Кіріспе

Тоскананың ұлы герцогы 1574-1587 жылдары. Франческо I (25 наурыз 1541 – 19 қазан 1587) – Тоскананың екінші ұлы герцогы, 1574 жылдан өліміне дейін, 1587 жылға дейін биледі. Ол Медичи әулетінің мүшесі еді.

Өмірбаян

Флоренцияда дүниеге келген Франческо Тоскананың ұлы герцогы Козимо I де Медичи мен Толедолық Элеонораның ұлы еді. 1564 жылы әкесі Козимо басқару ісінен қол үзіп зейнетке шыққаннан кейін, ол регенттік қызметін атқарды.

Австриялық Иоаннамен неке

1565 жылы 18 желтоқсанда Франческо Священ Рим империясы императоры Фердинанд I және оның әйелі Богемия және Венгрияның Аннасының кіші қызы, Австрияның архигерцогинясы Иоаннаға үйленді. Барлық есептер бойынша, бұл бақытты неке болған жоқ. Иоанна туған Австриясын сағынды, ал Франческо әдемі де, адал да емес еді. 1578 жылы Иоанна сегізінші баласын күтіп жүргенде баспалдақтан құлап, отыз бір жасында дүниеден өтті.

Бьянка Каппелло

Ұлы герцогиня Жоанна қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Франческо венециялық сүйіктісі Бьянка Каппеллоға үйленді, одан бұрын оның күйеуін, флоренциялық бюрократты, тиісінше жойды. Медичилер арасында тез қайта үйлену және осыған ұқсас жағдайлар болғандықтан (Франческоның інісі Пьетро әйелін өлтірді деген қауесет тарады), Франческо мен Бьянка Жоаннаны улаған деген әңгіме тарады. Франческо Бьянка үшін Вилла ди Пратолиноны салып, безендірді. Бірақ ол флоренциялықтардың арасында әрқашан танымал болған жоқ. Олардың заңды балалары болмады, бірақ Бьянка оған бірінші әйелі тірі кезінде ұл, Антонио (29 тамыз 1576 – 2 мамыр 1621) тауып берді. Франческоның заңды ұлы Филиппо 1582 жылы қайтыс болғаннан кейін Антонио мұрагер деп жарияланды. Франческо сондай-ақ Бьянканың алғашқы некесінен туған қызы Пелегринаны (1564?) асырап алды. Әкесі сияқты Франческо да көбінесе деспоттық мінез танытты, бірақ Козимо флоренциялық тәуелсіздікті қалай сақтауға болатынын білген болса, Франческо Австрия мен Испанияның Габсбургтарының вассалы сияқты әрекет етті. Ол қол астындағы халқынан ауыр салық алып, императорға үлкен сома төледі. Франческо өндіріс пен ғылымға қызығушылық танытты. Ол фарфор және тас ыдыс жасау фабрикасын құрды, бірақ ол оның өлімінен кейін ғана дамыды. Ол әкесінің өнерге демеу беруін жалғастырып, суретшілерді қолдады, Медичи театрын салып, Accademia della Crusca-ны құрды. Франческо химия мен алхимияға да қызығушылық танытып, көп уақытын жеке зертханасында және Палаццо Веккиодағы Студиолодағы құнды жинақтарында өткізді, онда табиғи заттар мен тастар жиналған, сонымен қатар химия мен алхимиялық тәжірибелер жасауға мүмкіндік берді. Франческо мен Бьянка 19 және 20 қазанда Поджио а Каянодағы Медичи вилласында қайтыс болды. Өлім туралы бастапқы куәліктерде безгек туралы айтылған, бірақ жұптың, мүмкін, Франческоның інісі Фердинандоның қолынан уланғаны туралы кеңінен тараған болжам бар. Кейбір ертедегі сот-медициналық зерттеулер соңғы теорияны қолдағанмен, 2010 жылы жасалған зерттеулерде Франческо I-нің сүйектерінде безгек ауруын тудыратын Plasmodium falciparum паразиті табылды, бұл инфекциялық теорияны және ресми құжаттардың сенімділігін нығайтты. Франческоның орнын інісі Фердинандо басты. 1857 жылы Медичи отбасының барлық мүшелері жерден шығарылып, қазіргі уақытта жатқан жеріне, Флоренциядағы Сан-Лоренцо базиликасына қайта жерленді. Суретші Джузеппе Мориччи рәсімге қатысып, Франческоның бетінің салқындаған, оң қолының тырнақтары бүкілген, оң иығының ішке қарай бұрылған, оң жамбас бұлшықтарының әлсіреген және оң аяғының деформацияланған жағдайын бейнеледі, бұл оның ішкі капсуланың ішінде болған оң жақ инсульт белгілері. Ортопедиялық аяқ киімнің болуы инсульт өлімінен бұрын болғанын көрсетеді. Өмірінде ұлы герцогтың ресми портреттерінде ол әрқашан мінсіз дене күйінде бейнеленген. Инсультінің себебі белгісіз, бірақ безгек осы жағдайды тудыруы мүмкін. Флоренциядағы Уффици галереясында Бронзиноның Франческоның бала кезіндегі әйгілі портреті ілуде. Франческоның Бьянкамен некесі және жұптың өлімі Томас Миддлтонның 1658 жылы жарық көрген "Әйелдер әйелдерден сақтану керек" трагедиясында пайдаланылды.

Көркем шығармаларда

Франческо де Медичи – Джон Вебстердің 1612 жылғы «Ақ шайтан» пьесасындағы маңызды емес кейіпкер.