Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Збигнев (Збыгнев деп те аталады; шамамен 1073 – 8 шілде 1113?), 1102–1107 жылдары Польшаның (Ұлы Польша, Куявия және Мазовия) герцогы болған. Ол Владислав I Герман мен Пжецлаваның тұңғыш ұлы, мүмкін, Пшецциц әулетінен шыққан. Збигнев заңды емес бала саналды, ал оның жартылай інісі Болеслав Вримут туғаннан кейін дін қызметкері болуға тағайындалды. 11 ғасырдың соңында елдегі нақты билік Палатин Сиецехтің қолында болғанда, кейбір Силезиялық саудагерлердің қарсылығы Збигневтің Польшаға оралуына және Владислав I-ді оны мұрагер ретінде мойындауға мәжбүр етті. Сиецех пен Владислав I-нің екінші әйелі Юдит Марияның саясаттары Збигнев пен оның кіші інісін одақтас болуға итермеледі, және екеуі де әкесін елді бөлісуге және Палатинды жер аударуға мәжбүр етті. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Збигнев Болеславпен тең дәрежеде елдің солтүстік бөлігін иеленді. Бірақ олардың арасында келіспеушіліктер туды, себебі Збигнев өзін елдің жалғыз заңды мұрагері деп есептеді, ол Болеславқа қарсы одақтастар іздеуді бастады. 1102–1106 жылдары билік үшін ағайынды соғыс болды, онда Збигнев толық жеңіліске ұшырап, Германияға жер аударылды. Оны қайта орнатуды желеу етіп, 1109 жылы император Генрих V Польшаға шабуыл жасады, бірақ Глогово шайқасында жеңілді. Келесі жылдары Болеслав Богемияны жеңе алмады және 1111 жылы олармен және өзінің жоғары тұрған әміршісі – императормен бейбіт келісімге келді. Генрих V-нің талаптарының бірі Збигневтің Польшаға оралуы болды, онда ол шағын жер иелігін алды. Белгісіз себептермен, оралғаннан кейін көп ұзамай Збигнев соқыр болып, қайтыс болды.
Zbigniew (also known as Zbygniew; c. 1073 – 8 July 1113? ), was a duke of Poland (in Greater Poland, Kuyavia and Masovia) during 1102–1107. He was the first born son of Władysław I Herman and Przecława, possibly a member of the Prawdzic family. Zbigniew was considered illegitimate, and after the birth of his half brother Bolesław Wrymouth was destined for the Church. At the end of the 11th century, when real power in the country was held by the Palatine Sieciech, the opposition of some Silesian magnates caused the return of Zbigniew to Poland and forced Władysław I to recognize him as his successor. The intrigues of Sieciech and Władysław I's second wife Judith Maria caused Zbigniew and his younger half brother to become allies, and both in the end forced their father to divide the country between them and to exile the Palatine. After the death of his father, Zbigniew obtained the northern part of the country as an equal ruler with Bolesław. However, conflicts between them arose, because Zbigniew, as the elder, considered himself the sole rightful heir of the kingdom. He began to search for allies against Bolesław. During 1102–1106 a fratricidal war for supremacy ensued, in which Zbigniew suffered complete defeat and was forced to go into exile in Germany. Under the pretext of restoring him, Emperor Henry V invaded Poland in 1109, but was defeated at Głogów. In subsequent years, Boleslaw failed to defeat Bohemia, and in 1111 had to make peace with it and with his overlord, the Emperor. One of the conditions of Henry V was the return of Zbigniew to Poland, where he received a minor domain. For unknown reasons, shortly after his return Zbigniew was blinded, and then died.
Балалық шақ
XV ғасырдағы мәліметтерге сүйенсек, Владислав I Герман поляк әйелге, Правдиц отбасының мүшесіне үйленген. Бұл одақ шамамен 1070 жылы славян рәсімдері бойынша, шіркеу рәсімінсіз болған. Кейбір ғалымдар осы некенің, тіпті ол түркі дінінің салт-дәстүрі бойынша жасалса да, заңды болғанын айтады. Олар 12 ғасырдың соңында, 1197 жылы Польшада болған Папалық легаты Петр Капуанскийдің тек шіркеу рәсімдері бойынша (лат. *matrimonium in facie ecclesie contrahere*) жасалған некелер ғана заңды деп санайтынын бұйырғанға дейін осылай ойлады. Владислав I Германның тұңғыш ұлының нақты туған күні белгісіз. Освальд Балцердің айтуынша, Збигнев 1070-ші жылдардың бірінші жартысында дүниеге келген, ал Жерар Лабуда 1070-ші жылдардың басында туғанын, Роман Гродецкий Збигневтің шамамен 1073 жылы туғанын, ал Казимир Ясинский 1070 мен 1073 жылдар аралығында туғанын айтады. Збигневтің заңдылығы өмірінің соңғы жылдарында күмәндік тудырды, осы кезде Владислав I-нің күйеуінің ұлы екені туралы әңгіме тарады. Осыған қарамастан, Збигнев Владислав I сотында өсті және басқа мұрагерлер болмаған жағдайда әкесінің мұрагері ретінде танылды. 1079 жылы ағасы Болеслав II Щедрый тақтан түсірілгеннен кейін, Владислав I Польшаның билеушісі болды. Осы кезде ол, мүмкін, Мазовияны жеке округ ретінде иеленген болар. Тарихшылардың айтуынша, жаңа билеуші тез арада қабілетсіздігімен көзге түсті, ал халық жер аударылған князьдың жетістіктерін сағына бастады. 1080 жылы Владислав I Богемия герцогы Вратислав II-нің қызы Юдит ханшайымға үйленді; оның алғашқы (бірақ шіркеу мойындамаған) әйелі Пшецлава содан кейін содан қуылды. Бұл жас Збигнев үшін мұрагерліктегі бірінші орыннан бас тартуды білдірді. Владислав I-нің заңдылығына жер аударылған Болеслав II және оның жалғыз ұлы, заңды мұрагері Миешко Болеславовичтің жақтастары күмән келтірді. 1086 жылы Владислав I өзінің позициясын жоғалтудан қорқып, өзінің жүрегін (және анасын) Венгриядан шақырды. Миешко Краков округін алды және кейін (1088) Рюрикович ханшайымына үйленді. Бұл қадамдар қарсыластарды Владислав I билігінің заңдылығына күмән келтіруден тоқтатты. Жағдайды ханзаданың өзі қиындатты, өйткені оның заңды ұлы болған жоқ. Оның тұңғыш ұлы Збигнев шіркеу мойындамаған одақтың нәтижесі болғандықтан мұрагер бола алмады. Осылайша Збигневтің жағдайы күрт өзгерді. Сол жылы ол діни қызметкер болуға тым жас болғанына қарамастан, Краков канонатурасына қабылданды. Бұл позицияны Богемиялық Юдит Збигневті мұрагерлік жолынан алшақтату үшін ұйымдастырған болуы мүмкін. Збигневтің алғашқы ұстазы Отто болғаны белгілі, ол кейін Бамберг епископы болды. Діни білімнен басқа, ол оған диалектиканы, грамматиканы және Исидор Севильскийдің еңбектерін үйретті. Жасы кішкентай болғандықтан, Збигнев қажылық сапарына шыққан жоқ. Богемиялық Юдит ұлы дүниеге келгеннен кейін бірнеше ай өткен соң қайтыс болды. 1089 жылы Владислав I қайтадан үйленді. Таңдалған келіншек – Генрих IV, Киелі Рим императорының қарындасы және Венгрияның бұрынғы патшасы Соломонның жесірі Юдит Мария; ол өзін Владислав I-нің бірінші әйелінен ажырату үшін София деп өзгертті. Збигневтің онымен қарым-қатынасы суық болды. Болеславтың заңды мұрагерлік позициясына әлі де Польша аристократиясының сүйіктісі Миешко Болеславович қауіп төндірді. Бұл оның 1089 жылы Сиечек пен Юдит Марияның бұйрығымен уланғандығы туралы айтылған өліміне ықпал етті. Сол жылы Збигневтің жаңа әйелінің интригалары арқасында Саксонияға жіберді. Збигнев қасиетті орденге қабылданса, таққа үміткер бола алмайтындықтан, Владислав I таққа үміткер екі басты үміткерді жоюға, заңды ұлы Болеславтың мұрасын қамтамасыз етуге және өзіне қарсы күшейіп келе жатқан қарсылықты әлсіретуге үміттенді.
According to 15th century reports, Władysław I Herman married a Pole, a member of the Prawdzic family. This union took place ca. 1070 under Slavic rites without a church ceremony. Some scholars argue that the marriage, although made under pagan rites, was lawful. They claim that not until the end of the 12th century did the Papal legate Peter of Capua, who stayed in Poland during 1197, order that only marriages performed under Church rites (Latin: matrimonium in facie ecclesie contrahere) would be considered as legitimate, following the writings of the Rocznik krakowsk. The exact birth date of Władysław I Herman's first born son is unknown. According to Oswald Balzer, Zbigniew was born in the first half of the 1070s, and Gerard Labuda agrees a birth date in the early 1070s, while Roman Grodecki argues for Zbigniew's birth taking place around 1073, and Kazimierz Jasiński for a birth date between 1070 and 1073. Zbigniew's legitimacy was questioned in the later years of his life, when it was bruited abroad that he was the son of Władysław I's concubine. Despite this Zbigniew grew up in Władysław I's court and in the absence of others, was recognized as his father's heir. In 1079 after his older brother Bolesław II the Generous was deposed, Władysław I became the ruler of Poland. By this time he had probably already had Masovia as his own separate district. According to historians, the new ruler was quickly noted as incompetent, and the population began to miss the achievements of the exiled Prince. In 1080, Władysław I married Princess Judith, daughter of Duke Vratislaus II of Bohemia; Przecława, his first (but unrecognized according to the Church) wife was then banished from court. meant for young Zbigniew his removal from the first place in the succession. Władysław I's legitimacy was questioned by the supporters of the exiled Bolesław II and his only son and rightful heir, Mieszko Bolesławowic. Afraid of losing his position, in 1086 Władysław I recalled his nephew (and his mother) from their Hungarian exile. Mieszko received the district of Kraków and later married (1088) a Rurikid princess. These moves led the opposition to stop questioning the legality of Władysław I's rule. The situation was further complicated by the prince because he didn't have a legitimate son. Zbigniew, his first born son, couldn't be considered as heir, because he was a product of a union not recognized by the Church. and with this Zbigniew's situation changed dramatically. In that year, he was placed in the Canonry of Kraków, despite being too young to be ordained a priest. This position was likely arranged by Judith of Bohemia to keep Zbigniew away from the line of succession. It's known that the first teacher of Zbigniew was Otto, who later became Bishop of Bamberg. In addition to the religious teachings, he taught him dialectic, grammar and the works of Isidore of Seville. Due to his young age, Zbigniew hadn't received the customary priestly journey. A few months after the birth of her son, Judith of Bohemia died. In 1089 Władysław I married again. The chosen bride was Judith Maria, sister of Henry IV, Holy Roman Emperor and widow of the ex King Solomon of Hungary; she was renamed Sophia, perhaps to distinguish herself from Władysław I's first wife. Zbigniew's relationship with her was a cold one. The position of Bolesław as legitimate heir was still threatened by Mieszko Bolesławowic, who was popular with the Polish aristocracy. This probably contributed to his death in 1089, allegedly poisoned by order of Sieciech and Judith Maria. In that year, Zbigniew was sent to Saxony, thanks to the intrigues of his new stepmother. As taking holy orders would render Zbigniew ineligible for the succession, Władysław I hoped to eliminate the two main pretenders to the throne, secure the inheritance of his legitimate son Bolesław and weaken the growing opposition against him.
Сицех билігі
Збигнев Кведлинбургте болған кезде оның әкесі Владислав I өзінің қолдаушысы, граф Палатин Зиечехке тәуелді болды, оған Владислав тәжін беруі мүмкін. Зиечех әлі кәмелетке толмаған Болеславтың бірінші қамқоршысы болды. Паллатинге ел билігін өз қолына алу үшін ханзаданың әйелі Джудит Мария қолдау көрсетті. 1090 жылы Зиечех өзінің жасағымен Гданьск Помераниясын басып алды. Владислав I ірі қалаларды нығайтып, басқаларын өртеп, одан әрі шабуылға жол бермеді. Бірнеше айдан кейін Гданьск элитасының көтерілісі тәуелсіздігін қайта қалпына келтірді. 1091 жылдың күзінде поляк және богемия жасақтары Померанияға тағы бір, бірақ сәтсіз шабуыл жасады, ол Вда өзеніндегі шайқаста аяқталды. Осы кезеңде Польша саясаты Киев Русіне бағытталды. Ресейде биліктегі Ростиславич әулетінің рурик князьдері Польшаның тәуелсіздігін мойындамады және бірнеше рет Польшаға шапты, әсіресе қыпшақтармен одақтасқан Теребовлия князі Василько. Зиечех Польшаның іс жүзіндегі билеушісіне айналды. Ол бұл позицияны өзінің жеке монетасын шығарып, қолдаушыларын сот органдарына тағайындау арқылы нығайтты. Бұл Польша аумақтарынан Богемияға үлкен саяси эмиграцияға себеп болды. Бастапқыда Збигневті Вроцлав кастелланы Магнус қорғады. Владислав I мұны өзіне қарсы көтеріліс деп қабылдады. Збигневті қолдаған рыцарлар Зиечех пен Владислав I-мен барлық келіссөздерді тоқтатты, себебі оларға кейбір венгр рыцарларының сенімін сатқаны туралы хабар жетті, олар Зиечех пен Болеславты ұрлап әкетті. Бұл Владислав I-ді Збигневті өзінің ұлы, Пиаст әулетінің мүшесі және заңды мұрагері деп мойындаған заңдастыру актісін шығаруға мәжбүр етті. Дегенмен, Померания әскерлерінің көмегіне қарамастан, Збигнев Гопло шайқасында жеңілді. Ол тұтқындалып, 1097 жылдың 1 мамырында қайта салынған Гнезнен соборының қасиеттілік рәсімінде босатылуына дейін түрмеде отырды. Сонымен қатар, заңдастыру актісі қайта күшіне енді. Збигневке Үлкен Польша (Гнезноны қоса), Куявия, Ленчица және Сиерадз аймақтары берілді. Болеслав Кіші Польша, Силезия, Любуш аймақтары және, мүмкін, Сандомирж мен Люблин (Буг өзенінің жанында, Брест-над-Бугом маңында) алды. Владислав I Мазовияны және оның астанасы Плокты, сондай-ақ Вроцлав, Краков және Сандомир сияқты ірі қалаларды өзінде сақтап қалды.
During the stay of Zbigniew in Quedlinburg, his father Władysław I became dependent on his supporter, Count Palatine Sieciech, to whom Władysław probably owed his throne. Sieciech was also the first guardian of Bolesław, still a minor. In his intrigues to take over control of the country, the Palatine was supported by the Prince's wife Judith Maria. In 1090, Sieciech, with his militia, took control of Gdańsk Pomerania. Władysław I prevented further actions through fortification of major towns and burning of others. Several months later, a rebellion of the elite of Gdańsk restored their independence. In the autumn of 1091, Polish and Bohemian militia made a further but unsuccessful invasion of Pomerania which culminated in a battle at the Wda river. During this time, Polish policy was focused on Kievan Rus'. The Rurikid princes of the Rostislavich line, then in power in Russia, didn't recognise Polish sovereignty, and invaded Poland repeatedly, especially Prince Vasilko of Terebovlia, allied with the Kipchaks. Sieciech was installed as the effective ruler of Poland. He demonstrated this by minting his own coin and consolidated his position by appointing his supporters to the judiciary.) caused a massive political emigration from Polish territories to Bohemia. Initially, Zbigniew was protected by Magnus, the Castellan of Wrocław. Władysław I took this as a clear revolt against him. The knighthood, who supported Zbigniew, broke off all negotiations with Sieciech and Władysław I when news reached them about the disloyal behaviour of some Hungarian knights, who abducted both Sieciech and Bolesław. This forced Władysław I to issue an act of legitimization which recognized Zbigniew as his son, member of the Piast dynasty and rightful successor. However, despite the help of Pomeranian troops, Zbigniew was defeated at the Battle of Goplo. He was captured and imprisoned until the intervention of the Church secured his release on 1 May 1097 at the consecration of the rebuilt Gniezno Cathedral. At the same time, the act of legitimization was reinstated. Zbigniew received Greater Poland (including Gniezno), Kuyavia, Łęczyca and Sieradz Land. Bolesław received Lesser Poland, Silesia, Lubusz Land and probably Sandomierz and Lublin on the Bug River (near Brześć nad Bugiem). Władysław I kept Masovia and its capital, Plock as well as major cities including Wrocław, Kraków and Sandomierz.
Сицехті жер аудару
Польшаның бөлінуі және Владислав I ұлдарының бірлесіп билеушілер ретінде қабылдануы Зиечехті мазалады. Ол өзінің беделін әлсіретуі мүмкін деп қорқады. Тарихнама бойынша, Владислав I неге ұлдарына емес, Зиечехке қолдау көрсеткені әлі де түсініксіз. Збигнев пен Болеслав одағын жаңартты және соғысқа дайындалды. Бұл жаңару Вроцлавтағы Вечеде Скарбимир атты салтанатты тұлға тарапынан ресми түрде бекітілді. Содан кейін Болеславтың қамқоршысы Войслав Повала (Зиечехтің туысы) лауазымынан алынып, Палатинға қарсы жорық ұйымдастыру туралы шешім қабылданды. Күтпегендей, Владислав I аз ғана әскермен Зиечехке көмекке келді. Осы жағдайға байланысты ханзадалар әкесін тақтан түсіруге шешім қабылдады. Зиечех пен Владислав I-ді қоршау мақсатымен Збигнев Мазовияға жорық жасады, онда Плок қаласын басып алды, ал Болеслав Оңтүстікке бағытталды, онда Кіші Польшаны жаулауға тырысты. Бірақ Владислав I ұлдарының әрекеттерін болжап, әскерін Мазовияға жіберді. Екі әскер арасындағы шешуші шайқас Плок маңында болды. Владислав I жеңіліп, Зиечехті елден қууға мәжбүр болды. Мартин I, Гнезно архиепископы.
The division of Poland and the admission of Władysław I's sons as co rulers worried Sieciech. He feared that this could weaken his position. According to historiography, it remains unclear why Władysław I supported Sieciech rather than his sons. Zbigniew and Bolesław renewed their alliance and prepared for war. This renewal was formalised by the magnate Skarbimir at the Wiec in Wrocław. It was then decided that nobleman Wojsław Powała (a relative of Sieciech) be removed as Bolesław's guardian and that an expedition against the Palatine be organized. Surprisingly, Władysław I, with a little army came to aid Sieciech. In this situation, the princes decided to deposed their father. In a campaign to encircle Sieciech and Władysław I, Zbigniew marched against Masovia, where he took control of Płock, while Bołeslaw was directed to the South, where he could conquer Lesser Poland. However, Władysław I predicted the maneuvers of his sons and directed his forces to Masovia. The definitive battle between both armies took place near Płock. Władysław I was defeated and forced to exile Sieciech from the country. Martin I, Archbishop of Gniezno.
Жоғарғылық үшін күрес (11021106)
Елдің Збигнев пен Болеслав III арасында бөлінуі екі князьға да өз аймақтарын толық бақылауға мүмкіндік берді. Владислав I жерінен Збигнев Мазовияны (Плоцкпен бірге) алды, ал Болеслав III Сандомиржді иеленді. Бірақ екі билеуші арасында үстемдік мәселесінде даулар туды. Збигнев өзін үстем князь деп есептеді және бұл жалпы қабылдауға сәйкес келеді деп ойлады. Збигнев пен Болеслав III княздықтары өздерінің ішкі және сыртқы саясатымен дербес мемлекеттер ретінде әрекет етті, бұл екеуінің арасында келіспеушіліктерге алып келді. Әрқайсысы өз аймақтарында жергілікті ақсүйектермен одақтасты. Олардың әрқайсысы шетелдік одақтастар іздеді. Померания олардың арасындағы шиеленіс тудырған мәселеге айналды, себебі Болеслав III сол жерді кеңейту үшін әскери жорықтар жасады. Ал Збигнев Помераниямен жақсы экономикалық және саяси қарым-қатынастарды сақтауды қалады. Болеславтың Померанияға жасаған бірінші жорықтарының бірінде Збигнев рыцарьларды қатысудан бас тартуға көндірді, бұл кіші князьдың наразылығын тудырды. Померандықтар жауап ретінде Збигневке шабуыл жасады, ол Богемиямен одақтасып, Болеслав III-ке қысым көрсетуге тырысты. Бірақ кіші князь Венгриямен және Киев Русімен одақ құрды, соңғысы 1103 жылы Киевтің ұлы князі Святополк II-нің қызы Збыславаға үйлену арқылы нығайтылды. Богемияның Боривой II-сі Болеслав III жерлерін басып алуға әрекеттенді. Болеслав III Померанияның шекаралық аймақтары мен Моравияны тонады, ал кейін Боривой II үлкен төлем алғаннан кейін Збигневпен одағын тоқтатты. 1105 жылы Збигнев пен Болеслав III сыртқы саясат мәселелерінде келісімге келді. Келесі жылы Збигнев ағасына померандықтарға қарсы күресте көмектесуден бас тартты. Қарымдылық ретінде, Киев пен Венгрияның көмегімен Болеслав III Збигневтің жерлеріне шабуыл жасап, билік үшін азамат соғысын бастады. Біріккен әскерлер Калиш, Гнезно, Спицимиерж және Лечицаны қиындықсыз басып алды. Болеслав III Збигневтің басты одақтасы, Гнезно архиепископы Мартин I-ді де тұтқынға алды. Ленчицада Краков епископы Балдуиннің араласуымен Збигнев бас берді. Болеслав III "Барлық Польшаның жоғары князі" атанды және Збигневтен Ұлы Польша, Куявия, Ленчица және Сиерадз аймақтарын алды.
The division of the country between Zbigniew and Bolesław III gave both princes full control over their respective districts. From the lands of Władysław I, Zbigniew received Masovia (with Płock) and Bolesław III received Sandomierz. However, disputes began between both rulers over seniority. Zbigniew considered himself the senior ruler, and believed this reflected the general view. The provinces of Zbigniew and Bolesław III operated as separate states with their own internal and foreign policies, leading to discord between the two rulers. In their districts the brothers allied with the local nobility. Each of them sought foreign allies. Pomerania became a contentious issue between them, because Bolesław III made military incursions in order to expand there. Zbigniew, on the other hand, wanted to maintain good economic and political relations with Pomerania. In one of Bolesław's first organized expeditions to Pomerania, Zbigniew managed to persuade the knighthood not to participate, which enraged the junior ruler. The Pomeranians retaliated by attacking Zbigniew, who at that point allied with Bohemia in order to pressure Bolesław III to make piece. Instead, the junior prince made alliances with Hungary and Kievan Rus', the latter sealed by his marriage to Zbyslava, daughter of Grand Prince Sviatopolk II of Kiev in 1103. Borivoj II of Bohemia to invade Bolesław III's lands. Bolesław III reacted by ravaging and looting the Pomeranian border regions and Moravia; after this, in exchange for a huge payment, Borivoj II ended his alliance with Zbigniew. In 1105, Zbigniew and Bolesław III agreed to compromise in matters of foreign policy. The following year, Zbigniew refused to help his brother in his fight against the Pomeranians. In retaliation, and with the help of his Kievan and Hungarian allies, Bolesław III attacked Zbigniew’s lands, triggering a civil war over the overlordship. The combined army took Kalisz, Gniezno, Spycimierz and Leczyca without difficulty. Bolesław III also captured Archbishop Martin I of Gniezno, Zbigniew's primary ally. In Łęczyca, through the mediation of the Bishop of Kraków, Baldwin, Zbigniew capitulated. Bolesław III became the 'High Duke of all Poland', and gained from Zbigniew the regions of Greater Poland, Kuyavia, Łęczyca and Sieradz Land.
Билік етудің соңы
1107 жылы Збигнев Пулавыдағы Куров бекінісін өртеп жіберуден бас тартқаннан кейін бүлік ұйымдастырды. Болеслав III осы бүлік пен оған Померанияға жасаған жорығында әскери көмек көрсетпегенін Збигневке қарсы шабуыл жасау үшін себеп етіп пайдаланды. 1107–1108 жылдары қысында Болеслав III және оның Киевтік венгр одақтастары Мазовияға шабуыл жасады. Збигнев қарсылық көрсетуге мәжбүр болып, елден қуылды. Осыдан бастап Болеслав III Польшаның жалғыз билеушісі атанды. Биліктің толыққанды ауысуы бір жыл бұрын (1107 жылы) болды, Збигнев әлі Мазовияда болғанда, ол жері үшін інісіне толық бағынышты екенін көрсетті. Силезияда жағдай шиеленісе бастады. Болеслав III Киелі Рим императоры мен оның одақтастарына қарсы тиімді партизандық соғыс жүргізіп, 1109 жылғы 24 тамыздағы Хундсфельд шайқасында жеңіске жетті. Алайда, тарихшылар бұл шайқастың болғанына күмәнданады, себебі ол туралы жазбалар бір ғасырдан кейін ғана пайда болды. Көздер Збигневтің бұл жорыққа тікелей қатысқандығын көрсетпейді.
In 1107 Zbigniew organized a rebellion after refusing to burn the fortress of Kurów in Puławy. Bolesław III used this rebellion and the prior failure to provide him with military support in his campaign against Pomerania as excuses to attack Zbigniew. In the winter of 1107–1108, Bolesław III and his Kievan Hungarian allies attacked Masovia. Zbigniew was forced to surrender and was exiled from the country. Since then, Bolesław III became the sole ruler over all Poland. The actual transfer of power took place the year before (1107) when Zbigniew was still in Masovia, when he paid complete homage to his brother for his land. Hostilities began in Silesia. Bolesław III conducted a highly effective guerrilla war against the Holy Roman Emperor and his allies, and eventually he defeated them at the Battle of Hundsfeld on 24 August 1109, although the existence of this battle is doubted by historians because it was first recorded about a century later. The sources don't reveal whether Zbigniew took direct part in the expedition.
Соқырлық пен өлім
1110 жылы Болеслав III Бөгемияға қарсы сәтті болмаған жорық ұйымдастырды. Оның ниеті Польшаға паналаған Собеслав I-ді Чехия тағына тағы бір талапкер ретінде орнату болатын. 1110 жылдың 8 қазанында Трутина шайқасында чехтерге қарсы шешуші жеңіске жетті, алайда шайқастан кейін жорықты тоқтатты. Мұның себебі Собеслав I-нің чехтер арасында танымал болмауы, сондай-ақ Болеслав III-тің Киелі Рим империясымен қарым-қатынасын одан әрі нашарлатуға ықыласы болмауы деп есептеледі. 1111 жылы Бөгемияның герцогы Владислав I мен Болеслав III бітімге келді, оған сәйкес Собеслав I мен Збигнев өздерінің иеліктеріне қайтарылды. Польшаға келген соң Збигневке, мүмкін, Сиерадз жері берілді. Болеслав III 1108 жылы шеттетілген князьдің көптеген қолдаушыларының қысымы салдарынан жартылай бауырының оралуына келіскен болуы мүмкін. Галл Анонимнің мәлімдемесінше, оның айналасында жаман кеңесшілер болды (вероятно, Гнезно архиепископы Мартин I-ді қоса алғанда). Польшаға келгеннен кейін Збигнев осы топтың ықпалымен бұрынғы иеліктеріне талап етуді көтерді. Бұл бағыттағы алғашқы қадам – оның Адвенттік рәсімде қатысуы болды (Болеслав оны 1107 жылы Ленчицада өзінің үстемдігін мойындағаннан кейін тыйым салған еді), ол билеушілерге ғана арналған. Збигневтің жанында қызметшілер мен семсер ұстаған адам болды. Бұл Болеслав III-тің сатқындық әрекеті ретінде қабылданып, олардың арасындағы қарым-қатынастың толық үзілуіне әкелген болуы мүмкін. Осы факторлар Болеслав III-тің 1112 жылы Збигневті соқыр ету туралы шешім қабылдауына ықпал еткені мүмкін. Болеслав III архиепископ Мартин I-тің бұйрығымен қауымнан шығарылды, ол әрқашан Збигневті қолдаған. Збигневке қарсы жасалған осы қылмыс Пиаст монархиясында саяси дағдарыс тудырып, халықтың наразылығын тудырды. Көзінде Болеслав III шіркеу қауымынан шығарылған-жоқ деген мәліметтерде жоқ. Болеслав III Збигневтің соқырлығына байланысты болған жағымсыз реакциядан кейін көпшілік алдында тәубе етуге шешім қабылдады. Оның мақсаты – әлсіреген билігін қайта орнатып, бауырының қолдаушыларының құрметін қайтару еді. Галл Анонимнің сөзіне сүйенсек, Болеслав III тәубе еткеннен кейін Збигневтен кешірім сұрап, алды. Збигневтің қайтысы туралы көп мәлімет жоқ. К. Ясинский өзінің «Родовод первых Пиастов» еңбегінде С. Кентржинский сияқты соқырлықтан кейін бірден қайтыс болғанын жақтады, бірақ кері пікірді де жоққа шығарған жоқ. Любин бенедиктин монастырының некрологындағы қызықты жазбада 1113 жылдың 8 шілдесінде Тинец аббаттығынан келген «бауырлас Збигнев» атты монахтың қайтысы тіркелген. Бұл некролог тарихшыларға бұл Болеслав III-тің бауыры болуы мүмкін деген гипотезаны қалыптастыруға көмектесті. Оның жерленген жері Тинец бенедиктин монастыры болып тіркелген.
In 1110, Bolesław III campaigned unsuccessfully against Bohemia. His intention was to install yet another pretender on the Czech throne, Soběslav I, who sought refuge in Poland. He won a decisive victory against the Czechs at the Battle of Trutina on 8 October 1110; however, following the battle, he broke off the campaign. The reason for this is speculated to be the unpopularity of Soběslav I among Czechs as well as Bolesław III’s unwillingness to further damage his relations with the Holy Roman Empire. In 1111 Duke Vladislav I of Bohemia and Bolesław III negotiated a truce, under which both Soběslav I and Zbigniew would be returned their homelands. Once in Poland, Zbigniew received a grant of land, probably Sieradz. Bolesław III probably agreed to the return of his half brother as a result of pressure from the many supporters of the exiled prince in 1108, who, according to the reports of Gallus Anonymus, was surrounded by bad advisers (likely including Martin I, Archbishop of Gniezno). Once in Poland, Zbigniew claimed sovereignty over his previous domains at the instigation of this group. The first step towards this was his presence in the Advent ceremonial (forbidden to him after he recognized Bolesław as his overlord in Łęczyca in 1107), which is reserved for rulers. Zbigniew arrived surrounded by attendants, a sword carried before him. This was likely perceived by Boleslaw III as an act of treason and caused a definitive breach in their relationship. These factors likely influenced Bolesław III's decision to have Zbigniew blinded, in 1112. Bolesław III was excommunicated by Archbishop Martin I, whom remained as strong a supporter of Zbigniew as ever. The crime committed against Zbigniew launched a political crisis in the Piast monarchy, and caused public outrage. The sources don't provide information on whether Bolesław III was indeed excluded from the community of the Church. Bolesław III then probably decided to make a public penance as a result of the negative public response to Zbigniew's blinding. His aim was to rebuild his weakened authority and gain the favor of the supporters of his brother. According to Gallus Anonymous, Bolesław III, after his repentance, asked and received Zbigniew's forgiveness. Little is known of the death of Zbigniew. K. Jasiński, in the pages of his publication Rodowód pierwszych Piastów, advocated an immediate death after the blinding, like S. Kętrzyński, but didn't exclude the opposite view. An interesting reference contained in an obituary from the Benedictine monastery in Lubin recorded the death on 8 July 1113 of a monk from Tyniec Abbey called "Brother Zbigniew". This obituary helped historians form a hypothesis that this was Bolesław III's brother. The place of burial is recorded as the Benedictine monastery of Tyniec.