Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дүкус Хорант – 14 ғасырдағы еврей-неміс (прото-идиш) тілінде жазылған повесть поэмасы.
Dukus Horant is a 14th century narrative poem in Judeo German (Proto Yiddish).
Маңыздылық
Дюкус Хорант – Кембридж кодексі Т. С. 10, К.22-де сақталған бірнеше еңбектердің ең белгілісі. Бұл қолжазба 1896 жылы Каир генизасында табылды, және орта неміс тілінің бір түрінде, еврей әріптерімен жазылған повесть ақындық өлеңдер жинағын қамтиды. Қолжазба тілінің сол кездегі кең таралған неміс тілінен қаншалықты ерекшеленетіні туралы пікірталас бар, бірақ оның күшті еврейлік сипаты барлығына мәлім. Сондықтан, бұл Ашкенази еврей тіліндегі (бірнеше қысқа жазулардан басқа, 13 ғасырға жататындардан) ең ерте белгілі туындылар, кейіннен ол идиш тіліне дамыды. Дюкус Хорант – неміс поэмасы Кудрунмен тақырыптық ұқсастығы бар батырлық дастан. Осылайша, бұл орта ғасырдың соңында неміс тілінде сөйлейтін елдердегі христиан және еврей қауымдары арасындағы әдеби материал алмасуының көрнекті мысалы; ал қолжазбадағы басқа туындылар дәстүрлі еврей материалдарын қамтиды.
Dukus Horant is the best known of a number of works which survive in the Cambridge Codex T. S.10. K.22. This manuscript was discovered in the Cairo Geniza in 1896, and contains a collection of narrative poems in a variant of Middle High German, written in Hebrew characters. There is some controversy over the extent to which the manuscript's language differs from the commonly spoken German of the time, but it is agreed there is a strong Jewish colouring to it. Therefore, these are the oldest known works (apart from a few short inscriptions dated to the 13th century) in the Ashkenazi Jewish vernacular which later developed into Yiddish. Dukus Horant is a heroic epic with thematic similarities to the German poem Kudrun. It is thus a good example of the transfer of literary material between the Christian and Jewish communities in the German speaking lands in the later Middle Ages; by contrast, the other works in the manuscript contain traditional Jewish material.
Сюжет
Поэмада Герцог Хоранттың король Этенамен Грекияға, мүмкін Константинопольге, ханшайым Хильданы алуға жіберілгені баяндалады. Бірақ Хильданың әкесі, қатал грек патшасы Хаген, Хорант бірқатар қиындықтарды көрсетіп, өнер-нақылыбын дәлелдемегенше қызын Этенаға беруге келіспейді.
The poem tells how Duke Horant is sent by King Etene to Greece, probably to Constantinople, to win the hand of the princess Hilde. However Hilde's father, the fierce Greek king Hagen, is not willing to give his daughter to Etene until Horant has proved his prowess in a series of adventures.
Басылымдар
Л. Фукс, Идиш әдебиетінің ең көне белгілі әдеби ескерткіштері (1382 ж. шамасында), Лейден: Брилл, 1957. П. Ф. Ганц, Ф. Норман және В. Шварц (ред.), Dukus Horant (Ескі неміс тілі мәтіндері кітапханасы, 2-қосымша), Тюбинген: Нимейер 1964.
L. Fuks, The Oldest Known Literary Documents of Yiddish Literature (c. 1382), Leiden: Brill, 1957. P. F. Ganz, F. Norman and W. Schwarz (ed. ), Dukus Horant (Altdeutsche Textbibliothek, Ergänzungsreihe 2), Tübingen: Niemeyer 1964.