Кіріспе

Медициналық гуманитарлық ғылымдар – медицинаның салааралық ғылымы, ол гуманитарлық ғылымдарды (медицина философиясы, медициналық этика және биоэтика, медицина тарихы, әдебиеттану және дін), әлеуметтік ғылымдарды (психология, медициналық социология, медициналық антропология, мәдени зерттеулер, денсаулық географиясы) және өнерді (әдебиет, театр, кино және бейнелеу өнері) қамтиды, сонымен қатар оларды медициналық білім беру және тәжірибеде қолдануды қарастырады. Медициналық гуманитарлық ғылымдар денсаулық пен аурудың тәжірибесін зерттеу үшін салааралық зерттеулерді пайдаланады, көбінесе субъективті, жасырын немесе көзге көрінбейтін тәжірибелерге назар аударады. Осы салааралық күш-қуат осы салаға ерекше әртүрлілік сыйлап, шығармашылық «эпистемологиялық жаңаруды» ынталандырды. Медициналық гуманитарлық ғылымдар кейде денсаулық сақтау гуманитарлық ғылымдарымен шатастырылады, ол да денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет салаларын өнер мен гуманитарлық ғылымдармен байланыстырады.

Анықтамалар

Медициналық гуманитарлық ғылымдар – әдебиет, өнер, шығармашылық жазу, драма, кино, музыка, философия, этикалық шешім қабылдау, антропология және тарих сияқты алуан түрлі пәндердің шығармашылық және интеллектуалдық мүмкіндіктерін пайдалана отырып, медициналық білім беру мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған, пәнаралық және халықаралық деңгейде кеңейіп келе жатқан зерттеу саласы болып табылады. Гуманитарлық ғылымдар бірнеше адамның пікірлерін жинақтап, сұрақтарға жауап беру немесе жаңа сұрақтар тудыру үшін маңызды рөл атқарады. Өнер ғылымға толыққанды жаңа көзқарас ұсынуы мүмкін. Сынақталған медициналық гуманитарлық ғылымдар өнер мен гуманитарлық ғылымдардың медициналық білімді жақсартумен ғана шектелмей, денсаулық сақтау саласына одан да көп үлесі бар екенін дәріптейді. Олар адамзат тарихы, мәдениеті, мінез-құлқы және өмірлік тәжірибесі туралы ойлаудың әртүрлі жолдарын ұсынады, осылар денсаулық сақтау практикасын талдауға, сынауға және оның басымдықтарына әсер етуге пайдаланылуы мүмкін.

Өнер

Медициналық кітаптар, суреттер және диаграммалар медицина студенттеріне адам денесінен бастап ауруларға дейін, медицина саласындағы кез келген нәрсені бағалауға көмектеседі. Медициналық гуманитарлық ғылымдар медицина қызметкерлеріне мәселелерді бірнеше тұрғыдан қарауға көмектесе алады, мысалы, бейнелеу өнері мен мәдениеттің күтілетін рөлі сияқты. Пациенттер де, дәрігерлер де, медициналық мамандар да шешім қабылдаумен бетпе-бет келеді. Әр адамның медициналық этикаға қатысты көзқарасы, әртүрлі мәдениеттерге, діндерге, қоғамдарға және дәстүрлерге байланысты өзгеше болады. Гуманитарлық ғылымдар сондай-ақ медицина қызметкерлері мен олардың әріптестері/пациенттері арасындағы жақын және мағыналы қарым-қатынасты нығайтуға көмектеседі және оған ұмтылады.

Клиникалық этика

Медициналық гуманитарлық этиканың екінші санаты – клиникалық этика, ол денсаулық сақтау мамандарының пациенттер мен олардың отбасыларына көрсетілетін құрметіне қатысты, және бұл денсаулық сақтау мамандарының пациенттеріне қатысты қолдануы тиіс кәсібилікті, беделділікті және салауаттылықты дамытуға көмектеседі. Әртүрлі академиялық оқу орындары медициналық гуманитарлық этика бойынша курстар ұсынады. Бұл бағдарламалар студенттерге медицина саласында кәсібилікті меңгеруге көмектеседі, осы арқылы олар пациенттерге құрметпен көмектесе алады және кез келген жағдайда дұрыс шешім қабылдай алады.

Әдебиет және медицина

Бұрын әдебиетте медицина деп аталатын әдебиет және медицина – медициналық гуманитарлық ғылымдардың салааралық тармағы, ол әдебиет пен медицина арасындағы "қосылу емес, диалог" ретінде қарастырылады. Әдебиет және медицина бакалавриат білім беру бағдарламаларында және барлық деңгейдегі медициналық оқу орындарында қарқынды дамып келеді. Пенсильвания мемлекеттік университетінің медицина колледжі, Херши, 1972 жылы ағылшын тілі профессоры Джоанн Траутманн (Банкс) әдебиет саласындағы лауазымға тағайындалғанда, медициналық оқу бағдарламасына әдебиетті енгізген алғашқы оқу орны болды. Медициналық білім беруде әдебиет пен медицинаны пайдаланудың үш негізгі себебі бар: науқастардың тарихын оқу және олардың өмірлік тәжірибесі туралы жазу, болашақ дәрігерлерге өз науқастарын жақсырақ түсінуге қажетті құралдарды ұсынады; әдебиетті талқылау және оған ой жүгірту дәрігерлердің көзқарастары мен болжамдарын анықтап, олардың хабардарлығын арттырады; ал әдебиетті оқу медицинадағы моральдық мәселелер бойынша сыни ойлау мен сезімталдық қабілетін дамытуға көмектеседі.