Михаил Алексеев: Ресей армиясының генералы және Азамат соғысының қайраткері

Кіріспе

Ресейдің жаяу әскерінің генералы (1857–1918 жж.)

Михаил Васильевич Алексеев (Михаил Васильевич Алексеев) (15 қараша 1857 [ескі стиль бойынша 3 қараша 1857] – 8 қазан 1918 [ескі стиль бойынша 25 қыркүйек 1918]) – Бірінші дүниежүзілік соғыс және Ресей азамат соғысы кезінде Ресей империясының армиясының генералы. 1915–1917 жылдары патша Николай II-нің Ставка штабының бастығы қызметін атқарды, ал ақпан революциясынан кейін 1917 жылдың наурыз айынан мамыр айына дейін Ресей уақытша үкіметінің бас қолбасшысы болды. Кейін ол Ресей азамат соғысында еріктілер армиясын құруда маңызды рөл атқарды және 1918 жылы Волга аймағында большевиктермен күресіп жүргенде жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.

Өмірбаян

Алексеев Ресей империясының Смоленск губерниясындағы (қазіргі Смоленск облысы, Ресей) Вязьма қаласында туған. Оның әкесі, Василий Алексеев, қарапайым отбасынан шыққан 64-ші Казань полкінің әскери капитаны болған. 1873 жылы Алексеев Ростовтағы 2-ші гранадер полкіне ерікті болып қабылданды. 1876 жылы Мәскеу жаяу әскер мектебін бітіріп, сол 64-ші Казань полкіне прапорщик болып тағайындалды. Ол орыс-түрік соғысы (1877–1878) кезінде генерал Михаил Скобелевтің көмекшісі болып қызмет етті және Болгариядағы Плевен қаласы маңындағы шайқаста жараланды. 1881 жылдың қаңтарында лейтенант, ал 1883 жылдың мамырында капитан болды. 1893 жылы Алексеев Николай атындағы генерал-штаб академиясына түсіп, 1896 жылы оқытушы болып жұмыс істеді. 1917 жылдың наурыз айынан мамыр айына дейін Алексеевтің ұстанымы белгісіз болды. Ол бас қолбасшы, содан кейін Уақытша үкіметтің кеңесшісі болған кезде Кеңестерге және армияны демократияландыруға қарсы сөйледі. 1917 жылдың 30 тамызында Алексеев Бас қолбасшы Александр Керенский басқаратын Ставка штабының бастығы болды. Оның мақсаты Корнилов қозғалысының (Корнилов ісі) азамат соғысына ұласқаннан сақтау болды. Сол күні Алексеев Бас штабқа жетіп, генерал Лавр Корниловты және оның жауынгерлерін тұтқындап, оларды Белоруссияның Могилев облысындағы Быхов қаласындағы түрмеге жіберді, олар генерал Николай Духониннің көмегімен қашып кетуі керек еді. 13 қарашада, қазан революциясынан кейін Алексеев Петроградтан қашып, 15 қарашада Новочеркасскке келді. Дон казактарының атаманы, генерал Алексей Калединнің қолдауымен ол большевиктерге қарсы Еркіндік армиясының ядросы болған Алексеев ұйымын құрды. 19 желтоқсанда Лавр Корнилов оған қосылды. Питер Кенездің сөзіне сүйенсек, "Деникиннің айтуынша, Алексеев пен Корниловтың ынтымақтастығы басынан-ақ оңай болмайтыны анық болды. Олардың тегі, мінездері және ізбасарлары мүлдем әртүрлі болды, бұрынғы қарым-қатынастары қатты реніш қалдырды және олар бір-бірін ұнатпады". 31 желтоқсанда Корнилов Еркіндік армиясының әскери басшылығын алды, ал Алексеев азаматтық билік, сыртқы істер және қаржы мәселелеріне жауапкер болды. Каледин Дон округін басқаруға жауапты болды. Корнилов қайтыс болғаннан кейін Алексеев Деникинді Еркіндік армиясының қолбасшысы етіп тағайындады, ол Мұздық жорықты сәтті аяқтады. Маусым айында Алексеев Новочеркасскте саяси кеңсе құрды. Алайда, біраз уақыттан бері ауырып жүрген Алексеев 1918 жылдың қыркүйегінде Екатеринодарда жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол бастапқыда казак соборының жер астына жерленді, бірақ оның отбасы оның сүйегін Белградтағы Жаңа зиратқа көшірді, ол жерде олар осы күнге дейін сақталып тұр.

Alekseyev was born in Vyazma, in the Smolensk Governorate of the Russian Empire (present day Smolensk Oblast, Russia). His father, Vasili Alekseyev, was an army captain in the 64th Kazan Regiment from a modest background. In 1873 Alekseyev entered as a volunteer in the 2nd Grenadiers Regiment in Rostov. He graduated from the Moscow Infantry School in 1876 and was commissioned an ensign in the same 64th Kazan Regiment. He served as an orderly to General Mikhail Skobelev during the Russo Turkish War (1877–1878), and was wounded in combat near Pleven, Bulgaria. He was promoted to lieutenant in January 1881, and captain in May 1883. In 1893, Alekseyev entered the Nicholas General Staff Academy, and in 1896 became a lecturer. From March to May 1917, Alekseyev's position remained ambiguous. While he was the Commander in chief and later adviser to the Provisional Government, he spoke out against the Soviets and the democratization of the army. On 30 August 1917 Alekseyev became Chief of Staff of the Stavka under Commander in Chief Alexander Kerensky. His goal was to prevent the Kornilov movement (see Kornilov Affair) from developing into civil war. That same day, Alekseyev arrived at the General Headquarters, arrested General Lavr Kornilov and his men and sent them to prison in Bykhov (a town in Mogilev oblast in Belarus), from which they would "break away" with the help of General Nikolai Dukhonin. On 13 November, after the October Revolution, Alekseyev fled Petrograd, arriving Novocherkassk on 15 Nov. With the support of the Don Cossacks Ataman, General Alexey Kaledin, he formed the Alekseev Organization, which would become the core of the anti Bolshevik Volunteer Army. On 19 December, he was joined by Lavr Kornilov. According to Peter Kenez, "As Denikin remarks, it was obvious from the first moment that cooperation between Alekseev and Kornilov would not be easy. Their backgrounds, personalities, and followers were very different, their past associations had left bitter memories, and they disliked each other." On 31 December, Kornilov took military command of the Volunteer Army, while Alekseyev took responsibility for civil authority, foreign affairs and finances. Kaledin had responsibility for the government of the Don district. After the death of Kornilov, Alexeyev appointed Denikin commander of the Volunteer Army, successfully completing the Ice March. In June, Alekseyev set up a political office in Novocherkassk. However, Alekseyev, sick for some time, died of heart failure in Ekaterinodar in September 1918. He was first buried in the crypt of the Cossack host cathedral, but his family moved his remains to the New Cemetery, Belgrade, where they remain to this day.