Кіріспе

Француз суретшісі (1787–1865)

Франсуа Жозеф Хейм (16 желтоқсан 1787 – 29 қыркүйек 1865) – француз суретшісі, ең әйгілі туындылары тарихи суреттері мен портреттері.

Өмірбаян

Ол Белфортта дүниеге келген. Әкесі Жозеф Хейм – сурет салу профессоры болған. Хейм ертеде Страсбургтегі École Centrale-де өзгеше көзге түсіп, 1803 жылы Париждегі Винсент студиясына қабылданды. Ол Хорас Вернетпен бірге оқыды. 1806 жылы Рим сыйлығының екінші орынын жеңіп алды. 1807 жылы бірінші жүлдеге ие болды, ал 1812 жылы Салонда «Якобтың Месопотамияға келуі» (Бордоның Көркем өнер мұражайы) атты суретін көрсетті, осы арқылы бірінші сыныптың алтын медалін жеңіп алды. 1817 жылы ол тағы да алтын медальмен марапатталды, онда Виван Денон сатып алған Сент-Джон суреті де көрсетілді. 1817 жылы Салонға «Жүсіптің көйлегі Якобқа қайтарылуы» суретімен қайтадан қатысты. 1819 жылы Лазардың қайта тірілуі (Отун соборы), Кирдің (Гервейдің) шейіт болуы және Веспасиан өмірінен екі көрініс (патшаның тапсырысымен) назар аударды. 1823 жылы Сент-Денидегі Корольдік қабірлерді қайта жаңғырту, Сент-Лоранның шейіт болуы (Нотр-Дам) және бірнеше толық бой суреттері суретшінің танымалдығын арттырды; ал 1824 жылы «Еврейлердің қырғыны» (Лувр) атты үлкен туын көрсеткенде Хейм Құрмет легионымен марапатталды. 1827 жылы «1824 жылғы Салонда патшаның сыйлықтарды табыстауы» (Лувр; Жазеттің гравюрасы) және Хеймнің ең танымал суреті «Сент-Гиацинт» пайда болды. Ол «Бурбон тағайындалған суретші» деп есептелді, оның «Шарль X суретшілерге сыйлық беруі» суретінен кейін атаққа ие болды. Содан кейін Хеймге Луврдегі Шарль X галереясын безендіру тапсырылды. Романтистер тарапынан сындарға ұшырағанына қарамастан, Хейм 1829 жылы Институт мүшесі болып сайланды, ал Бодлер оны «көрнекті, ерекше суретші, жақсы таланттан бір миллиметр немесе миллиграмм ғана кем суретші» деп атады. Жазушы Жан Пол Кауфман, ол өзі 1983-1988 жылдары Ливанда журналист ретінде жұмыс істеген кезде ұрланып, тұтқынға алынған, Хеймнің туындыларын, әсіресе 1840 жылғы Семур-ан-Оксоис галереясындағы «Тұтқын» атты туындысын жоғары бағалады. Ол былай деді: «Сурет өте әдемі, поза үнсіз қиналудың азабын жеткізеді, ал жарық пен кеңістіктің қараваджистикалық сезімі көрерменді қызықтырады».