Ағылшын құқығының ерте трактаты – "Fleta". Латын тілінде жазылған, авторы белгісіз. 1290 ж. шамасында жазылған, мағынасы әлі анықталмаған құқықтық еңбек.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Флета – Англияның жалпы құқығы туралы ертедегі трактаттың атауы. Ол латын тілінде «seu Commentarius juris Anglicani» деген қосымша тақырыппен жазылған. Кітаптың анонимді авторы кейде «Флета» деп аталады, бірақ бұл, шын мәнінде, адамның есімі емес. Кітап кеңінен танымал атауын алғы сөзінде «Флета» деп аталуы мүмкін деген сөз болғандықтан алды, себебі ол «Флета» жерінде жазылған; алайда, бұл түсініктің мағынасы белгісіз (төмендегі авторлық туралы бөлімді қараңыз). Ішкі мәліметтерге сүйенсек, бұл еңбек I Эдуард патшаның тұсында жазылған және 1290 жылдан кейін аяқталған болуы мүмкін.
Fleta is the name of an early treatise on the common law of England. It was written in Latin with the sub title seu Commentarius juris Anglicani. The anonymous author of the book is sometimes referred to as "Fleta", although this is not in fact a person's name. The book acquired its common title because its preface contains a remark that it could be called "Fleta" because it was written in "Fleta"; however, the meaning of this comment is unclear (see the section on authorship below). From internal evidence, the work appears to have been written in the reign of Edward I, and it seems to have been completed shortly after the year 1290.
Билік
Бұл кітап Блэкстоун атаған заңның саяхаттық мәлімдемелерінің бірі болып саналады, олар жазылған кезде заңның авторитеттік түсіндірмелері еді. Эдвард Кок өзінің "Институттарында" бірнеше жерде Флетаға сілтеме жасайды. "Британ энциклопедиясының" он бірінші басылымындағы Флета туралы мақаласында, ол Генри де Брактонның "De Legibus et Consuetudinibus Angliae" еңбегінің "көбінесе нашар имитациясы" екені айтылады. О. Худ Филипс оны сол кітаптың "қырқыны" деп сипаттады. Г. О. Сейлс Флета авторының Брактонның бір данасына ие болғанын, бірақ (басқа даналар сияқты) ол кейбір жерлерде кемшіліктері болғанын және көптеген қосымшалар мен түзетулер жасауға мәжбүр болғанын көрсетті. "Оксфорд ұлттық биографиялық сөздігі" Флетаны Брактонның "жаңартылған және қысқартылған" нұсқасы деп сипаттайды.
This book is one of those listed by Blackstone as being authoritative statements of the law at the time at which they were written. Edward Coke cites Fleta as authority in his Institutes in a number of places. The article on Fleta in the Encyclopædia Britannica Eleventh Edition says that it "is for the most part a poor imitation of" De Legibus et Consuetudinibus Angliae by Henry de Bracton. O. Hood Phillips described it as an "epitome of" that book. G. O. Sayles was able to show that the author of Fleta had a copy of Bracton to hand, but that (like other copies) it was defective in places, and that he was obliged to make many additions and improvements of his own. The Oxford Dictionary of National Biography describes Fleta as "updating and abridging" Bracton.
Қолжазба көшірмелері
Бұл кітаптың толық қолжазбасы 14 ғасырдан бізге жеткен. Ол Британ кітапханасында сақталады, оның тікелей нөмірі – BL, Cotton MS Julius B. viii. Осы кітаптың бірнеше бөлімдері тағы бір қолжазбада кездеседі. Ол да Британ кітапханасында сақталады, оның тікелей нөмірі – BL, Cotton MS Nero D. vi.
One complete manuscript copy of this book survives from the fourteenth century. It is held by the British Library where its reference is BL, Cotton MS Julius B. viii. A few passages of this book also survive in another manuscript. This is also held by the British Library, where its reference is BL, Cotton MS Nero D. vi.
Айналым
Бұл кітаптың сақталған көшірмелерінің аздығына байланысты, оны "орта ғасыр заңгерлері кеңінен оқымаған" деген пікір бар. Дегенмен, "флот" атауы (мағынасы "шапшаң" және "су арнасы") Англиядағы басқа да жер-су аттарында кездеседі; немесе бұл атау трактаттың өзінің жылдамдығына немесе қысқалығына сілтеу болуы мүмкін. Кітаптың стандартты қазіргі заманғы басылымын (ағылшын тіліне аудармасымен) Х.Г. Ричардсон және Г.О. Сейлс редакциялап, 1955-1984 жылдар аралығында Сельден қоғамы үш томдық жинақта жариялады, ол 1-6 кітаптарды қамтиды. Баспаға дайындау материалдарын (түсіндірмелер мен көрсеткіштерді) қамтитын төртінші том жарық көрген жоқ: ол номиналды түрде 1-том болар еді, сондықтан жарияланған үш том 2–4 ретімен нөмірленген. 4-томға Сейлстің 17 беттік "Кіріспесі" кірген, ол осы күнге дейінгі жұмыс туралы ғылыми білімнің ең толық шолуын ұсынады.
Because few copies survive, it is thought that this book was "not widely read by medieval lawyers." However, the element "fleet" (meaning both "swift" and "a watercourse") is also found in other place names in England; or the name might simply refer to the swiftness or brevity of the treatise itself. The standard modern edition (with English translation) was edited by H. G. Richardson and G. O. Sayles, and published in three volumes, covering books 1 6, by the Selden Society between 1955 and 1984. A projected fourth volume, intended to include editorial apparatus (notes and indexes), never appeared: this would have been nominally volume 1, and so the three published volumes are numbered 2–4. Volume 4 does include a 17 page "Introduction" by Sayles, which represents the fullest synopsis of scholarly knowledge about the work to date.
Деривативтер кітабы
Бритон деп аталатын кітап осы кітаптың негізінде жазылған.