтан, отбасылық күтіммен айналысатын адамдар мен "университет қызметкерлері" демалыс немесе жеңілдету, сондай-ақ ұзақ мерзімді күтім көрсетуге байланысты жоғары төлемдерді қажет етеді. Дегенмен, қолдау көрсету денсаулыққа да пайдалы. Шындығында, достарға, туыстарға, көршілерге материалдық көмек көрсету немесе жұбайларға эмоционалдық қолдау көрсету өлім-жітім қаупін айтарлықтай төмендетумен байланысты. Зерттеушілер бір жұбайдың сүт безі қатерлі ісігіне шалдыққан жағдайларын қарастырғанда, ауруға шалдыққан жұбай ғана емес, сау жұбай да қолдау беруден және алудан пайда көредінін анықтады. Сүт безі қатерлі ісігімен ауыратын жұбайлардың жұбайларының қарым-қатынастағы әл-ауқаты жақсарғандығы анықталды. Сонымен қатар, жақында жүргізілген нейробейнелеу зерттеуі көрсетті, қиын жағдайларда жақын адамға қолдау көрсету мидың сыйлық беруге жауапты аймақтарының белсенділігін арттырады.

Әлеуметтік қорғау жүйесі

1959 жылы Изабель Мензис Лайт бір топтағы адамның жеке басына қауіп туғанда, мүшелері ұқсас қасиеттерге ие болғанда, топ ішінде қорғаныс жүйесі қалыптасатынын анықтады. Бұл жүйе топ мүшелерінің бастан өткерген, айтуға, мойндауға және шешуге қиын келген сезімдерінен туындайды. Сыртқы тиімділік қысымымен бірге, өзгеріске қарсы тұратын, олардың іс-әрекеттерін қолдайтын және басқаларға негізгі міндеттерін орындауға тыйым салатын жасырын және міндеттеу жүйесі пайда болады.

Жыныстық айырмашылықтар

Әлеуметтік қолдау саласындағы зерттеулерде жыныстық айырмашылықтар анықталды. Сондай-ақ, әйелдер әлеуметтік қолдауды жақсырақ қамтамасыз етуге қабілетті деген пікірге де дәлелдер бар. Әлеуметтік қолдау әйелдерге көбірек пайдалы болуы мүмкін. Шелли Тейлор және оның әріптестері әлеуметтік қолдаудағы жыныстық айырмашылықтар ерлер мен әйелдердің стресске қалай ден қоюындағы (яғни, қашу немесе күресуге қарсы, қамқорлық таныту және байланыс орнату) биологиялық айырмашылықтардан туындауы мүмкін деп ұсынды. Ерлердің мінез-құлқы көбінесе антисоциалды болып келеді, олардың іс-әрекеттерінің басқаларға тигізер әсеріне онша мән бермейді, ал әйелдердің мінез-құлқы просоциалды болып келеді, олардың іс-әрекеттерінің айналасындағы адамдарға тигізер әсеріне маңыздылық береді. Бұл әйелдердің стресс факторларын қабылдау және өңдеу жолдарына байланысты депрессия және дауылпаздық сияқты жағымсыз психологиялық проблемаларды көбірек сезінуіне себеп болуы мүмкін. Азиялық американдықтар әлеуметтік қолдаудың еуропалық американдықтарға қарағанда аз көмекші екенін күтеді. Әлеуметтік қолдаудағы бұл айырмашылықтар әлеуметтік топтар туралы әртүрлі мәдени ұғымдарға байланысты болуы мүмкін. Әлеуметтік қолдаудан басқа да, стресспен күресу стратегияларында мәдени айырмашылықтар бар. Бір зерттеу көрсеткендей, корейлер еуропалық американдықтарға қарағанда заттарды қолдану туралы көбірек хабарлайды. Сонымен қатар, еуропалық американдықтар корейлерге қарағанда стресспен күресу үшін жаттығу жасауға бейім. Кейбір мәдени түсіндірмелер бойынша, азиялықтар қарым-қатынастағы үйлесімді бұзудан қорқып, оны іздеуден тартынады және олар өз проблемаларын тәуелсіз шешуге және сынға ұшыраудан сақтануға бейім. Алайда, бұл айырмашылықтар азиялық американдықтарда еуропалық американдықтармен салыстырғанда байқалмайды. Африкалық американдық отбасыларында қолдау шектеулі. Көптеген қара нәресте аналары балаларын әкесіз тәрбиелейді. Әйелдер жұмысқа орналасуда қиындықтарға тап болады, себебі жұмыс берушілердің тарапынан бейтараптық пен нәсілдік кемсітушілік кездеседі. Көптеген қара нәсілді әйелдер осындай қиын жағдайға тап болып, кедейлікте өмір сүреді. Үйде кедейлік болғанда, ең бастысы - төлемдерді уақтылы жасау. Кейде бұл балалардың өте кішкентай жасында ересектердің рөлін ойнауына себеп болады. Ана мен әке рөлін қатар атқаруға тырысатын әйелдер, кейбір балаларға қажетті моральдық қолдаудан айырылады.

Gender differences have been found in social support research. Evidence has also supported the notion that women may be better providers of social support. Additionally, social support may be more beneficial to women. Shelley Taylor and her colleagues have suggested that these gender differences in social support may stem from the biological difference between men and women in how they respond to stress (i. e., flight or fight versus tend and befriend). It has been found that men's behaviors are overall more asocial, with less regard to the impact their coping may have upon others, and women more prosocial with importance stressed on how their coping affects people around them. This may explain why women are more likely to experience negative psychological problems such as depression and anxiety based on how women receive and process stressors. and Asian Americans expect social support to be less helpful than European Americans. These differences in social support may be rooted in different cultural ideas about social groups. Cultural differences in coping strategies other than social support also exist. One study shows that Koreans are more likely to report substance abuse than European Americans are. Further, European Americans are more likely to exercise in order to cope than Koreans. Some cultural explanations are that Asians are less likely to seek it from fear of disrupting the harmony of their relationships and that they are more inclined to settle their problems independently and avoid criticism. However, these differences are not found among Asian Americans relative to their Europeans American counterparts. In African American households support is limited. Many black mothers raise their children without a male figure. Women struggle with job opportunities due to job biases and racial discrimination. Many Black women face this harsh reality causing them to go through poverty. When there is poverty within home, the main focus is to make sure the bills are paid. Sometimes causing children to play adult roles at a very young age. Women trying to balance the mom and dad role, takes away from the moral support certain kids need.