Кіріспе

Кларнеттің клавишалар жүйесі

Олер жүйесі (кейде Олер деп те жазылады) – Оскар Олер әзірлеген кларнет клавишаларының жүйесі. Мюллер жүйесі кларнетіне негізделген бұл жүйе интонация мен акустикалық кемшіліктерді, әсіресе B♭ және F ноталарының баламалы саусақпен ойналуындағы мәселелерді түзету үшін дыбыс тесіктерін қосады. Жүйеде Бем жүйесіне қарағанда көбірек клавишалар бар, толық Олер жүйесінде (Voll Oehler) 27-ге дейін жетеді. Ол сондай-ақ таррақ каналға және ұзын, таррақ мундштуктің болуымен ерекшеленеді, бұл сәл өзгеше дыбысқа әкеледі. Көбінесе Германия мен Австрияда қолданылады. Басты жетістіктерге патенттелген C♯, төменгі E-нің F түзетуі, F/B♭ түзетуі және B♭ түзетуі жатады. Саусақтар схемаларын мысалы, осы сілтемеде табуға болады. Кларнет үшін саусақ жүйелері Олер жүйесіне негізделген жағдайда, қазіргі кезде көбінесе неміс жүйесі деп, ал Боем жүйесіне (кларнет) негізделген саусақ жүйелерін француз жүйесі деп атайды.

Олер жүйесімен кларнет жасаушылар

Оскар Оелердің үш шәкірті болды: Фридрих Артур Уэбель, Людвиг Варшевский және К. Ф. Тодт. Уэбель мен Тодт Германиядағы легендарлық кларнет жасаушылар, ал Варшевский Стокгольмге көшіп, Стокгольм филармониясының жетекші кларнетисі болды. Варшевский жартылай дайын Уэбель кларнеттерін сатып алып, олардың саңылауын және механикасын жетілдірді. Оның кларнеттерін Дитер Клоккер сияқты белгілі кларнетшілер пайдаланды. Карл Лейстер Берлин филармониясына қосылғанда алғаш Уэбель кларнетін қолданған, кейін Герберт Вурлитцер кларнетіне ауысты. 1970 жылға дейін жасалған Вурлитцер кларнеттері Уэбель кларнеттеріне өте ұқсас болды, ал үлкен саңылау оларға жақсы интонацияны қамтамасыз етті. 1970 жылдан кейін Вурлитцер олардың дизайнына өзгерістер енгізді. Бүгінде неміс оркестрлерінің көп бөлігі Вурлитцер кларнеттерін пайдаланады. Олар өте қымбат, бірақ кейбір Вурлитцер шәкірттері осыған ұқсас кларнеттерді арзанға шығарады. Оелер кларнеттерін өндіретін басқа компанияларға Yamaha, Schreiber, Meinel, Schwenk und Seggelke және F. Arthur Uebel GmbH жатады.