Кіріспе
1979 жылы Барри Лонгйердің ғылыми фантастикалық повесі "Жау Міне" – американдық жазушы Барри Б. Лонгйердің ғылыми фантастикалық повесі. Алғаш рет 1979 жылдың қыркүйек айында Айзек Азимовтың "Science Fiction Magazine" журналында жарияланды. Повестің сюжеті екі сарбаз туралы: біреуі адам, екіншісі – рептилия тәрізді шетелдік. Олар бір-бірімен қауіпті планетада қалған күйінде табылады. Бұл туынды 1979 жылғы "Небула" сыйлығының "Ең үздік повесть" номинациясын, сондай-ақ 1980 жылғы "Хьюго" сыйлығының "Ең үздік повесть" номинациясын жеңіп алды және Лонгйердің 1980 жылғы "Manifest Destiny" жинағына енгізілді. Одан кейін "The Tomorrow Testament" және "The Last Enemy" атты екі жалғасы жарық көрді. Барлық үш повесть 1998 жылы Лонгйердің "The Enemy Papers" антологиясына қосылды ("The Enemy Papers" антологиясына енген "Жау Міне" нұсқасы "Авторлық өңдеу" деп аталды және мазмұны айтарлықтай өзгертілді). "Жау Міне" 1985 жылы Вольфганг Петерсеннің режиссерлігімен аттас фильмге айналдырылды, онда Дэннис Куэйд пен Луис Госсетт-младший басты рөлдерді ойнады, ал фильмді "20th Century Fox" студиясы шығарды. Лонгйер мен Дэвид Джеррольд фильм бойынша романдық нұсқасын жазып, сол жылы жариялады.
"Enemy Mine" is a science fiction novella by American writer Barry B. Longyear. It was originally published in the September 1979 issue of Isaac Asimov's Science Fiction Magazine. The novella's plot concerns two soldiers, one human and one reptilian like alien, who find themselves stranded together on a hostile planet. The story won the 1979 Nebula Award for Best Novella, as well as the 1980 Hugo Award for Best Novella, and was included by Longyear in his 1980 collection Manifest Destiny. It was followed by two sequels, "The Tomorrow Testament" and "The Last Enemy"; all three stories were included in Longyear's 1998 anthology The Enemy Papers (the version of "Enemy Mine" included in The Enemy Papers was labeled as "The Author's cut" and was significantly revised). "Enemy Mine" was adapted into the 1985 film of the same name, directed by Wolfgang Petersen, starring Dennis Quaid and Louis Gossett Jr., and produced by 20th Century Fox. A novelization of the film was written by Longyear and David Gerrold and published that same year.
Сюжет
Адамдар жұлдыздар арасындағы соғыста драктармен, тірі жәндіктерге ұқсас шетелдік түрлермен күресіп жатыр. Уиллис Дэвидж (адам) және Джерриба Шиган (Драк) – шайқас кезінде адам тұрмайтын планетаға құлаған ұрыс ұшқыштары. Дэвидж Джеррибаны драктардың қадірлі философына қарғыс айту арқылы ашуландырады, ал шетелдік жауап ретінде Микки Маусты қорлайды, бірақ олар жау ортада аман қалу үшін күресудің орнына ынтымақтасу керектігін тез түсінеді. Уақыт өте келе олар планетадағы өмірге бейімделеді, бір-бірінің тілін және мәдениетін үйренеді. Джерриба жүкті екенін және драктардың жыныссыз көбейетінін, осылайша бір жалғасқан ұрпақтан таралатынын, сондай-ақ ата-бабаларының тарихын жүздеген буын арқылы еске алатынын айтады. Дэвидж өзінің әже-шешесін мүлдем танымайтынына қынжылады және Джеррибаның шежіресін жаттап алуға бел буады, оны оқуға үш сағат уақыт кетеді және ол бес есімнің арасында ауысады, Шиганнан кейін Замис келеді. Шиганның мойнында киелі кітаптың кішкентай данасы бар, онда Дэвидж алғаш кездескенде қарғыс айтқан философтың үйретілгендері жазылған. Адам кешірім сұрайды және «Джерридің» Микки Маусты қорлағаны үшін кешіреді, содан кейін оған жазба тілін оқу үшін кітапты береді. Бала туу қиынға соғады және Дэвидж Замисті драктар дәстүрі бойынша өсіруге ант бергеннен кейін Шиган қайтыс болады. Замис «ешкінің» қызығушылықпен серігі болып өседі. Бірнеше жыл өткен соң, олар өз планеталарында ғарыш кемелерінің белгілерін көріп, оларды зерттеу үшін көп күндік саяхатқа шығады, бірақ Дэвидж жарақаттанып, Замистен жалғыз жалғасуын сұрайды. Дэвиджді адамдар құтқарады, бірақ қоғам драктарды теңдес ретінде қабылдауға дайын емес, соғыс аяқталғаннан кейін ол қайта қосылу үшін күреседі. Өз уәдесін есіне түсіріп, ол драктардың киелі кітабының аудармасын сатады және драктар планетасына билет алады. Драктар қоғамы да адамдарды қабылдамайды және Джеррибалар отбасы Замис туралы ештеңе білмейді. Дэвидж оларға олардың тарихын айтады, оның шыншылдығына сендіреді, содан кейін олар Замисті психиатриялық институтқа іздейді, онда үкімет оны адамдарға деген сүйіспеншілігінен күштеп қайта тәрбиелеуді жоспарлап отыр. Дэвидж және Джеррибалар қазір отарланған планетаға көшіп келеді және ол Шиганмен бірге өмір сүрген үңгірде тыныштық табады.
Марапаттар мен ұсыныстар
Ол 1979 жылы «Ең үздік повесть» номинациясы бойынша «Небула» сыйлығын, ал 1980 жылы «Ең үздік повесть» номинациясы бойынша «Хьюго» сыйлығын жеңіп алды.
Бейімделулер
1985 жылы повесть 20th Century Fox компаниясымен осы атпен фильмге бейімделді. Фильмді Вольфганг Петерсен режиссерлік етті, ал бас рөлдерде Денис Куэйд пен Луи Госсетт-младший, сәйкесінше Уиллис Дэвидж және Жериба Шиган рөлдерін сомдады.