Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ориша – йоруба мифологиясындағы йоруба құдайы.
Orisha in Yoruba mythology
the Yoruba deity
Обатала – йоруба дініндегі ориша, оған Жерді жасау міндеті берілген, бірақ пальма шарабына мас болып, міндетті орындай алмады және кіші інісі Одудувадан қалып қойды. Оның орнына оған адамдарды жарату жұмысы тапсырылды. Бұл рұқсатты оның әкесі Олодумаре берді, соның арқасында Обатала адамзат мүсіншісі деп аталды. "Олодумаре (жоғары мәңгілік күш) бірде Обаталаны шақырып, ол жарататын әлемде өмір сүретін адамдарды жасауға көмектесуін тіледі. Өйткені ол (Олодумаре) жоспарлаған әлемінің адамсыз болуын қаламайтынын айтты." Йоруба пантеонында Обатала бар болғанымен, Обатала құдайының қасиеттерін түсіну, одан кейін Ифеде билік еткен адам Обаталаның қасиеттерімен біріктірілді. Осылайша, Ифеде патша болған адам Обатала, йоруба пантеонына сол аттас алғашқы құдайдың бір бөлігі ретінде қабылданды.
Obatala is an orisha in the Yoruba religion that is believed to have been given the task to create the Earth but failed the task by being drunk on palm wine and was outperformed by his little brother Oduduwa. He was instead given the job of creating humans beings. This was authorized by his father, Olodumare which gave Obatala the name sculptor of mankind. <blockquote>"Now Olodumare [the supreme being] once called on Obatala and told him that he would love him to assist in creating human beings that would live in the world he was about to create. This is because as he (Olodumare) said further he would not like the world he was planning to create to exist without human beings." While there exists an Obatala in the Yoruba pantheon, the understanding of the qualities of the Obatala god was merged into the human Obatala that ruled in Ife upon his posthumous deification. Thus, the human Obatala who was the king at Ife was admitted to the Yoruba pantheon as an aspect of the primordial divinity of the same name.
Мифология
Йоруба мифологиясына сәйкес, Обатала – барлық оришалардың ең ежелгісі және оған Жерді жарату билігі берілген. Обаталаның мас болғанына байланысты Одудуа әкесіне өзінің қабілетін көрсету үшін осы мүмкіндікті пайдаланды. Ол Олодумардың Обаталаға жаратылысқа көмектесу үшін берген қапшығын алып, оның көмегімен бастапқы мұхитта жерді жаратты. Одудуаның жұмысы соншалықты жақсы болды, Олодумаре оған «Жердің Құдайы» деген атақ берді. Содан кейін Обаталаға адамдарды жарату міндеті жүктелді. Бұл міндетті орындау үшін ол «ұзын алтын тізбек, құмға толы бұқақ қабығы, ақ тауық, қара мысық және пальма жаңғағы» алып, тізбектің соңына дейін түсті. Ол ақ тауықты босатып, қабықтан құмды мұхитқа шашып, таулар мен жартастарды жасады. Сонымен қатар, орманды өсіру үшін пальма жаңғағын отырғызды. Өзі жасаған нәрсеге қанағаттанғаннан кейін, ол саз балшықтан адамдарды жасауға кірісті. Осы шығармашылық процесінде ол пальма жаңғағы орманнан жасалған пальма шарабын көп ішіп, мас күйінде деформацияланған бейнелер жасады. Есін жиғаннан кейін жасаған қателігін түсініп, енді ешқашан ішпеуге және мүмкіндігі шектеулі адамдарды қорғауға ант берді. Адам бейнелерін сәтті жасағаннан кейін, оларға асе, мыс пышақ және ағаш кетпен берілді. Олар гүлденіп өркендеді.
According to Yoruba mythology, Obatala is one of the oldest of all of the orishas and was granted authority to create the Earth. Due to Obatala being drunk, Oduduwa took this opportunity to show his worth to his father. He took the satchel that Olodumare had given Obatala to aid him in creation and used it to create land on the primeval ocean. Oduduwa did such a great job that Olodumare granted him the title "God of the Earth." Obatala was then given the task to create human beings. With this task he took a "long gold chain, a snail's shell filled with sand, a white hen, a black cat, and a palm nut" and climbed down to the end of the chain. He released the white hen which spread the sand from the shell onto the ocean to create mountains and valleys. He also planted the palm nut to create a forest. After being content with what he created, he started to mold human beings from clay. During this creative progress, he was drinking a large amount of palm wine, created from the palm nut forest, which caused him to create deformed figures in his drunken state. When he became sober and realized what he had done, he vowed to never drink again and protect people with disabilities. After he successfully created the human being figures, they were given ase, a copper knife, and a wooden hoe. They were able to prosper.
Бастапқы обатала
Йоруба дінінің қағидаларына сәйкес, Обатала – барлық оришалардың ең ежелгісінің бірі және оған Жерді жарату өкілеттігі берілді. Дәстүр бойынша, ол көкке қайтып, Олодумареге есеп бермес бұрын, Одудуа оның міндетін өз мойнына алды (Обатала сол кезде мас болғандықтан). Ол Олодумаренің Обаталаға жаратылысқа көмектесу үшін берген қапшығын алып, оның көмегімен бастапқы мұхитта жерді жаратты. Екі бауыр арасында зор дау туды. Дегенмен, йоруба дәстүрлі дінін зерттеу көрсеткендей, оның 201 құдайының әрқайсысы ұрпақтары мен ізбастары тарапынан жерді жаратуға қатысқан деп түсініледі. Бұл әлемнің бастауы – Обатала немесе Одудуадан асып түсетін, йоруба пантеонындағы көптеген құдайлармен байланысты йоруба космогенезінің бір бөлігін білдіреді.
According to the tenets of the Yoruba religion, Obatala is one of the oldest of all of the orishas and was granted authority to create the Earth. A tradition states that before he could return to heaven and report to Olodumare, Oduduwa usurped his responsibility (due to Obatala's being drunk at the time). He took the satchel that Olodumare had given Obatala to aid him in creation and used it to create land on the primeval ocean. A great feud ensued between the two siblings. However, an assessment of Yoruba traditional religion shows that each of the 201 deity are understood by their descendants and adherents to have carried out the creation of the earth. This suggests the beginning of the world is an aspect of Yoruba cosmogenesis associated with numerous deities in Yoruba pantheons beyond Obatala or Oduduwa.
Өмірлік Обатала
Оба Обатала Иле Ифе қаласын құрған және оның патшасы болған, сондықтан оны Олуфе деп атаған. Оның билігін Одудува және оның Обамери, Обадио, Алоран, Эджио және Апата сияқты қолдаушылары жасаған биліктен ығыстыру арқылы бұзылды. Дегенмен, Обатала Одудуваның өліміне себепкер болып, Олуорогбо, Орунмила, Акире, Обалуфон Огбогбоинрин (Обамакин), Ова Илар және тағы да көптеген жақтастарының көмегімен Иле Ифе патшасы ретінде тағына қайта оралды. Бұл оқиға жыл сайын Ифедегі Обатала фестивалінде және Оонидің таққа отырғызу рәсімдерінде қайта жандандырылады, бұл Обаталаның тәжге, таққа және билікке ие екенін көрсетеді. Соңында, Обатала мен Одудува арасындағы соғыстан кейін, Одудува жеңіліп, оның жақтастары шашырап кетті, нәтижесінде Обатала мен оның мұрагері Обалуфон Огбогбодинрин (Обамакин) әулеттері арасында билік кезекпен жүргізілді. Бұл, Оранфе ұрпағы Ладжамисан жасаған төңкеріс билік құрылымын бұзғанға дейін жалғасты.
Oba Obatala was the founder and the King of Ile Ife, hence the appellation, Olufe. His reign was disrupted by an usurpation led by Oduduwa and his supporters such as Obameri, Obadio, Aloran, Ejio and Apata. However, Obatala was able to facilitate the death of Oduduwa and retrieve his throne as the king of Ile Ife with the assistance of his support base consisting of Oluorogbo, Orunmila, Akire, Obalufon Ogbogboinrin (Obamakin), Owa Ilare and numerous others. This is re enacted every year in the Obatala festival in Ife and the coronation rites of Ooni which indicate Obatala’s ownership of the crown, throne and authority. Ultimately, following the war between Obatala on the one hand and Oduduwa on the other, the latter lost and his support base dispersed, leading to a rotated rulership between the lineages of Obatala and Obalufon Ogbogbodinrin (Obamakin) who succeeded him. This was in effect till a coup conducted by Lajamisan, a descendant of Oranfe, disrupted the ruling structure.
Сантерия
Обатала – ең көне "ориша фүнфүн" ("ақ құдай"), физикалық және рухани тазалықты білдіреді, сананың "жарығы" сияқты. Сантерияда Обатала Мейірімді Анамыз бен Назареттен шыққан Исамен байланыстырылады. Обаталада ерлер мен әйелдердің тең саны бар, бірақ көбінесе әйелдерді таққа отырғызады, себебі көптеген руларда ерлер дәстүрлі түрде Ифада таққа отырады.
Obatalá is the oldest "orisha fúnfún" ("white deity"), referring to purity, both physically and symbolically as in the "light" of consciousness. In Santería, Obatalá is syncretized with Our Lady of Mercy and Jesus Of Nazareth. Obatalá is said to have an equal number of male paths as female paths, but more often crowns women in part because men are traditionally crowned in Ifá in many lineages.
Кандомбле
Кандомбледе Оксала (Обатала) Бонфимнің Иемізбен синкретизацияланды; осы рөлде ол Баияның қасиетті покровители болып табылады. Оксалаға табынумен байланысты ақ киімді кеңінен қолдану Кандомбленің жалпы символына айналды.
In Candomblé, Oxalá (Obatalá) has been syncretized with Our Lord of Bonfim; in that role, he is the patron saint of Bahia. The extensive use of white clothing, which is associated with the worship of Oxalá, has become a symbol of Candomblé in general.
Құрбандықтар мен рәсімдер
Оришаларға құрбандық шалу тұрғысынан, әйел оришалар (Иабас) әйел жануарларды "жейді", ал еркек оришалар (Борос) еркек жануарларды "жейді". Дегенмен, Обатала – Иабас шеңберінде "жейтін" жалғыз ер ориша, сондықтан оның құрметіне әйел жануарлардың құрбандықтарын қабылдайды. Бастид бұл оришаның әйел жануарларды құрбандық ретінде қабылдауының себебін Обаталаның андрогиндік қасиеттерімен түсіндірді. Бірақ, кейбір жұбандардың пікірінше, Обаталаның жынысы жоқ, себебі мифтерде ол Жаратылыстың Әкесі ретінде бейнеленеді. Осылайша, Обатала католик синкретизміндегі жынысы жоқ Құдайға тең.
In terms of offering to orishas, Female orishas (Iabás) "eat" female animals, while male Orishas (Borós) "eat" male animals. However, Obatala is the only male orisha who "eats" in the Iabás circle, thus accepting sacrifices of female animals in his honor. Bastide, commented on the androgynous characteristics of Obatala as an explanation of why this orisha accepts female animals as offerings. According to some priests, however, Obatala does not have a sex, since, according to the myths, he is the Father of Creation. Obatala is therefore the equivalent of God in the catholic syncretism who also does not have a specific sex.