Кіріспе

"Еврей емес" деген мағынаны білдіретін сөз – еврей тіліндегі "гой" сөзінің қабылдануы, қолданылуы және ағылшын тіліне аударылуы.

Суретте Элия Левитаның еврей-латын-неміс тілдерінен тұратын сөздігінен (16 ғасыр) бір беті көрсетілген, онда "гой" (גוי) сөзі латын тіліне "ethnicus" деп аударылған, яғни "бүтпейтін" немесе "мәңкілік" деген мағынаны білдіреді. Киелі кітаптағы еврей тіліндегі "гой" сөзі көбінесе ағылшын тіліне "ұлт" деп аударылады.

Киелі кітаптың Король Джеймс нұсқасы "гой/гоим" сөзін "ұлт" деп 374 рет, "жұрттық" деп 143 рет, "мәсіхшілер емес" деп 30 рет (төмендегі терминнің эволюциясын қараңыз) және "адамдар" деп 11 рет аударады.

Терминнің дамуы

Еврей Киелі кітаптарында израильдіктерді сипаттау үшін жиі «гой» сөзі қолданылады, ал кейіннен эллинистік кезеңде (шамамен б.з.д. 300-30 жылдары) еврей жазбаларында бұл терминді басқа ұлттарға қолдану көбірек болды. Офир мен Розен Цви христиандыққа алғаш кірген яһуди Пауылдың «гой» ұғымын яһуди емес адамдарды білдіру үшін дамытуда маңызды рөл атқарғанын айтады:

«Бұл данышман эллинистік яһуди [Пауыл] өзін «жұрттарға» христиандық жақсы хабарды жеткізуші елші деп есептеді және осы себепті бұл санатты алдыңғылардан гөрі толық және мұқият анықтау қажеттігін сезінді. Пауыл «гоим» – «халықтар» емес, жалпы адамзат санаты деген тұжырымды өз ой-пікірінің орталық элементіне айналдырды. Келесі ғасырларда шіркеу де, яһуди ғалымдары да Пауылдың екіұшты дихотомиясын еске алды». «Haaretz» газетінің журналисі Томер Персико Офир мен Розен Цвидің пікірлерін талқылай келе, Маймонидтің христиандарды үштік сияқты ұғымдарға байланысты құдайға табынушылар деп қарағанын, бірақ мұсылмандарды қатаң монотеисттер деп санағанын айтады. «Гой» сөзі көптеген жағымсыз идиш тіліндегі тіркестерде де кездеседі:

Dos ken nor a goy דאָס קען נאָר אַ גױ – Мұндайды тек гой ғана істей алады немесе оған қабілетті.
Goyishe naches גױישע נחת – Тек дінге жат адамдар ғана ұнататын қуаныш пен қызығушылық.
A goy! !אַ גױ – «Шегі келгенде, мейірімсіздікке бой алғанда, түсінуге тырысудың мәні қалмағанда» айтылатын ашулы сөз.

Бірнеше авторлар бұл сөздің жағымсыз мағынасы бар-жоғы туралы пікір білдірді. «The Forward» журналының бас директоры Дэн Фридман «'Goy' сөзі нені білдіреді және неге оны қолдана беремін» деген мақаласында бұл сөзді қорлау үшін қолдануға болатынын, бірақ сөздің өзі қорлау емес екенін жазды. Ол оны америкалықтардың «шетелдіктер» деген сөзді кейде жеңілтексіз пайдалануымен салыстырды, бірақ бұл сөз қорлау мағынасында қолданылмайды. Ребекка Эйнштейн Шорр бұл сөздің жағымсыз мәнге ие екенін айтады. Ол «гойлық күйеу жігіттердің бәрі мас және әдепсіз болды; әрине, мұны еврей үйлену тойында ешқашан көре алмайсыз» және «гойлық коп» деген сөздерді жағымсыз мағынада қолдануға мысал келтіреді. Ол бұл сөздің жағымсыз емес қолданылуы мүмкін екенін мойындайды, мысалы, «гойиш мейрамханасы» – кошер тағамдары ұсынылмайтын жер, бірақ бұл сөздің «ең жақсы жағдайда бейтарап, ең нашар жағдайда өте жағымсыз» екенін санайды. Ол еврей қауымы «гой» сөзін қолдануды тоқтату керек деп есептейді. «Goyim Defense League» және оның веб-сайты «GoyimTV» осыған дәлел. Европолдың 2021 жылғы терроризм жағдайлары мен тенденциялары туралы баяндамасында 2016 жылы құрылған «оңшыл экстремистік ұйым» – «Goyim Partei Deutschland» («Германия гойлар партиясы») туралы айтылады, ол «өзінің веб-сайтын антисемиттік және расистік мәтіндерді, суреттер мен бейнелерді жариялау үшін пайдаланған». Бұл сөз «4chan» және «8chan» сияқты онлайн-форумдармен байланысты «Гойлар біледі, оны тоқтатыңыз» деген оң жақ фразасында немесе мемде де кездеседі. Бұл контексте сөйлеуші еврейлердің айла-шарғысын немесе алдамшылығын ашатын оқиғаға қорқып реакция білдіретін яһуди рөлін қосады. Anti-Defamation League мәліметінше, мем алғаш рет 2013 жылы «4chan»-та пайда болған. Эйнштейн Шорр бұл мемді «лингвистикалық иемденудің» мысалы ретінде келтіреді, онда ақ нәсілшілдер еврейлерді мазақтау және еврейлердің кейіпкері болу үшін өздерінің сөздік қорына «псевдо-идиш тіркестерін» енгізді. Шорр мұны «Біздің құпия тіліміз бен жоспарымыз бар құпия топ екеніміз туралы антисемит мифін» таратудың тәсілі деп сипаттайды.