Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Чипило, ресми түрде Чипило де Франсиско Хавьер Мина деп аталады, Мексиканың Пуэбла штатындағы шағын қала. Ол штаттың астанасы Пуэбладан оңтүстікке қарай, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Атаудың өзі науатль тілінен шыққан, "нареке ететін жер" дегенді білдіреді. Елді мекен мен приходты XIX ғасырдың соңында бұрынғы қоғамнан келген итальяндық иммигранттар толық құрды.
Chipilo, officially known as Chipilo de Francisco Javier Mina, is a small city in the state of Puebla, Mexico. It is located south of the state capital Puebla, Puebla, at a height of above sea level. The name itself derives from Náhuatl, meaning "place of the whiner". The settlement and the parish was fully founded by Italian immigrants from a prior community, in the late 19th century.
Тарих
Чипило 1879 жылы жергілікті тұрғындар Colonia Fernández Leal деп атаған қауым болды, ал 1882 жылдың 2 қазанында солтүстік Италияның Венето аймағынан келген иммигранттар осында қоныстана бастады. Олардың көпшілігі Сегузино қаласынан және Тревизо провинциясының басқа да аймақтарынан келді. Бұл иммигранттар Мексикаға құнарлы жер іздеп келіп, сол кезде Венетоны қинаған кедейлікті артына тастап кетті. Көбінесе мал шаруашылығымен айналысты, ал Чипилоның сүт өнімдері Пуэбла және Мексиканың басқа да орталық аймақтарында танымал болды. 1899 жылы Чипило қала болып жарияланды және әкімшілік бұйрық бойынша Мартин Франсиско Хавьер Мина и Ларреаның есімін еске алу үшін "де Франсиско Хавьер Мина" деген атау қосылды, бірақ жергілікті тұрғындар оны әдетте "Чипило" деп атады. Кейбір итальяндық мексикалықтар венеция тілінен туындаған Чипило венеция диалектінде сөйлейді. Олар 1917 жылы мексикалық революционерлердің шабуылына қарсы күшпен қорғанысты. Пуэбла қаласы оны жақындастырғанмен, Чипило 20 ғасырдың көп бөлігінде оқшау болып қалды. Осылайша, Мексикаға келген басқа итальяндық иммигранттардан өзгеше, "чипиленьолар" мексикалық мәдениетіне сіңіп кетпеді және өздерінің көптеген дәстүрлерін және тілін сақтап қалды. Бүгінгі күні Чипило тұрғындарының көпшілігі әлі де ата-бабаларының венеция тілінде сөйлейді. Чипиленьолар қолданатын нұсқасы – "солтүстік Фелтрино-Беллунезе". Қызығы, испан тілінен Венето аймағының солтүстік диалектісі итальян тілінен қаншалықты өзгеш болса, Чипило диалектісі де соншалықты аз өзгерген. Венеция тілінде сөйлейтіндердің санына қарамастан, және мемлекеттік билік осы мәселеге назар аудармаса да, Чипило венеция тілін Пуэбла агломерациясындағы азшылық тілі деп санауға болады. 1982 жылы Чипило тұрғындары қаланың құрылғанына 100 жыл толуын Венето аймағынан келген қонақтармен бірге атап өтті. Мереке кезінде Италияның Сегузино қаласы Чипилоның туыс қаласы деп жарияланды.
Chipilo in 1879 was a community named by locals Colonia Fernández Leal, and on October 2, 1882, immigrants from the northern Italian region of Veneto began to settle there. Most came from the town of Segusino and other surrounding towns in the province of Treviso. These immigrants arrived in Mexico in search of fertile land, leaving behind the poverty that was plaguing the Veneto at that time. Most of them took up cattle raising, and the dairy products of Chipilo became famous in Puebla and other regions of central Mexico. In 1899, Chipilo was declared to be a town and the "de Francisco Javier Mina" was added by an administrative order in memory of Martín Francisco Javier Mina y Larrea, but the locals continued to call it simply "Chipilo". Some Italian Mexicans there continue to speak the Chipilo Venetian dialect derived from the Venetian language. They fiercely defended themselves from the attack of Mexican revolutionaries in 1917. Although the city of Puebla has grown so far as to almost absorb it, the town of Chipilo remained isolated for much of the 20th century. Thus, the "Chipileños", unlike other Italian immigrants that came to Mexico, did not blend into the Mexican culture and retained most of their traditions and their language. To this day, most of the people in Chipilo speak the Venetian of their great grandparents. The variant spoken by the Chipileños is the 'northern Feltrino Bellunese'. Surprisingly, it has been barely altered by Spanish, as compared to how the dialect of the northern region of Veneto has been altered by Italian. Given the number of speakers of Venetian, and even though the state government has not done so, the Chipilo Venetian can be considered a minority language in the conurbation of Puebla. In 1982, the townspeople of Chipilo celebrated the 100th anniversary of the foundation of the city along with visitors from the Veneto region. During the celebration the city of Segusino, Italy, was declared Chipilo's Twin city.