Кіріспе

1990 жылы Берт Хөлдоблер мен Э.О.Уилсонның жазған кітабы, «Құмырсқалар» – неміс энтомологы Берт Хөлдоблер мен американдық энтомолог Э.О.Уилсонның зоологиялық оқулығы. Алғаш рет 1990 жылы басылып шықты. 1991 жылы «Жалпы тақырыптық әдебиет» номинациясы бойынша Пулитцер сыйлығына ие болды.

Мазмұны

Бұл кітап негізінен ғалымдарға анықтамалық жұмыс ретінде арналған, құмырсқалардың анатомиясы, физиологиясы, әлеуметтік ұйымы, оның ішінде касталық жүйесі, игілікті мінез-құлқы, феромондар арқылы химиялық байланысы, олардың экологиясы (топырақты өңдеу және жәндіктер-зиянкестерді бақылау үшін өте маңызды) және табиғи тарихы туралы толық мәлімет береді. Хеллдоблер мен Уилсонның ең қызықты зерттеулерінің кейбіреулері, қарапайым адамдарға түсінікті ету мақсатында, 1994 жылы жарық көрген "Құмырсқаларға саяхат" кітабында сипатталған.

Қабылдау

Science журналының рецензенті бұл кітапты "құдіретті том" деп сипаттап, "оның энтомология саласындағы ең ұлы кітаптардың қатарына енетініне" сенім білдірді, себебі ол "эволюциялық биологияның даму биологиясынан экологиялық қауымдастықтардың құрылымына дейінгі барлық саласын керемет зерттейді". Суреттері жан-жақты әрі егжей-тегжейлі, монохромды суреттермен және 24 түрлі түсті суреттермен толықтырылған. Қазіргі кездегі барлық 297 туыс суреттелген және берілген анықтамалар арқылы оларды анықтауға болады. Бірақ "Қырмызалар", әрбір ұлы кітап пен құмырсқа колониясы сияқты, оның бөліктерінің жиынтысынан гөрі әлдеқайда артық". Диана Уилер "The Quarterly Review of Biology" журналындағы рецензиясында Уильям Мортон Уилердің кітабын қайта жаңартудың қиынға соғатынын, себебі ол көп еңбек пен кітаптың бағасын қымбаттатуды талап ететінін айтты, сондай-ақ авторлардың "қиындықтан тайсалмай" жұмыс істегені сәтті болды. Олар үлкен, бірақ қолжетімді кітап шығарды, оны энтомологтармен қатар жалпы оқырмандар да оқи алады.