Лондонның Водоволь театры: Тарихы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Лондондағы театр – Лондондағы нақты бір өнер көрсету алаңы.

Водевиль театры – Вестминстер қаласындағы Странд көшесінде орналасқан Вест-Энд театры. 1870 жылы ашылған бұл театр алғашқы жылдары көбінесе водевиль шоулары мен музыкалық ревюлер қойды. Театр екі рет қайта жаңартылған, бірақ әрбір жаңа ғимараттың құрылысында бұрынғы ғимараттың элементтері сақталған. Қазіргі ғимарат 1926 жылға дейін салынған, және қазіргі кезде 690 орынға ие. Театрдың ертедегі механизмдері, оның ішінде сирек кездесетін дауыл барабандары мен шаңқау жабындары сақталған күйде.

Шығу тегі

Театрды өнімді сәулетші С. Дж. Фиппс жобалаған, ал Джордж Гордон оны романдық стильде безендірген. 1870 жылғы 16 сәуірде Эндрю Холлидейдің «Махаббат немесе ақша үшін» комедиясы және «Дон Карлос немесе қарулы инфант» бурлескімен ашылды. Ерекше жаңалық – жасырын аяқ шамдары, алдыңғы әйнегі сынса, олар өшіріліп тұратын еді. Иесі Уильям Уайброу Робертсон бұл жерде сәтсіз бильярд залын басқарған, бірақ театрдың перспективасын көбірек сезінген. Ол жаңа театрды үш актерге – Томас Торнға, Дэвид Джеймске және Х. Дж. Монтегюге жалға берді. Алғашқы театр Стрэндтегі екі үйдің артында орналасқан, ал кіреберіс кішкентай дәліздерден тұратын лабиринт арқылы болды. Онда 1046 орындық болды. Тарлығына байланысты сахнаның алдында да, артында да мүмкіндік шектеулі болды. Ұлы Шекспир актері Генри Ирвинг 1870 жылы Водевильдегі Джеймс Альбердің «Екі гүл» пьесасында Дигби Грант рөлімен алғашқы айқын табысына қол жеткізді. Ол сол кезде ерекше сәтті болған 300 түнгі қойылымға ие болды. Әлемдегі 500 рет тізбектеп қойылған алғашқы театрлық туынды – Х. Байронның «Біздің жігіттер» комедиясы, ол 1875 жылы Водевильде басталды. Қойылым 1000-нан асты. Бұл сирек оқиға болғандықтан, лондондық автобус кондукторлары Водевиль театрының аялдамасына жақындағанда театр атын айтмай, «Біздің жігіттер!» деп айқайлаған. 1882 жылы Томас Торн жалғыз жалға алушы болды, ал 1889 жылы ол үйлерді бұзып, Адамаск стилінде фойе құрылысын жасады. Ол тағы да сәулетші С. Дж. Фиппсті пайдаланды. Театр кең орындықтармен және әсем төбемен жаңартылды. 1891 жылғы 13 қаңтарда Джерром К. Джерромның «Вудбарроу фермасы» комедиясымен қайта ашылды, оған дейін Герберт Киттің «Қолхат» бір актілік пьесасы қойылды. Бұл фойе, төрт қабатты қасбеті сияқты, бүгінгі күнге дейін сақталған. Хикс пен Террис сонымен қатар бұл жерде Ж. М. Барридің «Сапалы көшеде» комедиясында ойнады, ол 1902 жылы Водевильде ашылып, 459 қойылымға созылды. Ол алғаш рет 1901 жылы Нью-Йоркте қойылған, бірақ онда тек 64 қойылым болды. Бұл Лондонда үлкен жетістікке жеткен алғашқы американдық қойылымдардың бірі болды. Одан кейін 1903 жылы Хикстің «Шегіршін қыз» мюзиклі жарық көрді, музыкасын Иван Кэрилл жазды, басты рөлдерді Хикс, Террисс және Куртис Пундс ойнады. 1904 жылы Хикс «Сүбірік» ертегісіне негізделген Хикс пен Космо Гамильтон жазған «Маусымның аузы» мюзиклімен одан да үлкен жетістікке қол жеткізді. Ол 621 қойылымнан тұратын, Хикс, Зена Дейр (Эллалин Терристің жүктілігі оны рөлден бас тартуға мәжбүрлегенде Анжела рөлін жасаған, кейін Дейрдің орнына Террисс, содан кейін Дейрдің әпкесі Филлис Дейр) және Луи Пундс ойнады. Джон Мария мен Рокко Гатти 1905 жылы Водевильді басқаруды өз қолына алды. 1906 жылы театрда өте сәтті «Мейфэрдің сұлулығы» мюзиклі қойылды, бұл музыкалық Лесли Стюарт жазған, Базил Худ, Чарльз Брукфилд және Космо Гамильтонның кітабы бар, Хикстің серіктесі Чарльз Фроман шығарған. Ол 431 қойылымға созылды және Эдна Мей, Луи және оның ағасы Куртис Пундс және Камил Клиффорд ойнады. 1910 жылы Водевильде Лео Фоллдың 1908 жылғы Вена опереттасының ағылшын тіліндегі нұсқасы «Поездағы қыз» («Die geschiedene Frau» – сөзбе-сөз «Ажырасқан әйел») ашылды. Ол Джордж Эдвардс шығарған, сөздері Адриан Росске жазылған және Роберт Эвет, Филис Дейр және Ратланд Баррингтон ойнады. 1911 жылы Уильям Грит театрда «Бейби-Майн» қойылымын шығарды. Бетти Болтон 1916 жылы 10 жасында театрдағы «Кейбіреулер» атты ревюде дебют жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін көрермендер жеңіл ойын-сауық іздеді, ал музыкалық ревюлар Водевиль сахнасын өткізді, соның ішінде «Cheep» (1917), ұзақ уақыт бойы «Just Fancy» (1920) және «Rats» (1923), тағы бір танымал ревю. Альберт Кетэльбей театрдың музыкалық директорларының бірі болды. Театр 1925 жылғы 7 қарашада жабылды, содан кейін ішкі бөлмесі Роберт Аткинсонның жобаларына сәйкес толыққанды қайта құрылды. Аудиторияның ат астынан жасалған пішіні қазіргі тікбұрышты пішініне ауыстырылды, ал отыратын орын саны 700-ден асты. Жаңа киім кию бөлмесі мен әсем мәжіліс залы құрылысты Мейден-Лейнге дейін кеңейтті. Театр 1926 жылғы 23 ақпанда Арчи де Бердің «R.S.V.P.» деп аталатын танымал ревюімен қайта ашылды, өйткені оның соңғы репетициясын BBC тікелей эфирде берді. Содан кейін театр 1930 жылы Уильям Сомерсет Моэмнің «Бред Уиннер» комедиясын қойды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін театр Уильям Дуглас Хоумның «Чилтерн жүздеген» пьесасын ұсынды, ол 651 қойылымға созылды. Джулиан Слэйдтің Дороти Рейнольдс пен Слэйдтің сөздерімен жазылған «Сала...

The theatre was designed by prolific architect C. J. Phipps, and decorated in a Romanesque style by George Gordon. It opened on 16 April 1870 with Andrew Halliday's comedy, For Love Or Money and a burlesque, Don Carlos or the Infante in Arms. A notable innovation was the concealed footlights, which would shut off if the glass in front of them was broken. The owner, William Wybrow Robertson, had run a failing billiard hall on the site but saw more opportunity in theatre. He leased the new theatre to three actors, Thomas Thorne, David James, and H. J. Montague. The original theatre stood behind two houses on the Strand, and the entrance was through a labyrinth of small corridors. It had a seating capacity of 1,046, rising in a horseshoe over a pit and three galleries. The cramped site meant that facilities front and backstage were limited. The great Shakespearean actor, Henry Irving, had his first conspicuous success as Digby Grant in James Albery's Two Roses at the Vaudeville in 1870. It held the theatre for what was at the time an extraordinarily successful run of 300 nights. The first theatre piece in the world to achieve 500 consecutive performances was the comedy Our Boys by H. J. Byron, which started its run at the Vaudeville in 1875. The production went on to surpass the 1,000 performance mark. This was such a rare event that London bus conductors approaching the Vaudeville Theatre stop shouted "Our Boys!" instead of the name of the theatre. In 1882, Thomas Thorne became the sole lessee, and in 1889 he demolished the houses to create a foyer block in the Adamesque style, behind a Portland stone facade on the Strand. He again used architect C. J. Phipps. The theatre was refurbished to have more spacious seating and an ornate ceiling. It reopened on 13 January 1891 with a performance of Jerome K. Jerome's comedy, Woodbarrow Farm, preceded by Herbert Keith's one act play The Note of Hand. This foyer is preserved today, as is the four storey frontage. Hicks and Terriss also starred here in Quality Street, a comedy by J. M. Barrie, which opened at the Vaudeville in 1902 and ran for 459 performances. It had first played in New York in 1901 but ran there for only 64 performances. This was one of the first American productions to score a bigger triumph in London. This was followed by the 1903 musical The Cherry Girl by Hicks, with music by Ivan Caryll, starring Hicks, Terriss and Courtice Pounds. In 1904, Hicks scored an even bigger hit with the musical, The Catch of the Season, written by Hicks and Cosmo Hamilton, based on the fairy tale Cinderella. It had a very long run of 621 performances, starring Hicks, Zena Dare (who created the role of Angela when Ellaline Terriss's pregnancy forced her to withdraw. Dare was later replaced by Terriss and then by Dare's sister, Phyllis Dare) and Louie Pounds. John Maria and Rocco Gatti took over management of the Vaudeville in 1905. In 1906, the theatre hosted the very successful The Belle of Mayfair, a musical composed by Leslie Stuart with a book by Basil Hood, Charles Brookfield and Cosmo Hamilton, produced by Hicks' partner, Charles Frohman. It ran for 431 performances and starred Edna May, Louie and her brother Courtice Pounds, and Camille Clifford. In 1910, an English adaptation of The Girl in the Train (Die geschiedene Frau – literally, "The Divorcee"), a 1908 Viennese operetta by Leo Fall, opened at the Vaudeville. It was produced by George Edwardes, with lyrics by Adrian Ross and starred Robert Evett, Phyllis Dare and Rutland Barrington. In 1911, William Greet produced Baby Mine at the theatre. Betty Bolton made her debut in 1916, at the age of 10, in a revue called Some, at the theatre. During and after World War I, audiences sought light entertainment, and musical revues held the Vaudeville stage, including Cheep (1917), the long running Just Fancy (1920) and Rats (1923), another popular revue. Albert Ketèlbey was one of the theatre's music directors. The theatre closed on 7 November 1925, when the interior was completely reconstructed to designs by Robert Atkinson. The auditorium was changed from a horseshoe shape to the current rectangle shape, and the seating capacity reduced to just over 700. A new dressing room block with an ornate boardroom extended the site to Maiden Lane. The theatre reopened on 23 February 1926, with a popular revue by Archie de Bear called R. S. V. P., notable because its final rehearsal was broadcast by the BBC. The theatre then hosted William Somerset Maugham's comedy, The Bread Winner in 1930. After World War II, the theatre presented William Douglas Home's play, The Chiltern Hundreds, which ran for 651 performances. The record setting musical Salad Days, composed by Julian Slade with lyrics by Dorothy Reynolds and Slade, premiered at the Bristol Old Vic in 1954 but soon transferred to the Vaudeville, enjoying the longest run of any theatrical work up to that point in history. Another notable production at the theatre was Arnold Wesker's 1959 play, Chips with Everything.

Қазіргі заман

1968 жылы GLC-нің Ковент-Гарденді қайта құру жоспары театрды, сондай-ақ жақын орналасқан Адельфи, Гаррик, Лицей және Герцогиня театрларын да қауіпке тікелей ұшыратты. Equity, Музыканттар одағы және театр иелерінің «Лондон театрларын сақтап қалу» науқанының аясындағы белсенді әрекеттері осы жобадан бас тартуға әкелді. 1983 жылы меншік Майкл Кодрон мен Дэвид Саттонға өтті. Стивен Уэйли Коэн 1996 жылы театрды иемденіп, 2002 жылы Макс Вайтценхоферге тапсырды. Композитор Джерри Германның сөздері мен музыкасын жұртқа паш ететін «Showtune» музыкалық көрсетілімі, Пол Гилгердің идеясы бойынша, 1998 жылы Лондонның Водевиль театрында «The Best of Times» деген атаумен қойылды. Сол жылы театрда «Kat and the Kings» қойылымы көрсетілді, ол «Үздік жаңа мюзикл» және ерекше жағдайда, «Үздік мюзиклдегі актер» сыйлықтарын толық актерлік құрамымен жеңіп алды. 2000 жылы Ричард Нельсонның «Мадам Мелвилл» пьесасы қойылды. Бұл Маколей Калкиннің алты жылдық үзілістен кейін актерлік өнерге қайта оралуын белгіледі, сонымен қатар Айрен Джейкоб пен Мадлен Поттер де басты рөлдерде ойнады. 2001 жылы Рэй Кунидің «Caught in the Net» комедиясы, басты рөлдерде Рас Эббот пен Эрик Сайкспен, он ай бойы сахнада болды. «Stomp» би және перформанс өнер тобы 2002 жылдан 2007 жылға дейін театрда тұрақты түрде өнер көрсетті. 2003 жылдан бері театр Макс Вайтценхоферге тиесілі, ал 2005 жылы Nimax Theatres Limited компаниясының басқаруына берілді.