Кіріспе
Грейсвилл теміржол станциясы – мұраға алынған теміржол станциясы, 110 Лонг-стрит, Грейсвилл, Брисбен қаласы, Квинсленд штаты, Австралия. Ол Басты желіде орналасқан және Грейсвилл ауданына қызмет етеді. Оны Джон Сидни Иган мен Ян Краль жобалап, 1958-1959 жылдары Теміржол департаменті салған. 2009 жылдың 12 маусымында Квинсленд штатының мұра тізіміне енгізілді.
Қызметтер
Грейсвилл қаласына Нэмбур, Кабуултур, Киппа Ринг және Боуэн Хиллзден Спрингфилд Централ, Ипсвич және Роузвудқа қатынайтын Citytrain желісінің пойыздары жүзегін асырайды.
Платформа бойынша қызметтер
ПлатформаларБағыттарМақсаттарЕскертулер1Ипсвич & РоузвудИпсвич & Роузвуд*СпрингфилдСпрингфилд ОрталықСпрингфилдБоуэн Хиллз, Думбен, Киппа Ринг, Кабуултюр & НэмбурКабуултюр & Нэмбур қызметтері тек жұмыс күндері кешке ғана жұмыс істейді.1 Думбен қызметі дүйсенбі-бес сенбі күндері кешке ғана жұмыс істейді.4Ипсвич & РоузвудБоуэн Хиллз, Киппа Ринг, Кабуултюр & Нэмбуркешкі сағаттардағы қырысу кезеңіне ғанаСпрингфилдБоуэн Хиллз, Киппа Ринг, Кабуултюр & Нэмбуркешкі сағаттардағы қырысу кезеңіне ғана* Ескерту: Бір жұмыс күні таңғы қызмет (Орталықтан сағат 4:56-да) және таңдалған кешкі сағаттардағы қырысу кезеңі қызметтері Роузвудқа дейін жалғасады. Басқа уақытта Ипсвичте пойыз ауыстыру қажет.
*Note: One weekday morning service (4:56am from Central) and selected afternoon peak services continue through to Rosewood. At all other times, a change of train is required at Ipswich.
Тарих
Грейсвилл теміржол станциясы Брисбен-Ипсвич жолында (1875 жылы аяқталған), шамамен тоғыз жарым шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл, Брисбеннің орталық бизнес-ауданынан басталып, оңтүстік-шығыс Квинслендтің жолаушылар, көмір және жүк тасымалына қызмет ететін жеті теміржол желісінің бірі. Станция 1884 жылы жаңа тұрғын үйлерді қамтамасыз ету үшін салынды және 1958-1959 жылдары қазіргі түріне келді. Ол оңтүстік-батыс маңы Грейсвиллге қызмет көрсетеді және екі аралдық платформадан, төрт сталь және ағаштан жасалған платформалық шатырлардан және теміржолдың екі жағындағы жасыл елді мекенді байланыстыратын жер асты жолынан тұрады. Бұл станция 1950-ші жылдардың басында және 1960-шы жылдары Нундах пен Коринда арасындағы теміржол желілерін электрлендіру және кеңейтуді күтіп, жүргізілген станциялардың бірі болды. Ол алғашқы аяқталған, теміржол департаментінің сәулетшілері зерттеген дизайн тақырыптарының ең сәтті шешімі және ең жақсы сақталған станция. 1863 жылы «Теміржол туралы» заң қабылданды, ол мемлекеттік меншіктегі және басқарылатын теміржолдар дәуірін бастады. Алғашқы теміржол желісі 1865 жылы салынды, ол 1867 жылы Тувумбаға, 1868 жылы Далбиге және 1871 жылы Уорикке жалғасқан төрт кезеңдік жобаның бөлігі болды. 1872 жылдың тамызында Парламент Брисбен теміржолын салуға келісім берді, бірақ тек Ипсвичтен Окслиге дейін. Брисбен өзенінен өтетін көпірдің орнын анықтау үшін зерттеу қажет болды, содан кейін Оксли Пойнт (қазіргі Челмер) таңдалды. 1874 жылдың 5 қазанында Ипсвичтен Оксли Вестке (қазіргі Шервуд) дейінгі желі ашылды. Келесі жылы басында ол Оксли Пойнтке дейін созылды, жолаушылар өзеннен пароммен өтті, ал 1876 жылдың 5 шілдесінде Виктория патшайымының жұбайының құрметіне аталған Альберт көпірі ашылды, бұл жаңа аяқталған Индоуропилли желісімен байланыс жасауға мүмкіндік берді. Қазіргі Челмер, Грейсвилл, Шервуд және Коринда деп аталатын аудандар Бойленд қалтасының, қой және мал өсіретін отарлық жердің бөлігі болды. 1859 жылдан кейін бұл аймақ әртүрлі дақылдар өсірілетін фермаларға бөлінді. 1860-шы жылдары мақта өсіруге, ал 1860-шы және 1870-ші жылдары қант қамышын өсіруге тырысты. 1875 жылы Оксли Пойнтке теміржол аяқталғанда, өзен мен Оксли арасындағы жалғыз станция Оксли Вест (Шервуд) болды. Оксли Пойнт маңындағы қалалық құрылыс 1880-ші жылдарда басталды және 1884 жылдың қарашасында Грейсвиллде теміржол станциясы жұмыс істеді. Теміржол департаменті сол кездегі Оксли депутаты Сэмюэл Граймстен станцияға атау беруді сұрады, ол өзінің кішкентай қызы Грейстің есімін қосуды ұсынды. Батыс желісінің функциясын кеңейту процесі 1884 жылы басталды. Индоуропиллиден Окслиге дейінгі екі жол 1886 жылдың маусым айында аяқталды және 1887 жылдың 28 наурызына дейін Ипсвичке дейін созылды. Грейсвилл теміржол станциясында 1892 жылы павильон салынды. Станцияға жақын жер 1895 жылдың 21 қарашасында бөлініп, аукционға қойылды, ол Оатлендс Естейт деп аталды. 1897 жылы Шервуд, Челмер және Грейсвилл станцияларына үстінен өтетін көпірлер салуға келісімшарт жасалды. 1911 жылы Верни жолының бойындағы станцияның шығыс жағында Грейсвилл естен танымал қосымша қалалық бөлініс сатылымға ұсынылды. 1916 жылдың қаңтарына қарай осы жолды бөліп тұрған теміржол жойылып, наурыз айында үстінен өтетін көпірмен жаңа станция салынды. Грейсвилл соғыстар аралығында шағын қалалық қауымдастық ретінде өсе берді. 1904 жылы құрылған демалыс орны 1929 жылы ашылған Грейсвилл соғыс ескерткішінің орны болды, содан кейін ол Грейсвилл ескерткіш паркі деп аталды. 1920 жылы электр қуаты қосылды, ал келесі жылы Хоннор даңғылында станцияға жақын кинотеатр ашылды. 1921 жылы «Прогресс» қауымдастығы құрылып, алғашқы ауыл шаруашылығы көрмесі өткізілді. 1924 жылы Уолтер Тейлор Верни Роуд Вест пен Ракиван Роуд арасындағы Хоннор даңғылында алты дүкен салдырды. Ол сондай-ақ 1930 жылы Оксли жолындағы Грейсвилл Біріккен шіркеуінің бетонды ғимаратын салуға белсенді түрде қатысты. 1928 жылы мемлекеттік мектеп, 1937 жылы католик мектебі ашылды. 1946 жылы Брисбен қала маңындағы теміржол жүйесін электрлендіру жөніндегі комиссия отырыс өткізілді, ал оның 1947 жылғы есебі Сидней мен Мельбурнға ұқсас электрлі теміржол жүйесін орнатуды ұсынды. Электрлендіру жылдам, таза қызмет көрсетуге және шеткі қалалық елді мекендердің дамуына әкеледі деп айтылды. 1949 жылдың ақпанында Брисбен қала маңындағы теміржол жүйесін электрлендіруге рұқсат берілді. Жобаға станцияларды жаңарту, платформаларды жаңарту, Коринда мен Нортгейт арасындағы сигналдау жүйесі және кейбір станцияларда жер асты жолдарының құрылысы кірді. Жер асты жолдары қуат желілерінің жанындағы үстінен өтетін көпірлерді болдырмау үшін орнатылды. Кориндадан Вирджинияға дейінгі желіні екі еселеу қажет болды, электрлендіру процесіне қарамастан, өйткені екеуі де маңызды жүк желілерін қамтыды: Вирджиния солтүстік бағытындағы басты желіде, ал Коринда батыс бағытындағы басты желіде. Вирджиния мен Коринда арасындағы зерттеу 1950 жылдың маусымына дейін аяқталды. Екі еселеу кейіннен Зиллмерге дейін созылды. 1957 жылы Квинслендтің жаңа Ауылдық Либералдық үкіметі Фрэнк Никлин басшылығымен Ford, Bacon and Davis консалтингтік фирмасына теміржол департаментінің тиімділігі, жабдықтары және операциялары туралы есеп беруді тапсырды. Олардың ұсыныстары көп болды, оның ішінде электрлендіруден толығымен бас тарту және дизельдендіруді ұсыну, сонымен қатар 1960 жылдан бастап парлық локомотивтерді тоқтату. Алайда, екі еселеу жобасы жалғасты. Желілерді салу Permanent Way and Works тобымен жасалды, Грейсвилл 1955 жылы суреттелді. Осы станциядағы жаңа жұмыстарға орай, Аппел көшесінде бірнеше толықтай иеліктен шығарулар жасалды, онда екі үй және Верни авенюі бұрышындағы үй-дүкен өз учаскелеріне шығысқа қарай жылжытылды. Теміржол жоспарлары қарсы жолда, Хоннор даңғылында өте қарбалас сауда орталығы бар екенін көрсетеді. Жаңа станция жоспары бір кең қалалық аралдық платформаны, онда жаңа станция ғимараты және ендірілген орындықтары бар екі шатыр салынуы керек еді, сондай-ақ екі тар бастық аралдық платформаны, онда ендірілген орындықтары бар екі шатыр орналасуы керек еді. Станция құрылымдары жоспарларға сәйкес жасалды. Осы кезеңде Квинсленд теміржолдарының сәулет бюросы департаментінің ғимаралары мен шатырлары үшін модернистік дизайнмен эксперимент жасады, Ұлыбританиядан, Еуропадан және Америка Құштама Штаттарынан келген сәулеттік тенденцияларға ықпал етті. Квинслендке соғыстан бұрынғы Еуропа сәулетшілерінің әсерлі толқыны болды, соның ішінде 1939 жылдан 1946 жылға дейін теміржолда жұмыс істеген Карл Лангер сияқты мамандар, сондай-ақ соғыстан кейін Ұлыбританиядан және Еуропадан жұмыс іздеп келген және өз елдерінде жүзеге асырылып жатқан соғыстан кейінгі қайта құрылым мен тұрғын үй құрылысының архитектуралық идеялары мен білімін әкелген сәулетшілердің ағыны болды. Бас теміржол сәулетшісі Джон Сидней Эган басшылығымен екі еселеу жобасы үшін жаңа станция дизайндары дайындалды. Станция ғимараларының пішіні мен құрылымының жалпы тұжырымы белгіленді, бірақ дизайн стандартталмады және станциядан станцияға өзгеретін платформаның ені ескерілді. Сәулетші Ян Крал Грейсвилл және Челмер дизайндарына жауапты болды және Шервуд станциясының суреттерін әрекет етуші бас сәулетші ретінде бекітті. Ол Польшада туған және соғыстан кейін Штутгарт университетінде оқыған. Ол 1950 жылы Австралияға келді және келесі жылы Квинсленд теміржолына жұмысқа орналасты, бастапқыда чертежник ретінде, кейін 1958 жылы аға сәулетші болды. Дизайнның бәрі біршама өзгеше болғанымен, олардың барлығы...
Сипаттама
Грейсвилл теміржол станциясы Брисбен-Ипсуич желісінде Челмер және Шервуд станциялары арасында, Рома-стрит жолаушылар станциясынан сегіз жарым километрден астам қашықтықта орналасқан. Ол екі арал платформасынан және алты құрылыстан тұрады: кірпіш және бетон станция ғимараты, төрт болаттан жасалған платформа шатырлары және Хоннор даңғылы мен Аппель көшесінен кіретін пандустар арқылы қол жеткізілетін метро жүйесі. Солтүстіктегі Ричлендс паркінен бастап оңтүстіктегі Шервуд жолына дейін, бұл екі жол төрт жолды қамтитын, жалпы солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа бағытталған теміржол дәлізіне параллель жүреді. Жергілікті жер тегіс, Брисбен өзені батысқа қарай жарты шақырымдай, ал шығысқа қарай бір шақырымнан астам қашықтықта орналасқан. Жақын маңдағы қиылыстар – Ракэван жолы және Верни жолының батысында шағын сауда орталығы, ал Коннорс көшесі мен Верни жолының шығысында ағаш дүкеннен басқа тұрғын үйлер орналасқан. 1959 жылы салынған станция ғимараты 1 және 2 жолдарына қызмет ететін ең шығыс арал платформасында орналасқан, әр платформаның ортасында. Ұзын, тар тіктөртбұрышты, платформамен және жолдармен бір бағытта орналасқан ғимараттың көбелек шатыры темір бетон плитадан жасалған және алдын ала құйылған темір бетон арқалықтарға тіреледі, олар терең, үздіксіз ақ боялған лентадан шығып тұрады, ол өзі екі жарым метр биіктіктегі он кірпіш тіреуге тіреледі. Шатыр және оның біртұтас арқалықтары әр жолдың бойындағы платформаға қорғаныш беру үшін шамамен екі метрге созылады. Шатырдың жиектері түпнұсқа емес талшықты цементпен қапталған. Он кірпіш тіреу және олармен байланысты қоңыр боялған бетон арқалықтар шамамен үш жарым метр аралықта орналасқан, солтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс қасбеттердегі кеңістіктерді толтыратын әртүрлі материалдар: апельсин түсті беткі кірпіштен бастап, экрандалған ашылуларға дейін, әр шетіндегі сылақтан жасалған кішкентай бөліктер, алуан түрлі алюминийден жасалған терезелер мен есіктер. Солтүстік-батыс қасбетінде жерден шамамен екі метр биіктіктегі төбелері бар алюминийден жасалған екі жақтаулы терезелер орналасқан. Осы терезелердің үстіндегі ақ боялған лентада "ГРЕЙСВИЛЛЬ" деген жазу қоңыр боялған ағаштан жасалған әріптермен жазылған. Бұл жазу оңтүстік-батыс қасбеттегі екі ұқсас бөлікте, сондай-ақ оңтүстік-шығыс шетінде де кездеседі. Соңғы қасбет тереңдеу, қабырғалары әр бұрыштан кірпіш бағаналарды қалдырып артқа қарай жылжыған. Ортасында оңтүстіктен келе жатқан пойыздарға қарап тұрған кішкентай бөлмеге кіретін бір есік орналасқан. Метродан шығатын кең баспалдақ ғимараттың оңтүстік үштен бір бөлігінде билет кассасы мен күту залына түседі, ол екі жағынан да ашық. Бұл баспалдақтардың бойымен боялған болаттан жасалған орталық тұтқа созылып жатыр. Баспалдақтан қарама-қарсы, тіреулер арасындағы кеңістіктер металл қаңқасы мен торы бар экрандармен толтырылған, олар кірпіш қабырғаларға бекітіліп, төменгі кірпіш қабырғаларға тіреледі. Тіреулердің ішкі беттері сыланған және боялған. Билет кассасы баспалдақпен қарама-қарсы орналасқан. Қазіргі уақытта тек батыс бөлігі ғана қолданылуда, ал екіншісі автоматты билет машинасының артына жасырылған. Қабырғадағы бос орынды толтыратын бірнеше кестелік қораптар бар, олардың бірі – ертедегі ағаш үлгісі. Билет кассасының алдындағы хромдалған билет тұтқасының біреуі сақталған. Еден қара және ақ терраццо плиткаларымен жабылған, ал төбесі талшықты цементтен жасалған. Баспалдақтың жоғарғы жағында және орталық тұтқаның соңғы нүктесінде тот баспайтын болаттан жасалған құбыр орналасқан. Бастапқы жобада төрт құбыр болған, біреуі оңтүстік-шығыс қасбеттегі телефон кабинасының жанында, тағы біреуі кеңсе мен дүкеннің арасында, тағы біреуі дәретхана мен күту залының арасында. Олардың қаншасы әлі де бар екені белгісіз, өйткені үшеуі ғимараттың орта сызығы бойымен әртүрлі қабырғаларға жабылып, көруге болмайды. Бірақ олардың кейбіреулері, тіпті барлығы да сақталған болуы мүмкін. Билет кассасының солтүстігінде станция бастығының кеңсесі мен қызметтік бөлмесі орналасқан. Билет кассасының ағаштан жасалған жақтауларының бөліктері оның оңтүстік-шығыс қабырғасында көрінеді. Едендер кілеммен жабылған, қабырғалар мен төбелер талшықты цементпен жабылған. Терезелер екі жақты ілгіш, ішкі төбелері билет залындағыдан басқа терраццодан жасалған. Осы бөлмелердің солтүстігінде жартылай жабық күту залы орналасқан. Оның еденінде билет залындағымен сәйкес келетін терраццо плиткасы бар. Оның оңтүстік қабырғасы беткі кірпіштен жасалған, ал қалғаны сыланған. Әр қабырғада кеңседегідей екі жақтаулы терезелер орналасқан, ішкі терраццо төбелері бар. Мұнда қатты ағаштан жасалған сөрелер де бар. Үш қабырғаны бойлай орналасқан орындықтар пішінделген бетон аяқтары бар ағаш ламелдері мен жақтаулардан жасалған. Әр жағынан платформаға кіретін екі ағаштан жасалған жақтаулы және экранды есіктер орналасқан. Ғимараттың солтүстік шетінде екі дәретхана, жуыну орындары және оңтүстік-батыс және солтүстік-шығыс жағынан кіретін ағаш есіктер орналасқан. Барлық үш сыртқы қабырғада екі метрлік төбелері бар металл жақтаулы жалюзилер ашылады. Ғимараттың солтүстік-шығыс жағынан шамамен бір жарым метр қашықтықта құйылған темірден жасалған су ішуге арналған шүкір орналасқан. Солтүстік күту залында қолданылғандай, ағаш және бетоннан жасалған орындықтар ғимараттың ұзын қасбеттеріне тіреліп тұр. Басты ғимараттан шамамен солтүстік-батыс және оңтүстік-шығысқа қарай екі кең көбелек шатырлы, болаттан жасалған шатырлар орналасқан, олар екі жолға қарап тұратын кіріктірілген орындықтармен жабдықталған. Төрт болат T тәрізді компоненттер толқынды металл шатыр жабынын қолдайтын болат перфорацияланған арқандарды қолдайды. Бұрынғылары орындықтардың ұзындығын бөледі. Шамамен төрт жарым метр аралықта орналасқан, олар екі тік төртбұрышты бос кеңістікке бекітілген, екі қанатты, тарылатын I арқалықтан жасалған. Арқалықтар бетонға орнатылған тіктөртбұрышты бос кеңістікке бекітілген. Шатырдың бойындағы орта сызыққа дәнекерленген болат бағаналары мен арқалықтарына жеңіл болат жақтаулар дәнекерленген. Шиша панельдері алынып тасталған, сондай-ақ кейбір болат панельдері де алынып тасталған, ал қалғандары тот басқан. Орындықтар боялған ағаш ламелдерінен және ағаш тіреулер мен кейбір болат жақтаулардан жасалған. Суды жинауға арналған құбырлар бағаналардың ритмін жалғастырады, әр кеңістіктің ортасындағы орындықтарды біріктіретін ағаш қақпақтарын тесіп өтеді. Тағы екі тар көбелек шатырлы, болаттан жасалған шатырлар 3 және 4 жолдарына қызмет ететін арал платформада және Хоннор даңғылында орналасқан. Олар ұқсас конструкцияға ие, бірақ әр шетінде екі орындық бөлімі және осы шатырлардың стандартты дизайнында маңызды рөл атқарған цинктелген қаптамамен жабылған орталық бөлімі бар. Бұл платформадағы баспалдақ ашылуының айналасында бетонға бекітілген металл қоршаулар орналасқан. Метро Хоннор даңғылын Аппель көшесімен байланыстырады, шамамен үш метр ені бар және темір бетоннан жасалған тіреу қабырғаларынан, төбе плиталарынан және еден плиталарынан тұрады. Қабырғалар бетон еденнен шамамен екі метрге дейін керамикалық плиткалармен қапталған, жоғарғы және төменгі бөліктерінде қара жасыл жолақтар, ал ішкі бөлігінде ақ. Дренаж жүйесін белгілейтін бірнеше ауыр болатты торы жабындары бар. Батысқа қарай екі пандус, бір-біріне қарама-қарсы бағытта, Хоннор даңғылына апарады. Шығысқа қарай бір пандус бар. Барлығы темір бетоннан жасалған тіреу қабырғаларынан және плиталарынан жасалған. Метро қабырғалары пандус қабырғаларымен қосылған жерде бұрыштар дөңгеленген. Бетон пандус плиталарының әр жағында ашық дренаждар жасалған. Пандус қабырғаларының үстінде 3 және 4 жолдарына қызмет ететін платформадағы баспалдақ ашылуының айналасындағы металл қоршаулармен бірдей боялған металл қоршаулар орналасқан. Жолдар, жоғары кернеулі қуат желісі және Грейсвиллдегі мұра аймағындағы теміржол сигнализациясы жүйесі...
Мұра тізімі
Грейсвилл теміржол станциясы 2009 жылғы 12 маусымда Квинсленд мұралық тізіліміне енгізілді, себебі ол төмендегі критерийлерге сай келді. Бұл орын Квинсленд тарихының даму үлгісін көрсетуде маңызды. Грейсвилл теміржол станциясы – платформалары, станция ғимараты, платформалық шатырлары және шамамен 1952-1959 жылдар аралығында орнатылған метро жүйесі, Квинсленд теміржолдарының Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі даму кезеңін көрсетеді. Ол Квинсленд теміржол департаментінің солтүстік және батыс жүк бағыттарын төрт есеге көбейту және қала маңындағы желілерді электрлендіру жоспарының аясында жобаланып, салынды. Грейсвилл теміржол станциясының құрылыстарының дизайны Квинсленд бойынша тәжірибелік жолмен қолданылған модернистік архитектураның жаңа толқынының бір бөлігі болды, соғыстан кейінгі экономикалық қиындықтардан гөрі өркендеуге мүмкіндік берді. Бұл Квинсленд теміржол департаментінің дәстүрлі станция дизайнынан және ғимараттардың стандартталуынан әдейі бас тартуды білдіреді. Грейсвилл 1950-1960 жылдар аралығында Коринда мен Нундах арасында салынған модернистік теміржол ғимараттарының үлгісі саналады. Бұл орын, әсіресе мәдени орындардың ерекше белгілерін көрсетуде маңызды. 1952-1959 жылдар аралығында салынған Грейсвилл теміржол станциясының қайта жабдықталған платформалары, жаңа станция ғимараты, платформалық шатырлары мен метросы, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі модернистік архитектуралық идеяларды қамтитын қала маңы теміржол станциясының ерекше белгілерін көрсетеді. Жеке жобаланған, бірақ ұқсас станциялардың көп санының ішінде Грейсвилл, сол кездегі ең заманауи деп аталған және алғаш салынған мысал ретінде ерекшеленеді. Грейсвилл және Челмер теміржол станциялары сол кезде станция ғимараттары мен шатыр дизайны үшін қабылданған «көбелек шатыр» стилінің эстетикалық тұрғыдан ең сәтті мысалдары болып табылады, олар жолаушыларды қорғау, билет сату және теміржол қызметкерлерін жабдықтау үшін жаңа материалдар мен технологияларды пайдаланды. Грейсвилл станциясының кешені бастапқы дизайнының тұтастығын сақтайды және оны толықтыратын, негізінен сақталған стандартты «көбелек шатырлы» платформалық шатырлармен үйлеседі. Маңызды элементтері: платформалар, станция ғимараты, платформалық шатырлар және метро. Ерекше назар аударуға лайық материалдар: күту залы мен билет кассасының едендеріне төселген терраццо плиткалар, метродан шығатын баспалдақтардың боялған болат қоршаулары, терраццо терезе табандары және ертедегі алюминийлі қос жақтаулы терезелер, метро қабырғаларына төселген плиткалар, ағаш және бетон орындықтар, ғимараттың солтүстік жағына орналасқан құйма темірден жасалған су ішетін шүмек және ғимараттың оңтүстік және батыс жақтарындағы жазулар.